Congolezen kunnen niet lachen met nieuwe Belgische uitschuiver

De vloek van Congo

De nieuwe Congolese missie van minister van Buitenlandse Zaken De Gucht zorgt alweer voor heibel in Kinshasa. Tactloze en fout ingeschatte informatie over de Congolese leiders in het persdossier heeft de woede van president Kabila gewekt. Het incident komt extra ongelegen omdat De Gucht bij zijn vorige Afrika-reis in oktober persoonlijk al de Congolese machthebbers schoffeerde toen hij in Rwanda verklaarde dat hij geen enkele leider had ontmoet die hij bekwaam achtte het land te leiden.

De ontvangst, woensdagavond op de tarmac van de luchthaven, viel al koeltjes uit. Dat de Congolese majoretten geen dansje kwamen opvoeren was nog te verwachten. Tenslotte was het Louis Michel, de voorganger van De Gucht, die het majorettenkorps sponsorde. Van meer betekenis was dat er opvallend weinig hoogwaardigheidsbekleders waren komen opdagen om de Belgische minister onderaan de trap de hand te schudden.

,,De uitspraken die Karel De Gucht in oktober deed over de Congolese leiders zijn nog altijd niet verteerd'', zegt Luc Vansina, een Vlaamse pater van de hulporganisatie Memisa met 14 jaar Congo-ervaring. ,,Vooral het feit dat hij die uitspraken deed in het vijandige Rwanda hebben hier voor een schok gezorgd.''

Het laatste wat De Gucht kon gebruiken, was nog eens ophef. Maar al op het vliegtuig naar Kinshasa was een nieuw incident in de maak. In het persdossier voor het 50-koppige gevolg zaten namelijk levensbeschrijvingen van de Congolese leiders in weinig diplomatiek taalgebruik. Vooral president Joseph Kabila kon ,,zijn'' cv maar moeilijk verteren.

Het document laat immers uitschijnen dat Kabila van Rwandese afkomst is, en de zoon zou zijn van een Tutsi-moeder. Precies de bevolkingsgroep die in Congo bijzonder slecht staat aangeschreven en verantwoordelijk wordt geacht voor twee verwoestende oorlogen. Bovendien vermeldt het cv dat Joseph Kabila de zoon zou zijn van Kanambe, een naaste medewerker van Laurent-Desiré Kabila, en dat die laatste het bevel zou hebben gegeven om hem te vermoorden. En, meldt het dossiertje nog, ,,Joseph Kabila weet al lang dat zijn verwekker werd gedood op bevel van zijn adoptievader''.

Wat het document niet zegt, is dat die ,,theorieën'' niet meer zijn dan pure speculatie, die in het verleden al vaker zijn gebruikt door de politieke tegenstanders van president Kabila. Bovendien ligt de kwestie extra gevoelig omdat de nationaliteitswet, die bepaalt wie wel en wie niet Congolees is, nog altijd niet is goedgekeurd.

Crisisoverleg

Een officieel document is zo'n uittreksel uit een persdossier niet. Maar de heisa was er niet minder om toen het dossiertje in geen tijd lekte naar de omgeving van de president. Amper twee uur na de landing kreeg Colette Braeckman, de Congo-specialiste van Le Soir , naar eigen zeggen een telefoontje van de entourage van Kabila dat het cv ,,une grande émotion'' had teweeggebracht. Een minicrisis leek op handen toen later die avond ook de Belgische ambassadeur Johan Swinnen een boos telefoontje kreeg. Het was het begin van crisisoverleg bij de Belgische delegatie dat een eind na middernacht zou hebben aangesleept.

Opschudding ook in de Wetstraat toen premier Verhofstadt 's morgens het verhaal in Le Soir kreeg te lezen. De journaliste van Le Soir was de gebeten hond, maar die weerlegt dat ze alleen haar werk deed, en alleen maar besloot iets te schrijven toen het incident al een feit was.

Het bleef gisteren lang afwachten hoe de Congolese autoriteiten zouden reageren. De hele dag hotste de Belgische delegatie door het broeierig hete Kinshasa van afspraak naar afspraak, terwijl al die tijd onduidelijk bleef of president Kabila de minister zou ontvangen. Van de voorzitter van de commissie die de verkiezingen moet voorbereiden ging het naar vice-president Ruberwa (die in zijn cv overigens ook moest lezen ,,dat hij in de ogen van sommige landgenoten doorgaat voor æeen Rwandees'.'') Volgden nog tussenstops bij de minister van Buitenlandse Zaken en een vragenronde in het parlement. Pas in de vooravond, toen de duisternis al begon te vallen, kreeg de pers in het zog van de premier eindelijk zekerheid: het onderhoud met Kabila kwam er wel degelijk.

Pagina omgedraaid



,,Het gesprek was enigszins gecompromitteerd door het voorval'', gaf De Gucht toe op de persconferentie nadien. ,,Maar ik pleit onschuldig. Ik vind het wel zonder meer fout dat in de persmappen uitspraken over de leiders van dit land zijn terechtgekomen die je op het internet vindt. Deze uitspraken hoorden daar niet thuis'' Maar na het moeilijke begin, aldus De Gucht, ,,had ik een goed gesprek met Kabila. Dit moest er ook zijn gezien mijn vroegere uitspraken, waar ik trouwens niet van terugneem. Maar het is goed dat we het uitgesproken hebben. Die pagina is nu omgedraaid.''

Premier Verhofstadt heeft door middel van zijn woordvoerder Didier Seeuws formeel protest aangetekend bij Le Soir naar aanleiding van de Congo-rel. ,,Verslaggeefster Colette Braeckman citeert uit een vertrouwelijk diplomatiek document, en dat mag nooit'', fulmineert Seeuws, behalve woordvoerder ook beroepsdiplomaat. Een formele aanvaring tussen regering en pers is zeldzaam in ons land.

Braeckman en Le Soir verdedigen zich met het argument dat de omstreden nota meteen bij aankomst van De Gucht in Kinshasa, woensdagavond, in handen kwam van de Congolese autoriteiten, en dat een diplomatieke rel bijgevolg onvermijdelijk was. Seeuws pikt dit argument niet. De journaliste van Le Soir zal niet meer worden uitgenodigd worden welkom ,,Een bericht van Braeckman wordt in Kinshasa gelezen alsof het in het Staatsblad zou staan. Bijgevolg mag Le Soir de diplomatieke schade hiervan op eigen rekening schrijven''.

IN HET NIEUWS

Meest Gelezen

ENKEL VOOR ABONNEES

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees