Het Betere Boek is een organisatie van het Willemsfonds. Het fonds wil het betere Nederlandstalige boek, en in het bijzonder dat van nieuwe debuterende Nederlandstalige schrijvers ondersteunen en promoten.

Het werd soms dringen om een plaatsje te bemachtigen in de verschillende zalen. Een ruim aanbod heeft natuurlijk ook zijn beperkingen, er moeten keuzes worden gemaakt. De opeenvolging van Herman Brusselmans, Guy Verhofstadt en Tom Lanoye leek ons wel wat.

Eenzaam is de nacht

Brusselmans mocht plaatsnemen bij Anna Luyten om te praten over zijn nieuwste, Guggenheimer in de mode.  We kregen een menselijke, kwetsbare Brusselmans te horen over vergankelijkheid van roem, het medium televisie, de eenzaamheid van de nacht en de eenzaamheid van Brusselmans tout court. Achter het typetje Brusselmans schuilt een mens die houdt van mensen. Het klinkt onbrusselmansiaans. Een paar opvallende passages:

- over vergankelijkheid van roem: Drie jaar na je dood ben je vergeten, behalve misschien door je eigen familie. Wie leest er nog Reve - een man die gelezen ging worden tot het jaar 3000 en meer, wie koopt er nu nog een boek van Claus?

- over televisie: Het is een belachelijk medium. Je hebt ooit één keer het woord 'beffen' gebruikt in een talkshow, en ze vragen je gewoon terug in de hoop dat je het nog eens zal zeggen. Ik heb al vaak gedacht om die dingen niet meer te doen, maar ik ken ondertussen al die mensen zo goed, dat ik toch maar toegeef. En het laat me toe reclame te maken voor mijn boeken.

- over eenzaamheid: Sinds ik opnieuw alleen woon ben ik inderdaad regelmatig eenzaam. Zeker 's nachts, wanneer er in Gent niets te doen is. Je moet daar gewoon tegen vechten. In de Charlatan gaan zitten tussen al die gedrogeerden die dan toch maar lullen dat ik een slecht schrijver ben, is geen optie. Ik heb wel co-ouderschap over Eddie (zijn hondje). Als hij er is, voel ik me minder eenzaam.

- over een biografie over zijn jeugd (Lanoye vond dat Brusselmans daar maar eens een boek moest over schrijven): Ik durf dat niet. Mijn geheugen is niet goed genoeg om het allemaal nog te weten. Ik zou teveel moeten fantaseren, speculeren en ik zou ook niet durven schrijven over mijn vader, die soms een agressieve zot was. Om dat allemaal in het openbaar te gooien, ja, daar heb ik schrik van. Mijn vader was trouwens geen slechte mens, eerder ontgoocheld in dingen waarvan hij dacht dat ze hem nooit zouden ontgoochelen.

- over relaties: Ik zou wel een vrouw willen. Als er een dame iets met mij wil beginnen, krijgt ze onmiddellijk een Porsche kado. Maar al die jonge vrouwen, die zeggen me 'Herman, ik heb al een Fiat Punto.' Van Carice Van Houten, daar kreeg ik nog eens de vlinders van in de buik. Ze zou wel moeten stoppen met films maken, in Gent komen wonen en voor mijn avondeten zorgen. Dat zie ik niet gebeuren.

Voor Europa

Geen Daniel Cohn-Bendit te bespeuren in het liberaal archief. Rooie Danny was verhinderd en werd vervangen door politicoloog en Europakenner Hendrik Vos. De andere auteur van 'Voor Europa!', een pleidooi voor meer Europese integratie, Guy Verhofstadt, was wel aanwezig. Interviewer Paul Goossens ging origineel van start. Hij wou van het publiek weten hoeveel mensen bereid zouden zijn om hun Belgische identiteitskaart in te ruilen voor een Europese. Dat leverde hem een pak opgestoken handjes op. Goossens ging nog een stapje verder. Puur hypothetisch wou hij nog weten - indien het ooit zover zou komen - wie een Vlaamse identiteitskaart zou weigeren en een Europese in de plaats vragen. Er gingen nog meer handjes de hoogte in.

Goossens noemde in zijn inleiding het boek van Cohn-Bendit en Verhofstadt subversieve lectuur, omdat het radicaal breekt met gevestigde structuren en feitelijk een revolutie preekt.

Daarmee was het kader gezet voor een discussie over verder doorgevoerd Europees federalisme, het einde van de natiestaten en nationalisme. Hendrik Vos vond net als Verhofstadt dat die natiestaten hun beste tijd hebben gehad. Een weg terug is er eigenlijk niet meer. 'We zijn binnen Europa nu al door elkaar geklutste eieren. En met geklutste eieren kan je dan wel veel doen, maar je kan ze niet meer ontklutsen,' omschreef Vos het.

Om de burgers van Europa een toekomst te geven, kan Europa geen losse federatie van natiestaten blijven, ging Verhofstadt verder. Hij gaf het voorbeeld van China en Indië,  'continenten' met tientallen etnieën en talen, en toch machtige blokken. Meer eenmaking biedt voor de auteur net kansen om souvereniteit te herwinnen. De Europese natiestaten verliezen op wereldschaal meer en meer souvereniteit. Individuele staten kunnen hun bevolking zelfs niet langer die souvereniteit garanderen. Hij gaf daarbij het voorbeeld van Griekenland, Spanje en Portugal, die op hun eentje de zaak niet meer redden. Ook sterke landen als Zwitserland en Duitsland ziet hij in de problemen komen. Voor Verhofstadt is verdere Europese integratie een noodzaak op erg korte termijn.

Daar was Hendrik Vos het dan weer niet mee eens. De burger identificeert zich voorlopig nog niet met Europa. Geen kat die supportert voor een Europeaan op de Olympische spelen, maar wel voor een Belg, of een Nederlander of een Fransman. Vos verwacht eerder een langzamer, stokkend en schokkend traject naar een weliswaar onvermijdelijke eenmaking.

Voor Verhofstadt moet meer Europa gebaseerd zijn op twee pijlers: sterke solidariteit en verantwoordelijkheid. Wat bij Goossens de vraag ontlokte of hij eigenlijk nog wel een liberaal is. 'Absoluut,' verzekerde Verhofstadt. Het Europarlementslid pleit in zijn model voor twee Kamers: het Europees Parlement, dat de bevolking vertegenwoordigt en een nieuwe Kamer - zeg maar een soort Senaat - waarin de lidstaten zouden kunnen zetelen. De Europese Commissie moet een volwaardige regering worden.

Waarna Paul Goossens besloot met een herhaling van de handjestest. 'We hebben onderweg niemand verloren,' was zijn conclusie.

 Elke oorlog belooft vrede

Tom Lanoye mocht het rijtje gasten afsluiten. Tine Hens sprak met de auteur over 'Atropa, de wraak van de vrede', waarmee Lanoye dit jaar de vijfjaarlijkse KANTL-prijs voor podiumkunsten won. Atropa is een bewerking van teksten over de val van Troje, doorweven met oorlogsspeeches van George W. Bush en Donald Rumsfeld. Lanoye herschreef die speeches in klassieke alexandrijnen. In het werk gaat Lanoye op zoek naar de wortels van oorlog. Hij ziet één constante: voor elke oorlog beweren machtshebbers dat het de laatste oorlog, de laatste slag zal zijn, waarna er eeuwigdurende vrede aanbreekt. Niet dus.

Lanoye las een aantal passages voor en mocht van Hens ook zijn visie geven over de nakende gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen. Hij trok meteen het belang van de peilingen in twijfel. Voor de media zijn die hot news, maar peilingen zijn vaak te weinig wetenschappelijk onderbouwd, en spreken bovendien elkaar soms ronduit tegen. Lanoye had het verder over de mix van ideologie met idolatrie - in casu rond de persoon van Bart De Wever. Idolatrie om een ideologie ingang te laten vinden werkt, maar de auteur vroeg zich af of dit een wenselijke trend is in de politiek.

Lanoye toonde zich aangenaam verrast door de opkomst voor Het Betere Boek. 'Het bewijst dat de belangstelling voor literatuur niet dood is. En ze hebben het u dan nog extra moeilijk gemaakt door het plein voor de ingang op te breken (het Kramersplein). Zeker een streek van Siegfried Bracke.'

Schepen Lieven Decaluwe kon Lanoye overigens geruststellen: bij de volgende editie van Het Betere Boek zal het plein afgewerkt zijn.

Na de interviews werd De Bronzen Uil prijs uitgereikt aan Roderik Six voor zijn roman 'Vloed'. Murat Isik werd de publiekslieveling met 'Verloren Grond'. Daarover kon u hier al lezen.

 

 

Corrigeer

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio