We komen van 3.101, nu nog 640 te gaan

Er waren nooit minder verkeersdoden, maar deze veranderingen moeten dat aantal nog doen dalen

archiefbeeld Foto: fvv

3.101 verkeersdoden in één jaar, dat is het trieste record uit 1972. Zo’n vijfenveertig jaar en tientallen ingrijpende maatregelen later, werd dat aantal vorig jaar teruggebracht naar 640. Een nieuw record, want nooit zijn er zo weinig verkeersdoden gevallen. “Willen we nóg verder dalen, dan gaan we het stuur uit handen moeten geven”, zeggen verkeersexperts.

Geloof het of niet: er was een tijd dat je met acht pintjes op – of 1,5 promille in je bloed – gewoon mocht doorrijden als een agent je tegenhield. En de gordel was tot 1975 zelfs niet verplicht. Een rijbewijs? Dat kon je gewoon afhalen in het gemeentehuis.

“Verkeersveiligheid was tot de jaren 70 een vaag begrip”, zegt verkeersexpert Johan De Mol (UGent). “Van politiecontroles was er al helemaal geen sprake. Tijdens dorpsfeesten was het gebruikelijk dat er in een omtrek van 15 kilometer geen controles werden gehouden. Dat werd ook zo gecommuniceerd. Agenten keken bewust de andere kant op.”

En toch waren er begin jaren 70 al meer dan een miljoen auto’s ingeschreven in ons land. De lakse regelgeving had dan ook dodelijke gevolgen, met een dieptepunt van 3.101 verkeersdoden in 1972.

Maximaal 420 doden

Het jaar daarop wordt de verandering dan stilaan op gang getrokken. Door de oliecrisis en de vrees voor een brandstoftekort moet de Belg trager gaan rijden. De tijdelijke regel: 100 kilometer per uur op snelwegen, 80 kilometer per uur op andere wegen. “Andere forse maatregelen zouden volgen”, zegt Stef Willems, woordvoerder van het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid (BIVV). “In 1975 werd de gordel vooraan verplicht. Sinds 1992 is 50 de maximumsnelheid in de bebouwde kom. In 1995 was er de eerste officiële bobcontrole. En sinds 1998 staan er flitscamera’s langs de weg. Die maat­regelen hebben allemaal bijgedragen. Tot het punt waar we nu zijn.”

En dat punt is historisch: in 2016 zijn er nooit minder doden in het verkeer gevallen. Al gaat het nog om 640 doden, of bijna twee per dag. “We moeten blij zijn dat weer meer dan tachtig levens zijn gered, in vergelijking met 2015”, zegt minister van Mobiliteit François Bellot (MR). “Maar we mogen niet op onze lauweren rusten. De volgende doelstelling wacht: maximaal 420 verkeersdoden tegen 2020.”

Maar om die doelstelling te bereiken, is er nog veel werk. “We hebben het laaghangend fruit kunnen plukken. Maar de grootste uitdaging wacht nog. En daar zijn onpopulaire maatregelen voor nodig”, stelt Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA). Zo wordt vanaf juni de rij­opleiding strenger. En vanaf volgend jaar komen er op bijna alle snelwegen trajectcontroles bij.

Zelfrijdende auto’s

Maar er is meer nodig. “Willen we nog verder dalen, dan gaan we het stuur uit handen moeten geven”, zegt verkeersexpert Johan De Mol (UGent). “Dat zal gebeuren met de komst van de zelfrijdende auto. De technologie laat vandaag al veel toe. Er zijn rijhulp­systemen die je snelheid automatisch beperken, je waarschuwen als je van een rijvak afwijkt of een automatische noodstop uitvoeren als je een ander voertuig te snel nadert. Met die technologie kunnen we écht terreinwinst boeken.”

Autoconstructeurs zoals Ford, BMW en Volvo voeren nu al testen uit en verwachten tegen 2021 zelfrijdende wagens in de showroom. Die auto’s moeten de menselijke factor bij ongevallen zo klein mogelijk maken. De bestuurder blijft dan ook het grootste probleem. Verkeerd inhalen, afwijken van een rijstrook of de controle over het stuur verliezen: eerder onderzoek van het BIVV wees al uit dat in 98 procent van de dodelijke ongevallen minimaal één menselijke factor aan de basis ligt.

IN HET NIEUWS

Meest Gelezen

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees