Architect Patrick Roefflaer schrijft boek over Bob Dylan

'Hij oefende zich om niet te lachen'

'Hij oefende zich om niet te lachen'

Patrick Roefflaer: 'Telkens men Dylan in een hokje stopte, koos hij voor een ander genre.' rs Foto: © Rudi Smeets

GENK - Volgende maand verschijnt de negende en laatste bootleg van Bob Dylan. Patrick Roefflaer schreef een boek over al zijn studioplaten. Het verschijnt in januari van volgend jaar. Nooit eerder werd een dergelijk werk over de levende poplegende gepubliceerd.

'Hij kan zeuren, maar hij is vooral een zanger die de puurste emoties op je loslaat', zegt Patrick Roefflaer. De 51-jarige architect -hij werkt bij het provinciebestuur- is al sinds zijn tienerjaren een fan van Bob Dylan. Hij verzamelde de afgelopen decennia een pak informatie over zijn idool en besloot een boek over hem te schrijven. Het werd niet de zoveelste biografie. 'Die zijn er al genoeg', argumenteert de in Genk wonende Zuid-Limburger, die voor een thematische insteek koos.

Hij concentreerde zich op de zowat veertig studioplaten die de Joods-Amerikaanse musicus en componist sinds 1961 maakte. Hij had contact met muzikanten en geluidstechnici die aan de platen meewerkten. 'Echt grote namen zoals Emmylou Harris en T-Bone Burnett zijn natuurlijk onbereikbaar, maar dat vond ik niet zo erg', zegt Roefflaer. 'Zij hebben hun verhaal al zo vaak gedaan. Interessanter zijn misschien de wat minder bekende mensen.'

'Bob Stoner en Ira Ingber, bijvoorbeeld. Zij hebben allebei enkele jaren zijn band geleid. Zij vertelden trots over hun samenwerking met een van de iconen uit de rockmuziek. Een studio-eigenaar belde me zelfs vanuit Los Angeles en sprak een half uur over zijn belevenissen. Met al die informatie kon ik -hoop ik toch- een vrij genuanceerd beeld van die intrigerende figuur schetsen.'

Wat voor iemand is Bob Dylan?

Patrick Roefflaer: 'Zijn karakter is heel veelzijdig en daardoor moeilijk te omschrijven. Hij is alleszins gene gemakkelijke. Hij kan een kleinerende houding aannemen tegenover mensen die hij niet moet en schermt zich af door geen gevoelens te laten blijken. Hij heeft zich ooit geoefend om zo weinig mogelijk te lachen. Hij ging naar komische films kijken en probeerde zichzelf zodanig te beheersen, dat hij niet in de lach schoot. Volgens andere bronnen kan hij ook heel vriendelijk zijn en is hij een familieman. Zijn kinderen zeggen dat hij een goede vader is. Over kinderen gesproken: niemand weet hoeveel hij er heeft. Over zichzelf laat hij bijzonder weinig los. Na de scheiding van zijn eerste vrouw hertrouwde hij met een zwarte zangeres. Zelfs zijn bandleden wisten van niets. Dat huwelijk is pas bekend geraakt nadat hij van haar gescheiden was.'

Wordt die grilligheid weerspiegeld in zijn muziek?

'Absoluut. In het begin van de jaren zestig werd hij protestzanger met tijdloze nummers als A Hard Rain's A-Gonna Fall en Blowin' in the wind. Telkens men hem in een hokje stopte, koos hij voor een ander genre: eerst persoonlijke songs, daarna rockmuziek. Toen hij later overschakelde naar country, vonden de critici dat hij partij koos voor de rednecks, de rechtse rakkers uit het zuiden. Dat was voor hem genoeg om weer iets anders te doen. Het strafste voorbeeld van die wispelturigheid is het nummer Blind Willie Mc Tell uit de jaren tachtig, bestemd voor de cd Infidels. De plaat werd geproducet door Mark Knopfler, die ondersteboven was van dat ene nummer. Toen Knopfler even naar Europa was, maakte hij van zijn afwezigheid gebruik om het van het album weg te laten. Dylan heeft altijd zijn zin gedaan, maar die eigengereidheid heeft hem ook groot gemaakt.'

Hoe kwam je erbij een boek over hem te schrijven?

'Ik was al op jonge leeftijd geïnteresseerd in muziek en probeerde ook de context van sommige platen te achterhalen. Zo bleek dat er van het album Revolver van The Beatles twee persingen bestonden: een Engelse en een Amerikaanse. Op de Engelse versie stonden veertien nummers, op de Amerikaanse tien. In de States spaarden ze vier nummers op. Als ze dat twee of drie keer deden, hadden ze een nieuwe lp. Ik kwam op een gelijkaardig gegeven uit met betrekking tot Dylan. Blood on the tracks -nog altijd mijn favoriete plaat- werd twee keer opgenomen, één keer in New York en één keer in Minneapolis. Ik ging op zoek naar mensen die daar iets over wisten en zette puur voor de lol een aantal dingen op papier.'

'Ik werkte toen nog op een architectenbureau in Tongeren en vond een gelijkgestemde ziel in een van de tekenaars. Op kantoor draaiden we als achtergrond niet alleen Dylan, maar ook The Beatles, Jackson Brown, Brel en andere grote namen uit die periode. Ik verzamelde ook informatie en verwerkte die in eigen teksten. Mijn enige lezer was mijn collega Leo. (lacht) Een jaar of vijf geleden kwam ik op een muziekforum terecht. Iemand stelde een vraag over Blood on the tracks. Op mijn antwoord kreeg ik veel reacties. Daarom startte ik een blog op. Een recensent vond het wel wat en bracht me in contact met uitgeverij Epo. En voilà, begin volgend jaar verschijnt mijn boek. In 2011 wordt Dylan zeventig en is het ook vijftig jaar geleden dat hij zijn eerste plaat opnam.'

Dylan wordt niet alleen geassocieerd met legendarische muziek, maar ook met drank, drugs en vrouwen. Toch treedt hij op zijn zeventigste nog steeds op.

'Ja, maar er zijn verschillende periodes in zijn leven. Tot 1966 leidde hij inderdaad een losbandig leven, maar dat jaar trouwde hij en werd hij een brave huisvader. Dat hoor je ook aan zijn muziek uit die tijd. In 1974 kreeg hij een aanbod om met The Band op tournee te gaan en herviel hij in de verlokkingen van on the road. Daar ligt de oorzaak van de scheiding van zijn eerste vrouw, waar hij erg onder leed. Hij is toen bij een schilder uit New York in een soort therapie gegaan om opnieuw te leren zien. In die periode maakte hij Blood on the tracks. De scheiding van Sara zit daarin verweven, al heeft hij dat achteraf ontkend. Hij was in ieder geval de pedalen kwijt en bekeerde zich tot het christendom. Die enorme schommelingen in zijn gemoedscurve kenmerken hem tot de dag van vandaag.'

Welke betekenis heeft Dylan voor de moderne muziekgeschiedenis?

'Hij is voor mij zonder enige twijfel de man die de betekenis van de songtekst een gigantische opwaardering gaf. The Beatles zongen in hun beginjaren dingen als Love me do, Please please me en She loves you. Ik zeg niet dat hij de enige is die verantwoordelijk is voor de evolutie in tekstthematiek, maar hij heeft er alleszins enorm toe bijdragen. Luister maar eens naar de Beatles vanaf de tweede helft van de jaren zestig. Nowhere man, Revolution en zovele andere hits getuigen onmiskenbaar van maatschappelijk engagement. In ons taalgebied zijn Lennaert Nijgh en Boudewijn de Groot heel erg beïnvloed door Dylan, die trouwens al jaren wordt genoemd als kandidaat voor de Nobelprijs Literatuur.'

Patrick Roefflaer, Bob Dylan in de studio - Uitgeverij Epo, 335 pagina's, 22,50 euro

Corrigeer

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio