Nu de terreurorganisatie ook “hoofdstad” Raqqa verloren is

OVERZICHT. De opkomst én de val van ISIS (en wat we in de toekomst mogen verwachten)

OVERZICHT. De opkomst én de val van ISIS (en wat we in de toekomst mogen verwachten)

Foto: AP

Islamitische Staat (ISIS), verantwoordelijk voor enkele van de ergste wreedheden tegen burgers in de recente geschiedenis, staat volgens experts op het punt om in te storten. Dinsdag verklaarden de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) nog dat ze ISIS-hoofdstad Raqqa heroverd hadden. Een overzicht van de opkomst én de val van de terreurorganisatie en van wat we in de toekomst mogen verwachten.

Iets meer dan drie jaar geleden riep ISIS-leider Abu Bakr al-Baghdadi het kalifaat uit in Syrië en Irak. Na meer dan drie jaar een heus schrikbewind te hebben gevoerd, lijken de militanten het steeds moeilijker te krijgen om stand te houden. Ze worden dan ook langs alle kanten bestookt: door de internationale coalitie tegen ISIS, door lokale troepen, door het Iraakse en Syrische leger… Ondanks de sterke terugval en het feit dat ze bijna overal verdrongen zijn, wordt echter niet verwacht dat het bloedvergieten in de twee landen snel zal stoppen.

Hoe begon het?

ISIS ontstond uit de overblijfselen van al-Qaeda in Irak en verspreidde zich begin 2014 in het Midden-Oosten door onder meer de Iraakse stad Fallujah en delen van het nabije Ramadi te veroveren. In Syrië verwierf het dan weer de controle over Raqqa door er rivaliserende Syrische rebellen te verdrijven.

In juni 2014 nam ISIS ook Mosul, de op een na grootste stad van Irak in. Van daaruit riep Abu Bakr al-Baghdadi het kalifaat uit. Een verklaring die de regio door elkaar schudde als een aardbeving en ertoe zou leiden dat de grenzen tijdelijk verlegd werden.

OVERZICHT. De opkomst én de val van ISIS (en wat we in de toekomst mogen verwachten)
ISIS-leider en zelfverklaarde kalief Abu Bakr al-Baghdadi. Foto: AP

ISIS beloofde gerechtigheid, gelijkheid en een islamitische, religieuze utopie. Maar in de jaren die volgden, werd snel duidelijk dat het allesbehalve een utopie was. Mensen onder hun bewind werden geterroriseerd, leden van de Yezidi-gemeenschap werden systematisch vermoord, vrouwen en meisjes werden ontvoerd en als seksslaven gebruikt, westerse journalisten en hulpmedewerkers werden onthoofd en een groot deel van de archeologische en culturele rijkdommen van het Midden-Oosten werden vernield.

De terreurorganisatie trok ook heel wat buitenlandse strijders aan, meestal geradicaliseerde Europese jongeren die het gedachtegoed van ISIS overnamen. Tegelijk waren er ook steeds meer mainstream soennitische moslims die zich publiekelijk afzetten tegen de “wrede interpretatie van de islam” van ISIS.

Door het uitroepen van het kalifaat - waardoor de terreurorganisatie dus een eigen grondgebied verkreeg - werd ISIS ook een doelwit. Een internationale coalitie tegen ISIS werd al snel in het leven geroepen.

Wat blijft er nog over?

In augustus 2014 begon de VS met luchtaanvallen in Irak, een maand later gebeurde dat ook in Syrië. Er werd al snel een partnerschap opgesteld met de regeringstroepen van de twee landen, net als met de Koerdische Peshmerga en de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF).

OVERZICHT. De opkomst én de val van ISIS (en wat we in de toekomst mogen verwachten)
Koerdische Peshmerga. Foto: EPA-EFE

Door tienduizenden luchtaanvallen en talloze grondoperaties werden de ISIS-militanten uit het ene na het andere bolwerk verdreven. De grootste klap kwam afgelopen juli, toen ISIS verdreven werd uit “hoofdstad” Mosul. En nu zou ISIS volgens de SDF ook verdreven zijn uit hoofdstad Raqqa. Mayadeen, een dorp in het hart van de Eufraat-vallei waar ISIS hun “laatste slag” zou leveren, viel afgelopen weekend al.

