Ere-vrederechter Jan Nolf noemt GAS-sancties een stap achteruit

'Gemeenten moeten niet voor rechter gaan spelen'

'Gemeenten moeten niet voor rechter gaan spelen'

Jan Nolf wil dat de vrederechter weer op waarde geschat wordt als de 'huisarts van justitie'. mvn

ROESELARE - Plassen in een brievenbus, spuwen op het trottoir, hondenpoep niet opruimen... kleine vergrijpen die in elke gemeente anders bestraft worden met een GAS-sanctie. Koren op de molen van oud-vrederechter Jan Nolf, die de hele GAS-handel liefst in de prullenmand ziet verdwijnen.

Jan Nolf(60) kan het niet laten. Hoewel hij in september vorig jaar (vervroegd) met pensioen ging als vrederechter van Roeselare laat hij geen kans onbenut om in de media en via zijn blog zijn gedacht te zeggen over zowat alles wat goed en vooral scheef loopt bij Justitie. Meer nog, nu hij als ex-magistraat zijn freedom of speech terugkreeg, schuwt hij nog minder de controverse. Zo vurig als hij het altijd opnam voor het behoud van de vredegerechten, zo heftig verzet hij zich tegenwoordig tegen het systeem van Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS). Daarmee kunnen gemeenten boetes opleggen voor allerlei vormen van overlast, iets wat sterk (aan)geprezen wordt door de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten.

Wat scheelt er dan aan het GAS-systeem?

Jan Nolf: 'Het brengt ons terug naar de Middeleeuwen. Bij gebrek aan een sterk centraal gezag waren orde en veiligheid toen ook in eerste instantie een gemeentelijke bevoegdheid. Elke gemeente of stad vaardigde naar eigen goeddunken verordeningen uit. Zo verbood Roeselare zijn ingezetenen in 1758 herbergen te bezoeken die buiten de stadsgrenzen waren gelegen. Het leidde tot een onoverzichtelijk lappendeken van regelneverij, verschillend van plaats tot plaats. Met de hallucinante collectie Gemeentelijke Administatieve Sancties dreigen we dezelfde weg op te gaan, haaks op een coherent strafbeleid. Spuwen op de stoep wordt in de ene gemeente anders beboet dan in de andere. Dat is absurd. Met de GAS-reglementering wordt Justitie weer het speelgoed van lokale politici. Zeker als er verkiezingen voor de deur staan en de politici de spieren laten rollen.'

Het GAS-systeem is toch net bedoeld om te vermijden dat overlast ongestraft blijft, tot ergernis van velen?

'Vroeger werden vergrijpen zoals het achterlaten van zwerfvuil, kleine vechtpartijen, beledigingen of nachtlawaai, wél bestraft door de politierechters. En ik kan het weten, want ik zetelde ook een tijd als politierechter tot de politierechtbank in 1995 in Roeselare werd afgeschaft. En ik was best streng. Maar de massale opkomst van de auto veranderde de politierechtbanken tot loutere verkeersrechtbanken. De fout ligt bij de parketten die andere prioriteiten stellen in hun vervolgingsbeleid, waardoor de veroorzakers van overlast veelal vrijuit gingen. Maar nu er minder ongevallen gebeuren in het verkeer, krijgen de politierechters weer meer tijd om overlast te behandelen. Die kleine vergrijpen weer naar de politierechtbanken halen, zou in elk geval voorkomen dat je in de ene gemeente anders wordt beboet dan in een andere.'

Nog een teer punt: GAS-boetes worden niet altijd vlotjes betaald.

'In Antwerpen wordt meer dan de helft van de GAS-boetes voor winkeldiefstallen niet betaald. Maar dat kon je toch vooraf weten. Je hoeft geen criminologie te hebben gestudeerd om te beseffen dat pakweg Roemeense boefjes niet braafjes langs de kassa zullen passeren om hun boete te betalen.'

Wat drijft u eigenlijk om zo driftig bezig te blijven, hoewel u al bijna een jaar 'op rust' bent?

'Justitie blijft mij fascineren. Het is niet omdat mijn toga aan de haak hangt, dat ik roerloos aan de kant kan blijven staan als ik zie dat er van alles mank loopt met het beleid. Ik geef signalen met alle middelen waarover ik beschik. Ik was bijna 25jaar vrederechter en die job heeft mij veranderd. Precies omdat ik dag in dag uit met de miserie van de mensen werd geconfronteerd.'

U pleit dus voor een justitieapparaat dat dichter bij de mensen staat?

'Ik ben heel bezorgd om de nabijheidjustitie. Daarom heb ik ook altijd zo hard gestreden voor het behoud van de 225vredegerechten en kantons. Ik maak mij ook zorgen over de komst van een ander type vrederechters. Vaak wordt het ambt beschouwd als parkeerplaats voor magistraten die fin de carrière zijn. Terwijl vrederechters net de huisdokters van Justitie moeten zijn.'

Misschien keert u dan beter terug naar de politiek?

'Voor ik tot vrederechter werd benoemd, was ik inderdaad nationaal voorzitter van de toenmalige PVV-jongeren. Maar de politiek is voltooid verleden tijd. Partijdiscipline is niet aan mij besteed. Ik kan moeilijk tussen de lijntjes kleuren (lacht).'

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio