In open lucht leren kinderen respect voor elkaar en omgeving

Natuur is minder eng na bosklas

Na een bosklas tonen kinderen tonen meer respect voor elkaar, overwinnen ze hun angsten en bloeien ze sociaal helemaal open. Ook hun kennis over de natuur neemt aanzienlijk toe.

Kinderen die drie dagen intensief in de natuur doorbrengen - bijvoorbeeld via bosklassen - zijn daarna bijna 30 procent positiever in de klas. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Utrecht. De kinderen worden voorzichtiger met planten en dieren en hebben meer respect voor elkaar. De meer dan 300 schoolkinderen uit het vijfde en zesde leerjaar die deelnamen aan de studie, vonden de natuur opeens mooier en veel minder eng. Hun angst voor spinnen, stilte of duisternis verdween in het niets. En ook hun biologische kennis nam toe, zeker bij kinderen uit de stad die veel minder van de natuur weten dan dorpskinderen. Na drie dagen bosklaswas de natuurkennis bij stadskinderen met 24% toegenomen, tegenover 10% bij de leerlingen uit dorpsscholen.

Bovendien was er een onverwacht positief sociaal effect. Kleine ettertjes gaan opeens heel lief om met kleine bosdieren en drukke leerlingen kunnen hun teveel aan energie kwijt. Leerlingen gaan na een bosklas ook spontaan de natuur opzoeken, en nemen vaker iets uit de natuur mee naar school.

Nooit meer zoals voordien

Marina Claes, directeur van de Vereniging Openluchtklassen, is al langer overtuigd van het heilzame effect van bosklassen. 'De nieuwe omgeving samen met het dag en nacht samenzijn in groep, vormt een extra krachtige leerimpuls', zegt Claes. 'Leerlingen moeten het zonder mama en papa zien te redden en leren voor zichzelf en voor anderen zorgen. Vooral de zwakkere leerlingen komen aan hun trekken. Zo kunnen minder sociale kinderen via een overwogen kamerverdeling opgenomen worden in de groep omdat klasgenootjes de kans krijgen hen echt te leren kennen.'

Het is dus voornamelijk het samenzijn dat zorgt voor gedragsverandering. Kinderen zijn tijdens enkele dagen bosklas bijna verplicht om samen te leven. Volgens Claes ligt hier de ware kracht van het concept: 'Leerlingen kunnen niet na een halve dag terug naar hun veilige thuis, ze vallen terug op zichzelf en leren in groep te leven en afspraken na te komen. Een klasgroep is na een openluchtklas nooit meer dezelfde. Leerkrachten verklaren dat de groepsvorming gewoon schitterend is en dat minder aanvaarde leerlingen na een openluchtklas veel beter in de groep liggen. De leraars krijgen de klok rond de tijd om hun leerlingen te begeleiden, en dat werpt vruchten af. De klas is na een openluchtklas veel rustiger en er wordt minder gepest.'

Meer natuurkennis

Philip O'Neill, leerkracht vijfde en zesde leerjaar aan de Vrije basisschool Sint-Barbara in Ertvelde-Rieme, bevestigt dit. 'Een openluchtklas is ideaal om het groepsgevoel aan te scherpen, de leerlingen hebben samen iets beleefd en dat maakt de klas veel hechter. Je leert de kinderen ook op een meer persoonlijke manier kennen. Wij gaan speciaal daarom al in het begin van het schooljaar op bosklas.' Volgens O'Neill krijgen door de openluchtklassen ook minder gegoede kinderen de kans om iets nieuws te ontdekken. 'Het maakt het lesgeven levendiger, en stimuleert de leerlingen om dingen te leren en uit te werken omtrent het thema. Ze zijn er ook intensiever mee bezig. Zo worden een gewond vogeltje en een broedende duif nu extra goed verzorgd.'

Ook de natuurkennis van de kinderen gaat erop vooruit. 'Het bos en zijn bewoners komen los van het televisiescherm en worden realiteit', merkt Marina Claes op. 'Ook een goede begeleiding ter plaatse, werkblaadjes en een naverwerking door de leerkracht bepalen mee het succes. Leerlingen brengen een bos ervaringen mee terug naar de klas.'

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees