Franse generaal Foch moet van Leuvense burgemeester zijn plein afstaan

Tobback wil 'massamoordenaar' uit zijn stad verbannen

Tobback wil 'massamoordenaar' uit zijn stad verbannen

Foto: rr

LEUVEN - De Leuvense burgemeester Louis Tobback (SP.A) wil het Fochplein in zijn stad herdopen. Een verwijzing naar de Franse generaal die honderdduizenden soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog de dood instuurde kan niet anno 2009, vindt hij. Professor Luc De Vos is het daarmee niet eens. 'Als iemand een plein verdient is het Foch wel.' Stef Telen

Een echt plein is het Fochplein, aan de Leuvense Grote Markt, nooit geweest. De betonnen vlakte vormt het sluitstuk van de Bondgenotenlaan, de hoofdas van de stad, en is een van de drukste bushaltes van Vlaanderen. Flaneren of een terrasje meepikken kan je vergeten want je waagt er je leven. Daar wil het Leuvense stadsbestuur iets aan doen. De bussen worden gedeeltelijk naar een ander plein verplaatst en er komt meer ruimte voor voetgangers en fietsers.

Voor de Leuvense burgervader Louis Tobback zijn de werken, die volgend jaar starten, het gedroomde moment om komaf te maken met de naam van het plein. 'Oorlogsmisdadiger is een wat overdreven kwalificatie. Maar niemand kan ontkennen dat generaal Foch in de loopgravenoorlog aan de Somme, de Marne en Verdun honderdduizenden mannen als kanonnenvlees uit de loopgraven heeft gejaagd. Het was een gigantische slachtpartij en waarom? Voor de meerdere eer en glorie van generaals zoals Foch. Voor dergelijke mensen heb ik geen greintje waardering.'

Maar waarom is er dan een plein naar hem genoemd? 'Leuven is destijds meegesleurd in de euforie van de overwinning. De stad heeft het destijds zwaar te verduren gehad en kreeg de titel van La Ville Martyre, een Martelarenstad. Onder meer de universiteitsbibliotheek werd helemaal in de as gelegd. Foch en koning Albert I hebben kort na de oorlog de titel officieel uitgereikt bij de eerste steenlegging van de nieuwe bibliotheek', vertelt Tobback.

Markant detail. Voor de Eerste Wereldoorlog was er geen open vlakte op de plaats waar nu het Fochplein ligt. Maar door de verwoestingen van de oorlog kwam er genoeg ruimte vrij voor een nieuw plein. 'Maar nu is het goed geweest. Wie kent Foch nog? Tien jaar geleden had ik niet voorgesteld om het plein een andere naam te geven, om de laatste oud-strijders niet voor het hoofd te stoten. Maar nu is de tijd rijp voor een nieuwe naam.'

Luc De Vos, professor Krijgsgeschiedenis aan de Koninklijke Militaire School in Brussel is het niet eens met Tobback. 'Foch is zoals vele andere militairen het slachtoffer van een verkeerde perceptie. De politici die de generaals aanspoorden om terreinwinst te boeken in de loopgravenoorlog hebben eigenlijk veel meer slachtoffers op hun geweten. Zij eisten aanval na aanval om de publieke opinie in eigen land tevreden te houden', zegt De Vos. Generaals zoals Foch konden niet anders dan proberen het aantal slachtoffers te beperken. 'Het waren geen uilen of onmensen', zegt de professor. 'Foch was ook geen controversieel figuur zoals maarschalk Pétain die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitsers. Bovendien sneuvelden zijn zoon en schoonzoon in de loopgraven. Als er iemand van de generaals van de oorlog een plein verdient is het wel Foch. Ik hoop dat Leuven hem niet vervangt door een derderangsfiguur.'

Het is het nog maar de vraag hoe de chauvinistische Fransen reageren wanneer ze vernemen dat een van hun helden aan de kant geschoven wordt. 'Dat ligt in Frankrijk erg delicaat', klinkt het op de Belgische ambassade in Parijs. 'De Avenue Foch is niet toevallig een van de grootste en breedste lanen van Parijs. Leuven kan best de Franse autoriteiten officieel op de hoogte brengen van haar beslissing.' Bij de Franse ambassade in Brussel kon men gisteren niet reageren op onze vraag of de Leuvense beslissing geen diplomatieke rel ontketent.

Nog dit, Tobback stelt voor om voor de nieuwe naam van het Fochplein de inspiratie te halen bij de universiteit of bij het Verenigde Europa.



Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees