Een halve eeuw Nationale Prijzencommissie voor het Levend Pluimvee

Een halve eeuw Nationale Prijzencommissie voor het Levend Pluimvee

Foto: www.deinze.be

Deinze - Op woensdag 15 juni 2011 viert de stad Deinze ’50 jaar Nationale Prijzencommissie voor het Levend Pluimvee’ in Deinze. De officiële en nationale viering heeft plaats in Hotel-Restaurant D’Hulhaege op woensdagmorgen en sluit daarbij aan bij de wekelijkse samenkomst van de commissie. Maar hoe zit dat nu in elkaar met die prijzencommissie en is die zo belangrijk? En waarom komt die in Deinze samen? Hieronder tekst en uitleg.

Een beetje geschiedenis

Deinze heeft in de geschiedenis altijd al een rol gespeeld als ‘marktcentrum’. De functie van een klein stadje als markt voor de omliggende plattelandseconomie speelde een doorslaggevende rol in zijn stedelijke ontwikkeling. De plaatsnamen van de Deinse markt geven dan ook een zeer duidelijke specialisatie als marktcentrum aan: in Deinze was de Straat of Markt ingedeeld in een Vismarkt (oudste vermelding 1350), een Garenmarkt (1442), een Hoendermarkt (1442), een Lakenmarkt (1444), een Botermarkt (1463), een Korenmarkt (1497), een Vlasmarkt (1514) en een Potmarkt (1550). De opbrengsten van de Deinse marktrechten stegen van 1400 tot 1500 met een factor 7, wat betekent dat in de Middeleeuwen het belang van deze Markt steeds groter werd.

Vanaf ongeveer 1600 werd er in Deinze iedere woensdag markt gehouden. Op basis van de verhandelde goederen werd een onderscheid gemaakt tussen de verschillende soorten markten, waaronder o.a. een ‘pouille’ - en botermarkt. Op deze markt werden alle soorten van poelierwaren, eieren, boter, vlees en groenten verhandeld. In het begin van de 18e eeuw wordt melding gemaakt van de ‘Octrooien ende reghten genaamd pondsreghten op de jaermarkten, feesten ende markten in Deynse’. Zo wordt in 1787 het recht verpacht om te verkopen o.a. pouillerie.

In 1808 legt Meier Ottevaere beslag op het noordelijke deel van het Kerkhof, dat toen nog rond de kerk lag, om er een kiekenmarkt naast de botermarkt op te richten. In 1880 vinden we opnieuw in de annalen van Deinze de verpachting van het plaatsrecht van ‘kiekens, hazen, konijnen,….’

De markt van het pluimvee begon zich enkele jaren vóór de eerste wereldoorlog goed te ontwikkelen, toen maïs en graan in grotere hoeveelheden en tegen betere prijzen werden ingevoerd vanuit Amerika dankzij de nieuwe stoomboten.

Tot op het einde van de 19e eeuw was de pluimveestapel bij de landbouwers steeds gering geweest, maar toen na de eerste wereldoorlog enkele Vlaamse uitwijkelingen terugkwamen uit Amerika, investeerden zij hun spaarcenten in de Leiestreek en de streek tussen Leie en Schelde. Zij legden zich in verscheidene gemeenten toe op de intensieve pluimveeteelt. Het welslagen van dit nieuwe bedrijf werkte het ontstaan van andere nieuwe bedrijven in de hand. Zo ontstonden broeierijen, maalderijen en kistenmakerijen en later de mengvoederfabrieken. Dit had tot gevolg dat zich in de streek stilaan een volwaardig kippencentrum ontwikkelde.

Het nabijgelegen Deinze, met zijn goede en uitstekende verbindingen en zijn reeds bestaande kippen- en eierenmarkt, was de best aangewezen markt voor de afzet. De gemiddelde omzet per week op de pluimveemarkt te Deinze evolueerde van 20.000 stuks in 1939 naar 49.257 stuks in 1955.

Om tegemoet te komen aan de vraag van verschillende zijden, hield het stadsbestuur van Deinze zich sinds 1954 bezig met het opnemen van de prijzen. Daarvoor mengde een afgevaardigde van het stadsbestuur zich onder de kopers en verkopers en nam, op een heel discrete manier, nota van de gehanteerde prijzen. Hij speelde voor luistervink.

De prijzencommissie

De gehanteerde prijsvorming wijzigde drastisch toen op 14 juni 1961 de ‘Nationale Prijzencommissie voor het levend pluimvee’ werd opgericht op vraag van het Ministerie van Landbouw. Het doel van de commissie was de basisprijzen van de pluimveemarkt vast te stellen en op een objectieve wijze zowel de overheidinstanties als alle betrokken partijen in te lichten.

Op dat ogenblik bestond de commissie uit 3 leden van de verkopers, 3 leden van de kopers, 3 leden van de producenten, de stadsontvanger van Deinze als voorzitter en een lid van de Deinse politie die voor de orde moest zorgen.

Op aandringen van de beroepsverenigingen werd de samenstelling van de commissie gewijzigd op 1 februari 1971. Sindsdien is die paritair samengesteld en bestaat zij uit 6 leden van de productiesector en 6 leden van de handelssector. De voorzitter blijft de stadsontvanger van Deinze.

De pluimveemarkt in 2011

Waar er in 1955 nog meer dan 2 miljoen kippen werkelijk werden verhandeld op de markt in Deinze , is dit op dit ogenblik verminderd tot 2 of 3 verkopers met geringe aantallen levend pluimvee. De markt in Deinze is nu een zuiver virtuele markt waar prijzen worden gemaakt en contracten worden afgesloten.

De huidige samenstelling van de prijzencommissie

Voor de productiesector zetelen op dit ogenblik 5 leden van de Landsbond van Pluimveehouders en 1 lid van de Belgische Boerenbond. Voor de verkoopssector zijn dat 4 vertegenwoordigers van de NVP (Nationaal Verbond van Pluimveeslachters) en 2 leden-handelaars. De voorzitter is, zoals de traditie het wil, de stadsontvanger van Deinze.

De werking van de commissie

Iedere woensdagmorgen, op de marktdag te Deinze, komen een tiental vertegenwoordigers van elke sector apart samen in een drankgelegenheid op de Markt in Deinze om de prijs voor de komende week te bespreken en een voorstel te bepalen. Daarna worden de voorstellen van beide sectoren uitgewisseld en trekken de vertegenwoordigers, rond 9 u, naar de vergaderzaal in het stadhuis van Deinze voor de zitting van de pluimveecommissie. Deze zitting is openbaar en mag door iedereen bijgewoond worden. Spreekrecht is er alleen voor de twaalf leden van de commissie en de voorzitter.

De voorzitter opent de zitting en vraagt de voorstellen voor deze week. Om beurt geeft één sector als eerste zijn prijsvoorstel onder de vorm van een plus of een min-notering in vergelijking met de prijs van de vorige week.

De prijs wordt iedere week genoteerd met een ondergrens en een bovengrens die 2 cent verschillen, bijvoorbeeld € 0,86 – € 0,88, wat dan een middenprijs betekent van 87 eurocent. Op basis van deze ‘middenprijs’ worden de voorstellen gedaan onder de vorm van bijvoorbeeld +3 of –2.

Na overleg en discussie, waarbij iedere sector zijn motieven naar voor brengt, is het de taak van de voorzitter om een compromis te bereiken waar een meerderheid van de twaalf leden zich kan in vinden.

Als er geen compromis kan worden bereikt, kan er beslist worden te stemmen. Daarbij vult ieder lid een stembrief in met de door hem gewenste prijs. Daarna wordt het wiskundig gemiddelde berekend en dat wordt de nieuwe prijs. Dit systeem wordt uiterst zelden gebruikt, omdat het aanleiding kan geven tot abnormale prijzen.

Er worden prijzen vastgesteld voor de volgende categorieën: extra zware soepkippen, bruine soepkippen, witte soepkippen en braadkippen.

Motivering bij de prijsvorming

Het voornaamste motief om tot een prijs te komen is de ‘marktsituatie’ of de verhouding ‘vraag en aanbod’. Is er veel vraag en een klein aanbod, dan zal de prijs stijgen. Is er weinig vraag en een groot aanbod, dan zal de prijs dalen. Beide sectoren kennen de markt goed en de tendens is meestal bekend. Bijkomende prijsargumenten zijn de productiekosten, de kosten van slachters en handelaars en de mogelijke verkoopprijs in de handel.

Het belang van de prijzencommissie in Deinze

Het belang van de ‘Deinze-prijs’ kan vooreerst afgeleid worden uit de ruime bekendmaking van deze prijs. Iedere woensdag na de commissie wordt een geluidsbandje ingesproken met de prijzen die die dag overeengekomen zijn. Dit bandje kan geconsulteerd worden via het telefoonnummer 09/381.95.06.

Daarnaast is er op de website www.deinze.be een afzonderlijk item waar wekelijks de nieuwe prijzen worden aangepast.

Vanuit de dienst lokale economie worden ook nog wekelijks de nieuwe noteringen doorgestuurd naar meer dan 20 e-mailadressen en worden ook nog eens 13 adressen per brief aangeschreven. Bij de diverse bestemmelingen vinden wij een aantal perskanalen, grote winkelketens, overheidsdiensten en buitenlandse adressen in Nederland, Frankrijk, Duitsland en Italië.

Daarnaast is de prijs van de Deinse Pluimveecommissie een belangrijke maatstaf voor de Europese handel. Veel pluimvee wordt verhandeld op basis van deze prijs en voor de vrije handel is Deinze de enige maatstaf.

Met dank aan stadsontvanger Leo Pardon voor de informatie.

Uit het archief van Martin De Baerdemaeker

De leukste dag van de week om in Deinze rond te lopen is dus van oudsher de woensdagmorgen. Precies 20 jaar geleden, in 1991, liep Martin De Baerdemaeker op zo'n (regenachtige) woensdag met zijn camera over de Markt van Deinze. In 1991 werden er nog sporadisch levende kippen verkocht aan de Leiebrug. Dat gebeurde om 6 uur 's morgens. De meeste werden echter op café verkocht. De prijzen van het levend pluimvee voor geheel Europa worden al sinds 1961, elke woensdagmorgen om 8.30 u, in het stadhuis van Deinze bepaald. Martin was er bij.

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio