Boek en tentoonstelling over beruchte Truiense bandieten

Gangsters uit achttiende eeuw nog populair

Gangsters uit achttiende eeuw nog populair

Frank Decat publiceerde een boek over de criminaliteit in Sint-Truiden en werkte mee aan de tentoonstelling in de seminariebibliotheek.els Foto: © els

SINT-TRUIDEN - Suske de Poup en het Voorvelleke worden in Sint-Truiden vereerd als helden en verguisd als criminelen. Historicus Frank Decat schetst in zijn boek een genuanceerd beeld van de twee beruchte Truiense bokkenrijders.

Francis Martens (alias Suske de Poup) en zijn kompaan, de Bretoense deserteur Jan Baptist Petit (het Voorvelleke) leefden in de bewogen laatste decennia van de achttiende eeuw. Ze woonden in de achtergestelde buurt 'De Hel' achter de Sint-Gangulfuskerk. De twee vrijbuiters en handlangers van de Bokkenrijders werden beticht van brandstichting en gearresteerd. Ze bekenden na foltering de feiten, werden veroordeeld en stierven in juli 1784 een gruwelijke dood op de brandstapel op de Grote Markt.

Het verhaal van Suske De Poup (uitspraak: poep) en het Voorvelleke zit verankerd in de Truiense volkse overlevering. De twee helden kregen in de stad een monument, aan de gebrande winning op de Zepperenweg herinnert een steen met jaartal 1784 aan de brandstichting en in volkse verhalen en vertellingen worden hun leven en dood bezongen en verheerlijkt. Romancier Hendrik Prijs beschreef hen in een van zijn verhalen als vrijheidsstrijders.

'Suske de Poup was een geliefde volksjongen uit de armste buurt van de stad en een rebel, die zich tegen de macht van de rijken verzette. Francis Martens lag goed bij de vrouwen en omringde zich met mooi vrouwvolk. Aan zijn innemende verschijning dankte hij zijn bijnaam: de poepchique jongen met het mooie poepke. Zijn rechterhand Petit droeg een voorvelleke, een lederen schortje. Suske de Poup wordt in de volksverhalen gedoodverfd als een vrijheidsstrijder, maar dat beeld klopt niet helemaal. De realiteit is genuanceerder. De twee Hel-bewoners behoorden tot de grootste schurkenfamilie van de stad. Suske De Poup was geen Robin Hood. Suske, zijn broer Machiel en diens zoon Lamme hadden in 1774 al in de cel gezeten. In 1785 belandde Anastasia Kaky, de vrouw van Martens, aan de wurgpaal. Petit junior had zelfs zijn eigen vader verklikt. De straffen voor rebellerende volksmensen was onmenselijk, maar voor die tijd gewoon. In Sint-Truiden vonden in de jaren 1780 de zwaarste gerechtelijke vervolgingen ooit plaats. Er werd afgerekend met het Ancien Regime en de Luikse revolutie van 1789 kwam eraan', vertelt Frank Decat, die pas zijn boek 'Sint-Truiden 1784. Criminele histories in een Luikse stad' publiceerde.

Decat maakte voor zijn onderzoek gebruik van de archieven van Sint-Truiden en Hasselt. Daarin zijn de processen van de jaren 1780 bijzonder uitvoerig gedocumenteerd. Decat legt de lokale geschiedenis bloot, maar plaatst die in de evolutie die zich op het einde van de eeuw in Frankrijk en elders voltrok. In de seminariebibliotheek bevinden zich zelfs originele werken van de stormrammen van de Franse revolutie van 1789: de filosofen Voltaire en Rousseau. In Frankrijk was dat verboden literatuur. Die werken worden op de Erfgoeddag in de seminariebibliotheek zelf tentoongesteld. Die bibliotheek op zolder is in Sint-Truiden nauwelijks gekend, maar vanaf zondag uitzonderlijk toegankelijk.

Tentoonstelling van zondag 22 april tot vrijdag 4 mei in de abdij. Het boek 'Sint-Truiden 1784' is te koop bij Davidsfonds Uitgeverij en kost 27,50 euro.

Corrigeer

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio