Een zelfdoding in detail in beeld brengen, zoiets doe je niet! Of wel?

Een zelfdoding in detail in beeld brengen, zoiets doe je niet! Of wel?

Foto: Isopix

In ’13 Reasons Why’ op Netflix kozen de makers er alvast voor om exact dat wel te doen. Ondersteund door een team van psychologen en preventiewerkers. Wat kan hen in ’s hemelsnaam bezield hebben?

Je eerste reflex als mens is gewoonlijk dat je zoiets niet wil zien. Dat je zoiets niet zou moeten zien. Maar jammer genoeg is dat niet voor iedereen de realiteit. In 2014 stierven in Vlaanderen elke dag gemiddeld 3 mensen door zelfdoding. Dat is wel een realiteit. En hoewel de situatie langzaam begint te verbeteren, blijft ons suïcidecijfer ongemeen hoog.

De makers van ’13 Reasons Why’ hebben er bewust voor gekozen om de zelfdoding van hoofdpersonage Hannah heel grafisch in beeld te brengen om een schrijnend probleem niet alleen aan te kaarten, maar in onze geheugens te griften. Zijn ze daarbij hun doel voorbijgeschoten? Voor mij wel. De serie was net zo sterk geweest zonder die ene grafische scène, terwijl dat het enige is waar iedereen het nu nog over heeft.

Er is geen banale vorm van pesten

Want hoewel zelfdoding een rode draad is in het hele verhaal, gaat ’13 Reasons Why’ over veel meer dan dat. In de dertien afleveringen waarin je te horen krijgt wat de redenen voor Hannah’s dood zijn, heb ik mij enkele keren de bedenking gemaakt dat sommige redenen tamelijk banaal waren. Die stonden in schril contrast met de keren dat ik met tranen in de ogen toekeek hoe het meisje tot in het diepst van haar ziel gekwetst werd, maar je zou ervan versteld staan hoe herkenbaar veel situaties wel niet zijn.

Wat de serie pijnlijk duidelijk maakt, is dat er geen banale vorm van pesten bestaat. Je weet nooit hoeveel impact een schertsende uitspraak op iemand kan hebben. Of zelfs een uitspraak die je niet slecht bedoelt. Dat alleen al is een boodschap die de serie het kijken waard maakt, want ze kwam nog nooit zo direct binnen.

Scholen kunnen wel hun best doen om leerlingen te sensibiliseren, als er één ding is waar deze serie in slaagt, is het wel om een hoogdringendheid mee te geven aan de strijd tegen pesten én seksueel geweld. Twee dingen in de serie en voor veel jonge meisjes soms naadloos in elkaar overgaan. Daarom, leerkrachten, laat dit niet zomaar voorbijgaan, praat erover in de klas.

13 Reasons Why verheerlijkt zelfdoding”

Experten waarschuwen voor copycat-gedrag. Ze vinden het gevaarlijk dat de makers van de serie Hannah’s zelfdoding zo expliciet in beeld brengen. Tieners die suïcidale gedachten koesteren, zouden zich herkennen in Hannah, en zich gesterkt voelen om de fatale stap te zetten. Zeer terechte kritiek, en niets dat ik zomaar in vraag wil stellen. Maar dat ‘13 Reasons Why’ zelfdoding zou verheerlijken, met die kritiek ben ik het niet eens.

De serie toont heel duidelijk hoe Hannah zichzelf bij momenten saboteert. Hoe ze er niet meer in slaagt te zien hoe anderen van haar houden. Hoe ze haar laatste poging om hulp te zoeken, bijna bewust fout laat gaan. Hannah is geen ideale tiener. Ze is een tiener zoals elke andere, eentje die fouten maakt, onhebbelijke trekjes heeft en die het moeilijk vindt om hulp te zoeken.

Praat met elkaar

En dat is exact wat wij ook nog te weinig doen, hulp zoeken. Als een serie als ’13 Reasons Why’ jongeren onderling doet praten over pesten, seksueel geweld en zelfdoding, dan is ze hoogstwaarschijnlijk haar speelduur in goud waard. Want als de serie één ding duidelijk maakt, dan is het wel dat praten, écht praten, veel kan voorkomen.

Er zijn tientallen valabele redenen om kritiek te hebben op ‘13 Reasons Why’, maar gevaarlijk of niet, de serie is razend populair. Dus laat ons deze kans aangrijpen om erover te praten met elkaar. Dat is niet alleen door de riskante keuzes van de makers broodnodig.

Voor de volledigheid, omdat werkelijk alle kanten van dit verhaal belicht mogen en moeten worden:

Experts trekken aan alarmbel over zelfdoding in Netflix-reeks: “Dit is een gevaarlijke serie”

13 redenen waarom ‘13 Reasons Why’ zelfdoding wel verheerlijkt (ENG)

Daarom doet ‘13 Reasons Why’ tienermeisjes tekort (ENG)

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis telefoonnummer 1813 of op www.zelfmoord1813.be

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S