De terreurorganisatie is ook al volledig verdreven uit het noorden van Irak nadat Hawija eerder deze maand veroverd werd. Het Iraakse leger maakt zich nu klaar om ook het laatste bolwerk van ISIS, de woestijn in de Anbar-provincie, ISIS-vrij te maken. ISIS heeft ook nog de controle over Boukamel en enkele andere kleinere dorpen.

Twee weken geleden verklaarde de internationale coalitie al dat het meer dan 83 procent van het grondgebied van ISIS had heroverd en dat er zo meer dan zes miljoen Syriërs en Irakezen bevrijd werden.

Vreselijke kostprijs

De vernietiging van ISIS gaat wel gepaard met een vreselijke kostprijs voor Syrië en Irak, en met immens lijden voor de mensen die onder het schrikbewind leefden. De luchtaanvallen hebben voorheen bloeiende steden in puin gelegd, vele duizenden woningen, wegen en bruggen werden met de grond gelijkgemaakt. Vooral in Ramadi, Mosul en Raqqa is de schade bijna niet te overzien.

OVERZICHT. De opkomst én de val van ISIS (en wat we in de toekomst mogen verwachten)
Mosul, een stad in puin. Foto: AFP

Minstens 735 burgers zouden bij luchtaanvallen om het leven gekomen zijn. Al ligt dat aantal veel hoger volgens sommige experts en activisten. De negen maanden durende strijd om Mosul leidde tot de dood van ruim 1.500 militairen van het Iraakse leger, minstens 1.100 SDF-strijders kwamen om het leven in de slag om Raqqa.

In drie jaar tijd vermoordde ISIS ook duizenden mensen, moesten er miljoenen op de vlucht slaan en werden er talloze kinderen geïndoctrineerd met het ISIS-gedachtegoed.

Wat als gemeenschappelijke vijand wegvalt?

Hoewel ze op dit moment nog zij aan zij vechten tegen hun gemeenschappelijke vijand zijn er ook heel veel spanningen tussen de Koerden en etnische Arabieren, tussen de sjiitische milities en de soennitische gemeenschappen... En die spanningen zullen volgens experts alleen maar stijgen eens ISIS verslagen is. “In veel opzichten moet de strijd om het ISIS-territorium nog beginnen”, luidt het.

Zelfs op dit moment wordt er al gevochten tussen de “bondgenoten” onderling. Zo namen Koerdische troepen onder het mom van de strijd tegen ISIS in 2014 de controle over van Kirkuk, een Iraakse stad rijk aan olie. Iets waar de regering van Bagdad snel verandering in bracht: om de hoop op Koerdische onafhankelijk de kop in te drukken namen zij de olievelden en andere infrastructuren in beslag. Ook Iran en Turkije hebben al meerdere aanvallen ingezet tegen de Koerdische separatisten. Zowel op hun eigen grondgebied als in Syrië en Irak.

OVERZICHT. De opkomst én de val van ISIS (en wat we in de toekomst mogen verwachten)
Kirkuk. Foto: REUTERS

Onzekere toekomst

Die wankele allianties leiden ertoe dat de toekomst na ISIS nog erg onzeker is. Het ziet er niet naar uit dat het bloedvergieten in de regio snel zal ophouden. Komt daar nog bij dat heel wat van de overblijvende ISIS-strijders hun “heilige oorlog” mogelijk op andere manieren zullen proberen voort te zetten. Volgens de Iraakse analist Hisham al-Hashem blijven er in de Anbar-provincie nog zo’n 8.000 jihadi’s over die “het juiste moment afwachten” om hun volgende offensief of zelfmoordaanslag in te zetten. Experts verwachten ook dat heel wat van de buitenlandse ISIS-strijders naar Europa zullen terugkeren om daar aanslagen te plegen.

OVERZICHT. De opkomst én de val van ISIS (en wat we in de toekomst mogen verwachten)
Foto: REUTERS
Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees