Aanvoerder Jan Ceulemans maakt de balans op

RETRO. Ceulemans: 'Voor mij blijft EK 80 het hoogtepunt'

In de halve finale bleek Argentinië, en vooral Diego Maradona, te sterk voor de Rode Duivels. De Belgische ploeg eindigde vierde, nadat Jan Ceulemans en co. in de 'kleine finale' de duimen hadden moeten leggen tegen Frankrijk. El Gran Capitán maakt de balans op van de Mundial van zijn Diablos Rojos.

Was het toernooi een verrassing voor jou?

Jan Ceulemans: 'Mexico 86 kwam er niet toevallig, ook al hadden we soms wat geluk. In 1980 speelden we de finale van het EK en twee jaar later wonnen we de openingsmatch van het WK tegen regerend wereldkampioen Argentinië.'

'Voor mij is 1980 nog altijd het hoogtepunt in de geschiedenis van de Rode Duivels. We kwamen van nergens. Het was acht jaar geleden dat België nog eens aan een eindronde had mogen meedoen. We speelden in een groep met Engeland, Spanje en Italië. Ondenkbaar op een WK. Met dergelijke tegenstanders zou niemand ons een schijn van kans geven.'

'De Belgische ploeg beschikte in de jaren80 over een uitstekende organisatie, hanteerde meesterlijk de buitenspelval en kon levensgevaarlijk omschakelen. In 1984 kregen we daar nog het voetballende vermogen van Enzo Scifo bij. Als je zo'n talent in de ploeg hebt, ga je nog harder werken en sneller lopen. Je weet dat de kans op succes behoorlijk toeneemt met een knaap als hij erbij.'

'Ik ben ervan overtuigd dat zonder de omkoopaffaire rond Standard-Waterschei het EK van 1984 ons absolute hoogtepunt was geworden. We misten op een haar na de halve finale, ook al ontbrak de ruggengraat van onze defensie -door de schorsingen van Eric Gerets, Walter Meeuws en Michel Renquin- en misten we op het middenveld jongens als Guy Vandersmissen en Gerard Plessers. In Frankrijk moesten we het, met alle respect, doen met mannen als Walter Degreef en Paul Lambrichts. Met een volledig team waren we dicht bij het goud gekomen. Ik heb er nog altijd spijt van.'

'In 1986 profiteerden we van de ervaring van de vorige toernooien. De Sovjetunie kwam op het juiste moment. De interne problemen waren van de baan. Tegen Spanje hadden we de partij eigenlijk onder controle. De strafschoppen hadden overbodig kunnen zijn.'

'Tegen Argentinië werden we door Maradona geklopt, maar ook door de grensrechter. Drie keer stonden we alleen voor de keeper -twee keer Danny Veyt, één keer ik- maar telkens werden we ten onrechte afgevlagd.'

Na jullie eerste ronde de finale halen, was van het goede te veel geweest?

'Moet ik het nog zeggen: in het voetbal is alles mogelijk. Zodra de problemen in onze ploeg opgelost waren, liep het op wieltjes. Het gedoe rond René Vandereycken draaide vreemd genoeg in ons voordeel uit. In Toluca viel buiten het hotel niets te beleven. Voor de basisspelers was dat niet zo erg: zij trainden en leefden naar de volgende wedstrijd toe. Dat is heel wat moeilijker als je weet dat je op de bank of zelfs in de tribune zit. Die jongens kregen plots hun kans. Ik was ervan overtuigd dat de keuze voor de jeugd goed zou uitpakken. Je zag op training dat ze door een muur zouden lopen.'

Na de Sovjetunie en Spanje waren jullie van niemand bang meer, behalve van Maradona?

'Guy Thys besliste meteen om opnieuw geen man op hem te plakken. Vier jaar eerder hadden we Maradona collectief opgevangen en dat had perfect gefunctioneerd. Diego was intussen 26 en uitgegroeid tot een fenomeen. We kenden hem veel beter, van bij Barcelona en Napels, en hadden hem in de vorige ronde tegen Engeland bijna een volledig elftal zien oprollen. Tegen ons kende hij een bijna gelijkaardig moment. Hij maakte goals die geen enkele andere speler kon maken.'

Ik herinner me dat jij het geweldig naar je zin had tijdens dit WK.

'Ik amuseerde me altijd geweldig tijdens een groot toernooi, ook al zaten er veel uren van verveling bij. Ik was altijd blij als er een journalist langs kwam. Zo ging de tijd voorbij. In Mexico logeerden we in het zelfde hotel als de pers, zodat er voortdurend contact was. Je zag mekaar veel vaker en je praatte ook over andere dingen. Het leven, de familie. Ik vond dat prettig, maar misschien zou nu ieder woord in de krant komen.'

In Mexico werden jullie ook met schrijnende toestanden geconfronteerd.

'We gingen al eens wandelen 'savonds. Er viel gewoonweg niet naast de armoede te kijken. Toen ontstond het idee om iets voor die straatkinderen te doen. Casa Hogar is de verdienste van Michel D'Hooghe. Hij vroeg aan Eric Gerets en mij om mee te doen. Alle spelers bleken meteen bereid om hun premie af te staan.'

'Een paar jaar nadien speelden we met de Rode Duivels een wedstrijd in Toluca en bezochten we het tehuis. Inmiddels bestaat het 25jaar en kregen honderden kinderen er een toekomst. Ik ben daar trots op, ook al hadden we er nadien niet zo veel mee te maken. Het is vooral D'Hooghe die nadien voor het geld zorgde. De bond stopt er dit jaar mee, maar ik had nooit kunnen denken dat het zo lang zou bestaan.'

Niet alleen die vierde plaats, ook dit project gaf aan Mexico86 een bijzondere waarde.

'Voor mij persoonlijk gaat nochtans niets boven het EK80 in Italië. Ik was 23jaar en stond aan het begin van mijn internationale carrière. In Italië bleek ook dat ik een echte toernooispeler was. In 1986 was ik al 29 en had ik pas een zevenjarig contract bij Club Brugge getekend. Ik was een tevreden man. Ik wist wat ik tot aan het einde van mijn loopbaan zou verdienen en met de nieuwe pensioenregeling voor voetballers deed ik een gouden zaak.'

'Voor de supporters ligt het anders dan voor de spelers. Mexico ligt zes jaar dichter in het geheugen en een Wereldbeker spreekt het grote publiek meer aan. Qua voetbal waren we overigens nooit beter dan op het WK90 in Italië.'

Aan dat WK heb je ook minder goede herinneringen. Je kwam zowaar in opstand tegen Guy Thys. Niet iets voor Jan Ceulemans, toch?

'Er bestaat een groot verschil tussen een clubtrainer en een bondscoach. Bij de nationale ploeg kan je over de beste spelers van het land beschikken, allemaal vedetten bij hun club. Als trainer komt het erop aan die allemaal te bespelen. Thys was daar de ideale man voor. Je wist wat je aan hem had. Tien posities stonden vooraf vast. Ook als je eens een mindere periode kende, bleef je basisspeler.'

'Je mocht iets tegen Thys zeggen en ook inzake discipline maakte ik al strengere bazen mee. Hij gunde ons een zekere vrijheid, we mochten af en toe een pintje drinken. Zo creëer je als trainer iets dat altijd in je voordeel uitdraait. Voor zo'n man ga je door het vuur. En aangezien we vaak wonnen, gingen we graag naar de nationale ploeg. Ik was iedere keer content dat er een interland was. Dan waren we weer samen, werd er goed gewerkt maar ook veel gelachen.'

Toch ging het in 1990 mis.

'Ik dacht even niet na. Als ik alles op een rijtje zet, kan ik niets anders besluiten. Ik dreigde mijn plaats in het elftal te verliezen. Enzo Scifo, Marc Degryse, Marc Van der Linden: die snotneuzen stonden op het punt mijn stek in te pikken. In volle frustratie liet ik me gaan voor de camera van Carl Huybrechts. In de pers werden die uitspraken enorm opgeblazen. Ook dat begrijp ik nu beter. Als Jan Ceulemans zegt dat er iets gebroken is met de bondscoach, is het logisch dat de journalisten daar opspringen.'

'Ik was in de voorbereiding twee keer zelfs zo koppig dat ik weigerde in te vallen. Anders was ik op 99 interlands uitgekomen en hadden ze me desnoods op krukken die honderdste wel gegund.'

Gelukkig stond je in Italië slechts 45 minuten aan de kant.

'Ik begon op de bank tegen Zuid-Korea. De ploeg speelde goed, maar aan de rust was het nog 0-0. Ik werd ingebracht en we maakten twee goals waar ik niets mee te maken had, maar ik ging niet meer uit de ploeg. Ja, dat is voetbal.'

'Ik had het geluk dat Guy Thys zonder veel problemen de spons veegde over mijn uitval. Het ergste was dat hij me eigenlijk verwittigd had. Hij zag met honderd procent zekerheid toekomstige trainers in Eric Gerets, René Vandereycken, Walter Meeuws en mij. Geregeld legde hij ons uit dat de problemen altijd komen van misnoegde of ontgoochelde spelers. Zeker als het grote namen zijn. Als zij zich laten gaan, komt dat in grote letters in de kranten.'

'Stom dat ik daar toen even niet aan dacht. Als trainer weet ik nu maar al te goed dat Thys gelijk had. Als trainer is hij diegene die qua karakter het meest op mij lijkt. Ik probeer mijn spelers ook uit te leggen dat ze in bepaalde omstandigheden beter kunnen zwijgen, maar meestal lukt dat me evenmin. Door die mijn eigen misstap kreeg ik meer begrip voor spelers die zich in de media laten gaan.'


Corrigeer

Uitslagen & standen

Bundesliga Regulier

Vorige speeldag

Speeldag 34

GS W V G DS P
1 FC Bayern München 34 27 4 3 92/28 84
2 FC Schalke 04 34 18 7 9 53/37 63
3 TSG 1899 Hoffenheim 34 15 9 10 66/48 55
4 Borussia Dortmund 34 15 9 10 64/47 55
5 Bayer 04 Leverkusen 34 15 9 10 58/44 55
6 RB Leipzig 34 15 11 8 57/53 53
7 VfB Stuttgart 34 15 13 6 36/36 51
8 Eintracht Frankfurt 34 14 13 7 45/45 49
9 Borussia Mönchengladbach 34 13 13 8 47/52 47
10 Hertha BSC 34 10 11 13 43/46 43
11 Werder Bremen 34 10 12 12 37/40 42
12 FC Augsburg 34 10 13 11 43/46 41
13 Hannover 96 34 10 15 9 44/54 39
14 1. FSV Mainz 05 34 9 16 9 38/52 36
15 SC Freiburg 34 8 14 12 32/56 36
16 VfL Wolfsburg 34 6 13 15 36/48 33
17 Hamburger SV 34 8 19 7 29/53 31
18 1. FC Köln 34 5 22 7 35/70 22