Wetenschappers ongerust over killer robots waarover we geen controle meer hebben: “Verbied ze nu het nog kan”

Video: YouTube

Oorlogsmachines die op eigen houtje toeslaan. Sciencefiction? Fout gedacht. In de Kamer buigen politici zich vandaag over volledig autonome wapens (VAW), de zogenaamde ‘killer robots’. Liefst 116 wetenschappers trekken aan de alarmbel en vragen een preventief verbod op de moordwapens van de toekomst. “Beslissen over leven en dood is een mensenzaak, geen computertruc.”

Nu al worden ze de derde revolutie in oorlogsvoering genoemd, na het buskruit en de kernwapens. Killer robots, wapens die zonder menselijke inmenging kunnen aanvallen én doden. Je komt ze nog niet tegen op het slagveld, maar volgens wetenschappers is dat een kwestie van tijd. “Iedere dag zetten we stappen vooruit in artificiële intelligentie, ook in de wapenindustrie”, zegt Tony Belpaeme, professor robotica aan de UGent en de Britse Plymouth University. Hij is één van de 116 wetenschappers die in een open brief hun bekommernissen delen. Die zetten ze vandaag kracht bij tijdens de commissie Landsverdediging in de Kamer, waar Groen-Kamerlid Wouter De Vriendt een verbod op de productie, de verkoop en het gebruik van VAW’s wil afdwingen.

“Kruisraketten die zelf hun doel zoeken of rupsrobotten die kogels afvuren op specifieke ­lichaamsdelen, bestaan al jaren”, zegt Belpaeme. “Maar neem de human touch – de man aan de trekker – weg, en je krijgt machines die hun eigen doelwitten kiezen en bepalen wanneer ze dodelijk geweld gebruiken. VAW’s zijn geen verre toekomstmuziek: grootmachten als de VS, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Noord- en Zuid-Korea zitten in de onderzoeksfase.”

(lees verder onder de foto)

Wetenschappers ongerust over killer robots waarover we geen controle meer hebben: “Verbied ze nu het nog kan”
Foto: YouTube

“We moeten autonome wapens aan banden leggen nu het nog kan”, zegt Belpaeme. “Achter de schermen is al een wapenwedloop aan de gang. Daar zijn miljarden mee gemoeid. Enkel via strenge wetten kunnen we die wedloop z’n zuurstof ontnemen. En dat is nodig, want wie maar een beetje voorkennis heeft, kan zo’n killer robot maken. Drones, camera’s, sensoren: alle onderdelen koop je in de winkel. Net daarom zijn VAW’s droom­wapens voor terroristen: ze zijn makkelijker te verkrijgen dan nucleaire of chemische wapens.”

“We moeten ons ook zorgen maken om de lage drempel”, zegt professor robotica Bram Vanderborght van de VUB, die vandaag spreekt in de Kamer. “Artificiële intelligentie heeft haar nut in de oorlogsvoering, maar als je geweld automatiseert, is de stap ernaartoe veel kleiner. Slimme wapens, noemt Defensie ze. Maar beslissen over leven en dood is een mensenzaak, geen computertrucje. De resolutie van Groen gaat net in tegen die ontmenselijking van technologie. Die is ook verre van foutloos: wat als zo’n drone in oorlogsgebied beslist om een kind met een speelgoedgeweer neer te schieten? Maar voor overheden zijn ze aantrekkelijk, want ze zijn goedkoper dan een F-35.”

Nog geen Belgische plannen

Georges Heeren, ex-marinier en hoofd defensie-industrie bij technologiefederatie Agoria, neemt vandaag ook het woord in de commissie. “Strenge internationale wetten zijn nodig, maar ik ben tegen een totaalverbod”, zegt hij. “Nieuwe wapens boezemen altijd angst in, maar ­volgens mij zullen deze robots situaties beter kunnen inschatten, net omdat ze geen emoties hebben. Je kan niet vermijden dat VAW’s in de foute handen zullen belanden, maar dat geldt voor alle wapens.”

“Artificieel intelligente wapens kunnen een nut hebben, ja”, zegt Belpaeme. “Verdachte pakketten neutraliseren of gebouwen doorzoeken, bijvoorbeeld. Maar geweld moet een kost hebben. Een mens haalt nooit achteloos de trekker over, dat heeft een impact. Als een machine het doet, is die kost weg. Voor zover ik weet, heeft België nog geen plannen met VAW’s. Die positie moeten we uitbuiten: net zoals bij het verbod op clustermunitie kunnen wij hier een voortrekkersrol spelen. Er zijn al veertien landen, honderd bedrijven en tweeduizend wetenschappers die een preventief verbod willen. Wij kunnen druk helpen te zetten op de Verenigde Naties. Als we dit laten gebeuren, denk ik dat sciencefiction een angstaanjagende realiteit zal worden.”

Corrigeer

IN HET NIEUWS

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees