Professor fiscaliteit Michel Maus (VUB)

'Parkeerbonnen in België zijn onwettig'

'Parkeerbonnen in België zijn onwettig'

gia
Foto: © Gianni Barbieux

'De materie is juridisch soms ingewikkeld, maar de uitkomst is telkens eenvoudig: geen enkele parkeerbon in België is op dit ogenblik rechtsgeldig. Als iedere burger ze aanvecht, valt het hele systeem in duigen.' Professor fiscaliteit Michel Maus (VUB) schetst ons waar het allemaal misloopt:





Sinds 2003 zijn de parkeerovertredingen gedepenaliseerd. In mensentaal: vóór 2003 kreeg je een boete van de politie, sindsdien is het een bevoegdheid van de gemeenten. Die hebben zelf een systeem van controle en inning opgezet.

Hoe dat wettelijk moet gebeuren, heeft de wetgever nooit gezegd. Bijzonder laks heeft die het overgelaten aan de gemeenten.

Er zijn twee systemen ontstaan: parkeerbelastingen en parkeerretributies. Wij als burger voelen het verschil niet, onze euro's moeten in de automaat. Het verschil zit in de organisatie voor de gemeente.

Wanneer het een belasting is, is de gemeente gebonden aan de regels op de heffing van belastingen (volgens een wet van 1996). Grootste nadeel is dat de administratieve last, en dus ook de kost, behoorlijk hoog is voor de gemeente. Bovendien mag alleen een beëdigd gemeenteambtenaar belastingen innen. Hij of zij kan dat rechtstreeks.

Waar het hele systeem uitbesteed wordt, heeft het een retributie. Om niet betaalde bonnen te vorderen, moet de eiser naar de rechtbank stappen en een vonnis bekomen.

Wettelijk probleem: in beide gevallen stelt de wet heel nadrukkelijk dat een privébedrijf niet het recht heeft om controles uit te voeren. Voor retributies mag enkel de politie controles doen, voor belastingen zijn dat de politie (pas sinds 2006) en beëdigde ambtenaren. Nooit een privébedrijf. In de praktijk gebeuren zowat alle vaststellingen in België door privébedrijven of autonome gemeentebedrijven, die evenmin de bevoegdheid hebben.

*Het opzoeken bij de DIV (Dienst Inschrijvingen Voertuigen) wie de eigenaar is van een bepaalde nummerplaat is al even onwettig. Enkel de politie heeft het vraagrecht daartoe. Een beëdigd ambtenaar heeft dat vraagrecht ook voor belastingen, niet voor retributies, en een privébedrijf helemaal niet. Meer nog, zelfs als die informatie opgevraagd is door de politie, mag die niet in handen komen van een privébedrijf. Daar is de wet op de privacy duidelijk over.

Conclusie: het innen van parkeerbonnen is in ons land volledig onwettig, en de gemeenten beseffen dat zeer goed. Maar ze stellen zich daarbij juridisch arrogant op, dreigen mensen die hun parkeerbon niet betalen af met incassobureau's of advocaten en gaan er dan van uit dat er toch niet geprocedeerd zal worden.

Steeds meer mensen beginnen nu procedures. In Brugge, Oostende en Jette zijn er vonnissen geveld. En hoe hard het Gentse parkeerbedrijf ook schreeuwt dat ze wettelijk werken, ook daar is een rechtszaak op komst en allicht volgen er nog meer. Wettelijk is het door de uitspraak van de rechter in Oostende ook zo dat iedereen die de afgelopen vijf jaar in Oostende een parkeerbon betaald heeft, zijn geld mag terugeisen van de stad.

Oplossing: die moet komen van de wetgever. Een voorafgaande vraag aan het Arbitragehof is daarbij mogelijk op zijn plaats, want er is een Belgische angel. De inning van gemeentebelastingen en retributies zijn een gewestelijke materie, de depenalisering van de parkeerboetes is federaal. Vraag is dus wie dit wettelijk moet regelen. (tv)