Preventie-expert Erwin De Clerck van Vlaamse Liga Tegen Kanker

'Ik raad alternatieve geneeskunde niet af'

Print
Marie-Rose Morel zegt dat ze genezing zal zoeken in de alternatieve geneeskunde. Dokter Erwin De Clerck, verantwoordelijke preventie bij de Vlaamse Liga Tegen Kanker, veegt dat idee niet radicaal van tafel. 'Alleen zou ik haar aanraden: doe het in nauw overleg met je behandelende arts.'

'Wie ben ik om alternatieve geneeskunde af te raden aan Marie-Rose Morel?', zegt dokter De Clerck. 'Zelfs al is er in de literatuur weinig te vinden dat aangeeft dat het zin heeft. Het gaat hier in de eerste plaats om haar beleving. Zij moet doen wat ze denkt dat ze moet doen. Je kan het een beetje vergelijken met shoppen. Als je in de ene winkel niet vindt wat je zoekt, waarom zou je dan niet naar een andere winkel gaan?'

'De tijd is voorbij dat klassieke en alternatieve geneeskunde twee kampen waren die niet met elkaar praten. Er is nu een brug tussen ons. De patiënt kan daar zijn voordeel bij doen. Hij kan zijn behandelende arts en de alternatieve arts bijvoorbeeld vragen zijn dossier uit te wisselen.'

'Soms lijkt het alsof de alternatieve geneeskunde hielp, terwijl het gewoon het lichaam was dat zichzelf genas. Ons lichaam maakt geregeld tumoren aan, die door ons afweersysteem worden kapotgemaakt, zonder dat we er ooit iets van hebben gemerkt. Een andere keer komen de kankercellen los en worden door de bloedbaan ergens afgezet waar ze niet kunnen aarden en sterven ze af. Een derde keer vermag ons lichaam niets en krijgen we kanker.'

Marie-Rose Morel is hervallen. Zijn er kankers met grotere kans op herval dan andere?

Erwin De Clerck: 'Herval is een lastig begrip. Het is medisch heel moeilijk te bepalen of een patiënt hervallen is dan wel of het gaat om een nieuwe kanker. Dus of de eerste kankercellen weer begonnen te woekeren dan wel of zich nieuwe kankercellen ontwikkelden. Het is nog veel moeilijker te bepalen bij welke kankers het gevaar op hervallen het grootst is. Dat hangt helemaal af van persoon tot persoon en van situatie tot situatie. Daarom ook kan de geneeskunde eigenlijk niet zeggen tot hoe lang er gevaar op herval is.'

Nooit absolute garantie

Marie-Rose was na een jaar al genezen verklaard.

'Normaal gezien verklaart de geneeskunde iemand pas vijf jaar na de behandeling genezen. Genezen betekent dan: we zien geen kankercellen meer. Maar dat is nooit een absolute garantie van genezing. Want achter het hoekje kunnen zich nog altijd cellen schuilhouden die plots weer beginnen te woekeren. Dat zijn sterke cellen; die generatie overleefde al de eerste behandelingsmethodes: chemo en bestraling.'

Marie-Rose zegt dat de klassieke geneeskunde niets meer voor haar kan doen. Wanneer gooit die geneeskunde de handdoek?

'Simpel gesteld zijn er twee soorten tumoren: gedifferentieerde en ongedifferentieerde. De eerste gedragen zich als een normaal celweefsel, met een vrij langzame groei. Hiervan is de kans op genezing groot. Ongedifferentieerde tumoren zijn veel minder voorspelbaar. In dit geval is er eigenlijk geen kans meer op genezing.'

Een patiënt die hervalt, die door de klassieke geneeskunde is opgegeven en niet gelooft in de alternatieve geneeskunde. Wat moet die doen?

'Voor zo iemand kan de klassieke geneeskunde nog veel betekenen. Dan kunnen we bijvoorbeeld een palliatieve behandeling starten, die er vooral op is gericht de patiënt nog zo'n comfortabel mogelijk leven te geven. Bijvoorbeeld: we nemen het kankergezwel uit bot weg, zodat de pijn daar meteen verdwijnt. Ook door de bestraling van een gezwel op de longen zal de patiënt niet meer genezen, maar zijn levenscomfort zal wel aanzienlijk verhogen.'

Gedachten ordenen

De arts van Morel zegt dat ze nog zes maanden te leven heeft. Hoe weet de geneeskunde dat?

'De Stichting Kankerregister verzamelt en verwerkt alle gegevens over diagnoses van kanker in België. Op basis daarvan kan een prognose over de overlevingskansen worden gemaakt. Die periode - waarnaar die arts verwijst - is natuurlijk maar een gemiddelde en geen absoluut getal dat voor iedereen geldt.'

Marie-Rose Morel schreef een boek tijdens haar behandeling. Helpt dat bij het genezingsproces, of genees je alleen door medicatie?

'Wanorde in je hoofd of je gedachten niet geordend krijgen, leidt tot angst. Angst kan tot depressie leiden, en dat kan dan weer een aanleiding zijn om je als kankerpatiënt niet te melden wanneer je een afspraak hebt voor je therapie, want je ziet het toch allemaal niet meer zitten. Schrijven is: je gedachten ordenen, waardoor je minder angstig bent - en dus minder geneigd tot depressie - en meer therapietrouw bent. Maar keihard stellen dat je ingesteldheid het genezingsproces bevordert, dat kan niet. Want hoe objectiveer je een gemoedsgesteldheid? Dat gaat niet.'