De zoekers

Redacteur Het Nieuwsblad Magazine

  • 52 jaar
  • Samenwonend
  • Issue: ergert zich aan het teveel aan onzin, oppervlakkigheid en passiviteit
  • Voornemen: meer diepgang, daadkracht en relevantie opzoeken

Life

COLUMN. “Nu al excuses, voor het bederven van de kerstpret”

COLUMN. “Nu al excuses, voor het bederven van de kerstpret”

“Wat er op het spel staat? Alles.” Ziedaar de lekker dramatische laatste woorden van het boek dat ik dit eindejaar iedereen cadeau zal doen: Philipp Bloms Wat Op Het Spel Staat. Glashelder vertaalt de Duitse historicus het gevoel waar ik nu al een jaar mee leef in een stevig onderbouwd betoog. Nu al excuses dus, voor het bederven van de kerstpret, want vrolijk word je hier niet van.

Een pakje met daarin een fijne cd, leuke dvd of lekker doosje pralines? Sorry, beste vrienden en familie. Dat zal helaas niet gaan. Toch niet als er net een boek verschenen is dat leest als de wake-upcall die ik zelf nooit geschreven zou krijgen. In Nederland werd Wat Op Het Spel Staat zowaar al een bestseller, ondanks de weinig optimistische inhoud.

Het uitgangspunt? Wat als een jonge geschiedkundige over vijftig jaar terug zou kijken. Waarover zou zij zich dan verbazen? Waarvan zal zij het niet begrijpen dat wij het niet gezien hebben? Waarvan zal zij niet snappen dat we er niks aan gedaan hebben? Waarop Philipp Blom haarfijn uitlegt waarom niks doen niet langer een optie is, en hij zich danig opwindt over het feit dat dát nu net hetgeen is wat iedereen lijkt te doen.

COLUMN. “Nu al excuses, voor het bederven van de kerstpret”
Philipp Blom Foto: Peter Hassiepen

Twee grote pijnpunten zijn het waar hij zich op focust. Eén: de opwarming van de aarde, waarop we veel te traag reageren, met desastreuze gevolgen. En twee: de snelle digitalisering, die grote gevolgen heeft voor onze economische netwerken, sociale structuren en politieke machtsverhoudingen; gevolgen waarvan we ons de impact niet schijnen te realiseren. Waarom, zo stelt de denkbeeldige historica die hij opvoert, klampen wij ons vast aan een economisch model dat gevaarlijk en achterhaald is? Waarom geloven wij onze eigen wetenschappers niet en komen we niet in actie? Waarom laten steeds meer mensen zich leiden door een gevoel van nostalgie, en zijn ze ervan overtuigd dat verandering vooral verslechtering betekent?

Knap, hoe Blom, als geschiedkundige, een lijn trekt tussen het nu en de Verlichting van toen. Hoe hij uitlegt hoe het vooruitgangsdenken compleet is kunnen ontsporen, de consumptiemaatschappij alles om zeep helpt en hij in één betoog zowel denkers van lang geleden (Diderot, Calvijn, Rousseau) als politici en invloedrijke figuren van nu (Trump, Steve Bannon) verbindt. Andere geschiedkundigen zullen waarschijnlijk het hoofd schudden, als ze lezen hoe Blom zich niet alleen door zijn verstand, maar ook door zijn hart laat leiden, en hij de dingen soms nogal emotioneel verwoordt.

Is Blom vooral een doemdenker? Laat ik het zo zeggen: misschien vind je hem te veel doordrammen of lijkt zijn betoog je te negatief, ondertussen heb je wel gesnapt hoe heden, verleden en dus ook toekomst verband houden, en waarom het echt wel vijf voor twaalf is.

Philipp Blom “Wat Op Het Spel Staat” (De Bezige Bij, 19,99 euro).

Corrigeer

De Zoekers