Gastvrij

Doe de stemtest en blijf ze doen

Print
Doe de stemtest en blijf ze doen

Foto: © PDW

Heeft u voor het Vlaams Blok gekozen omdat het verkiezingsnieuws op tv u een indigestie heeft bezorgd? Daarover is een felle discussie aan de gang. Vooral de VRT krijgt daarin een hoofdrol. Als we een aantal professoren mogen geloven, maakt een programma als Doe de stemtest politiek belachelijk en drijft het kiezers in de armen van de antipolitiek. Professor Gust De Meyer, een professor van de K.U. Leuven die tv door en door kent, volgt de discussie met ongeloof. Hij vindt dat de VRT niets te verwijten valt: ,,Politiek ís drama. Een beetje show kan best.''

Wat voorafging: socioloog Luc Huyse bond vorige week de kat de bel aan. Hij stelde vast dat er op de Vlaamse tv-zenders en in de Vlaamse kranten nooit meer aandacht is besteed aan de verkiezingen. Misschien wel te veel, vond hij. Op zes weken voor de verkiezingen was alles al gezegd en geschreven. Toch ging het bombardement van verkiezingsnieuws door. Misschien heeft dat een aantal kiezers een indigestie bezorgd en in de armen van het Vlaams Blok geduwd. Een VRT-programma als Doe de stemtest haalde mooie kijkcijfers, maar is volgens Huyse misschien niet meer dan een leuk computerspelletje. Andere professoren pakten de VRT nog harder aan. Er moest een verbod komen op programma's als Doe de stemtest, want het doet uitschijnen dat politiek banaal en eenvoudig is.

De VRT liet die kritiek niet onbeantwoord. In een open brief lieten presentatoren en medewerkers van de verkiezingsprogramma's weten dat het Vlaams Blok niet dankzij, maar ondanks de media groot zijn geworden. Wat de VRT ook doet, het is nooit goed. Als ze het Vlaams Blok hard aanpakt, maakt de VRT er een underdog van. Als ze het Vlaams Blok sparen, is de openbare omroep niet kritisch genoeg.

Professor Gust De Meyer begrijpt niet goed waarom de media de schuld krijgen voor een deel van het succes van het Vlaams Blok: ,,Om het met de woorden van de VRT te zeggen: het is ook nooit goed. Dat het overaanbod aan verkiezingsprogramma's op tv de kijker een indigestie bezorgt en naar de antipolitiek drijft, vind ik in ieder geval een kromme redenering. Ik heb niet alle programma's over de verkiezingen gezien, maar vind dat zowel VRT als VTM alle moeite van de wereld hebben gedaan om politiek interessant te maken. Als ik me niet vergis, behoort dat tot de opdracht van zowel een openbare als een commerciële zender: het publiek zo goed mogelijk voorlichten.''

,,Ik vraag me af wat het alternatief is: terug naar de negentiende eeuw waar een handvol mensen als enigen op de hoogte waren van politiek en alle lijnen uitzetten? Wat is er mis met een omroep die zoveel mogelijk mensen wil bereiken? Al die kritiek op Doe de stemtest: ik begrijp het niet. Siegfried Bracke zei het al eerder: je moet geen verkiezingsprogramma's maken voor de mensen die al overtuigd zijn, je moet dat doen voor die grote vlottende massa die al die informatie nodig heeft. In dat opzicht krijg ik liever te veel informatie dan te weinig: ik kan een stemtest doen op de VRT, een debat volgen op Canvas, nog iets anders op VTM. Dat Doe de stemtest politiek als iets debiels voorstelt, is nonsens. Politiek ís drama: waarom zou er geen plaats zijn voor een beetje show?''

,,Ik lees dat Phara de Aguirre kritiek krijgt omdat zij als 'ernstige journaliste van de VRT meedeed aan een spelletjesprogramma als Doe de stemtest. Ik heb Phara aan het werk gezien toen ze Frank Vanhecke van het Vlaams Blok aanpakte: na drie seconden trok ze al de microfoon weg omdat Vanhecke niet op de vraag antwoordde. Vanhecke maakte zich boos en zei dat de handelswijze van Phara ontoelaatbaar was. Was dat niet kritisch dan?''

,,De vier auteurs van het boek Populisme beweren dat populisme alle onderdelen van ons leven teistert. Dat moeilijk taalgebruik nu eenmaal bij de politiek hoort: wat een aanfluiting van het gezond verstand. Wat is er tegen het uitleggen van complexe zaken op een eenvoudige manier? Dat elitaire gedoe hoort thuis in een andere eeuw. Je moet de mensen niet onderschatten: zij kijken ook door dat populisme heen. Zelfs Steve Stevaert heeft moeten incasseren. Trouwens: wat is er zo erg aan de oneliners die hij op tv gebruikt? Dat behoort nu eenmaal tot de persoonlijkheid van een politicus. Als ze vroeger in het dorp een burgemeester moesten kiezen, werden er ook verkozen omwille van hun gedrag op café. Vroeger was dat allemaal oké, nu niet meer.''

,,Het verbaast me niet dat televisie in dit verhaal weer de schuld krijgt. Doe de stemtest debiliseert de politiek, net zoals een soap de kijker zou afstompen. Ik geloof daar niet in. Al die elitaire doemdenkers zouden beter wat meer tv kijken. Dan zouden ze zien dat Doe de stemtest het stemgedrag niet bepaalt en dat in een soap als Thuis alle maatschappelijke thema's aan bod komen. Ik heb destijds Big Brother ook verdedigd. Als iemand daar kritiek op had, zei ik altijd: kijk toch gewoon, zonder over die ene blote tiet te vallen.''

,,Bij de VRT mogen ze gerust zijn: ze hebben hun plicht vervuld. Een alternatief was er niet, trouwens. Of moet je alleen maar professoren naar je studio halen om het daar te komen uitleggen? Of het aantal verkiezingsprogramma's tot een minimum herleiden? Dat zou de opmars van het Vlaams Blok niet gestopt hebben. Ik vind het trouwens opvallend dat de favoriete thema's van het Vlaams Blok op de VRT weinig aan bod zijn gekomen. Veiligheid en vreemdelingen kwamen niet prominent aan bod, wat erop wijst dat de VRT het Vlaams Blok niet makkelijk heeft laten scoren. Mijn bescheiden oproep aan iedereen: relativeer die almacht van televisie toch een beetje. Laat politiek een spel zijn. De ware aard van de politicus mag naar boven komen. Niet alleen met zijn verstand, ook met zijn hart.''