(ON)GEWOON IN ANTWERPEN (9): DE NOORSE ZEEMANSKERK

'Een thuis voor wie van huis weg is'

'Een thuis voor wie van huis weg is'

Pastor Geir Grøtberg in de Noorse Zeemanskerk, met links de kerk en rechts de bib en tv-hoek. dm

ANTWERPEN - In een stad als Antwerpen zijn er merkwaardige plekken waar het leven z'n gang gaat zonder dat veel mensen inzien hoe apart het er wel is. Of plekjes die de stad kleuren, maar waarvan velen het bestaan niet afweten. De Noorse Zeemanskerk bijvoorbeeld.

Anderhalve eeuw geleden was de reputatie van de Noorse matrozen die Antwerpen aandeden een ramp: die van zuipschuiten, hoerenlopers en vechtersbazen die het Schipperskwartier om de haverklap op stelten zetten. Dat drong door tot op het hoofdkwartier van de Noorse zeemansmissie in Bergen.

Bergen zond Sigvald Skavlan naar Antwerpen om er een evangelisch-lutherse zeemanskerk op te richten, kwestie van de Noorse zeelui schonere gedachten bij te brengen. Op het lapje grond nu in de tang tussen de Konijnenpijp en de Boulevard verscheen den Norske Sjømannskirke, die de poort opende in 1870. In het Zwedenstraatje.

Later kocht de missie de stallen van de trammaatschappij - paardentrams... - op, zodat ze haar 'Betlehem-kerk' kon uitbreiden en 180graden draaien. Het altaar belandde waar het orgel stond en vice versa. In de oorlog herleidde een V-bom de kerk bijna tot puin. Al wat intact bleef, was de witte Jezus boven het altaar. Tja.

Vandaag is dit de oudste zeemanskerk ter wereld. Kerk? Wie er voor het eerst binnenkomt, blijft gegarandeerd met open mond staan. Je belandt in een enorme open ruimte, vergelijkbaar met de gelijkvloerse verdieping van een uit de kluiten gewassen hotel, met comfortabele eet- en zithoeken, een dansvloer, een bibliotheek, een winkeltje (met gerookte zalm, knäckebröd, snuiftabak en Stabbur-makreel), een keuken, toiletten... en o ja, in de linkerhoek achteraan een kapel.

Familiecentrum

'Ja, soms is dit een kerk en soms ben ik pastor. Soms is dat het minste wat ik doe', grinniktGeir Grøtberg (56) uit Trondelag, die sinds twee jaar met zijn vrouw en twee kinderen in een van de drie appartementen (!) boven de kerk woont. Er zijn ook nog twee studio's, douches voor truckers, vergaderzalen en noem maar op. Zelfs als de kerk gesloten is, is het hier druk. Dit is geen kerk, dit is een sociocultureel familiecentrum.

Klopt, zegt de Noorse geestelijke in gebrekkig Engels. 'This is a home for the people outside their homes.' Een thuis voor wie niet thuis is. Ook de 1.500Noren die vast in België verblijven, de 500 'Antwerpse Scandinaviërs' op kop. Ook de Antwerpse cinefielen of Scandinaviëfans, die hier hun Noors en Zweeds komen bijspijkeren.

'Iedereen is hier welkom. De meeste bezoekers zijn niet eens gelovig, maar we helpen hen toch in sociale zaken. Zeelieden hebben geen tijd meer om tot hier te komen, dus gaan wij naar hen, aan boord van het schip. Voor een gesprek, een misviering, een biecht, wat bijstand, pensioensadministratie, noem maar op', vertelt de pastor, die ook verpleger is. 'Op paasmaandag heb ik op een Noors schip een eredienst gehouden voor een zeeman die aan boord overleden was. In 2010 hebben we zo 1.117schepen bezocht. Noorse schepen hebben Noorse officieren en Poolse of Filippijnse bemanningen. Dat kan voor die Noren best eenzaam zijn. Maar wij zorgen ervoor dat ze hun regionaal nieuws van thuis krijgen met buy & read-prints uit de 200verschillende Noorse krantenedities. Vers gedownload.'

Werk genoeg. 'Maar de toekomst van de kerk zie ik somber in', zegt Geir Grøtberg. 'Het gebouw is te groot, te duur in onderhoud: 's winters 2.500euro per maand voor de verwarming. De druk van overheidswege wordt te groot met veiligheidsregeltjes allerhande. We kunnen ons dit gebouw niet langer veroorloven.'

Zweden

Voor de Zweedse Zeemanskerk aan de Noorderlaan werd de druk te groot in 2004. De Svenska Kyrkan is nu ondergebracht in de Noorse Zeemanskerk, Geir Grøtberg kreeg een Zweedse collega naast zich, Urf Radziewski. De taal is geen probleem, want Noren en Zweden verstaan elkaar.

Soms is het hier wél Babels, want ook Spaanse adventisten en Chinese leden van de Pinksterbeweging houden hier in het weekend hun erediensten. Wedden dat over een paar jaar de Chinezen de kerk overkopen?

De Noorse Zeemanskerk en Zweedse Zeemanskerk, Italiëliei 8. Open op dinsdag, woensdag, donderdag en zaterdag van 12 tot 17uur, zondag van 9 tot 17uur, tel. 03-201.19.90.

Corrigeer

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio