N-VA Kamerlid Brecht Vermeulen vraagt diepgaand historisch onderzoek naar dynamitering eerste IJzertoren in 1946

Diksmuide - Binnen enkele maanden zal het 70 jaar geleden zijn dat de oorspronkelijke IJzertoren door “onbekenden” met explosieven opgeblazen werd. Brecht Vermeulen doet nu een uitdrukkelijke oproep aan de Vlaamse universiteiten en aan de onderzoekers van wetenschappelijke instellingen om diepgaand historisch onderzoek op te starten.

Vandaag vindt in Diksmuide opnieuw de IJzerbedevaart plaats. Hoewel de bedevaart te laatste jaren minder Vlamingen mobiliseert, blijft de IJzertoren een van de belangrijkste symbolen van de Vlaamse Beweging.  Een eerste aanslag op de IJzertoren vond plaats op 16 juni 1945, met enkel oppervlakkige schade. Maar in de nacht van 15 op 16 maart 1946 volgde een tweede aanslag met een deskundig aangebrachte lading dynamiet, die de toren volledig vernielde.
 
“De manier waarop de IJzertoren vernield werd, kon alleen gebeuren door deskundigen in explosieven", zegt N-VA kamerlid Brecht Vermeulen. “Onderzoeksjournalist Willy Moons heeft in zijn boek Het taboe van Vlaanderen : 40 jaar na de aanslag (1986) proberen aan te tonen dat de aanslagplegers met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid personen uit het Belgisch leger waren. Er was dan ook een ontmijningsdienst in de regio gestationeerd. Ook lokale politici zouden er bij betrokken geweest zijn.”
 
In tegenstelling tot de eerst aanslag van 1945, volgde op de aanslag van 1946 wel een gerechtelijk onderzoek. Maar dat onderzoek deed en doet nog steeds veel vraagtekens rijzen. Er zijn grote vermoedens van intimidatie en politieke inmenging. Het gerechtelijk onderzoek mondde in april 1948 uit in negen voorlopige aanhoudingen, maar het onderzoek liep af zonder enig resultaat. Het feit dat er een onderzoek werd gevoerd dat tot niets heeft geleid, voedde het gevoel bij de Vlaamse Beweging dat de Belgische Staat – in volle repressietijd - doelbewust niets ondernomen had om de daders te vinden.
 
 
Parlementaire onderzoekscommissie niet het juiste middel
 
Het Vlaams Blok/Belang heeft in 2002, 2006 en 2008 in de Senaat en in 2006 ook in de Kamer van Volksvertegenwoordigers een voorstel tot oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie ingediend, belast met het onderzoek naar de dynamitering van de IJzertoren en naar de wijze waarop het gerechtelijk onderzoek werd gevoerd.
 
“Klaarblijkelijk wenst de partij ditzelfde voorstel nu voor de vijfde keer in te dienen", zegt Brecht Vermeulen. “Ik denk niet dat een parlementaire onderzoekscommissie het juiste middel is. Die dient vooral om hoorzittingen te organiseren met eventuele getuigen of referentiepersonen. Maar alle betrokkenen zijn inmiddels al overleden.  Er zijn ook geen nieuwe feiten bekend.”
 
Historische opheldering
 
Daarom doet Vermeulen een uitdrukkelijke oproep aan de Vlaamse universiteiten en aan de onderzoekers van wetenschappelijke instellingen om diepgaand historisch onderzoek op te starten. “Voor de politiek van vandaag is het onderzoek naar wie de aanslag heeft gepleegd, wie de opdrachtgevers waren, en hoe het gerechtelijk onderzoek gevoerd werd, niet meer relevant,” zegt Vermeulen. “Maar wat gebeurd is en wat fout is gelopen, is historisch en moreel wel nog van belang.”
 
Voor Vermeulen moeten de onderzoekers toegang kunnen krijgen tot alle stukken van het gevoerde gerechtelijk onderzoek, tot alle archiefdocumenten van politie, leger en staatsveiligheid, en moeten ze ook de private archiefbronnen kunnen consulteren. “Samen met mijn West-Vlaamse partijgenoten wil ik een historische opheldering, om dan deze bladzijde eindelijk om te kunnen slaan,” zegt hij.
 
Op 14 februari 1987 werd de site van de IJzertoren bij decreet uitgeroepen tot 'Memoriaal van de Vlaamse ontvoogding'. Het is ook een van de belangrijkste monumenten die verwijst naar de Groote Oorlog. Sedert 1998 is de IJzertoren opgenomen in de lijst van de VN als 'Internationaal Vredescentrum'. De dynamitering bijna 70 jaar geleden van de eerste toren, op een site die op heden een dergelijk symbolisch en maatschappelijk gewicht gekregen heeft, verdient dan ook een ernstig onderzoek.
 

Corrigeer

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio