Een leven ten dienste van Torhout en zijn inwoners

FOTO. 50 jaar huwelijksgeluk voor voormalig burgemeester Norbert De Cuyper en zijn Monique

Voormalig burgemeester Norbert De Cuyper van Torhout en zijn echtgenote Monique De Zaeyer, vierden afgelopen zaterdag één april in het Diocesaans Centrum in Groenhove, hun gouden huwelijksjubileum. En neen, dit is geen late één aprilgrap, want Monique en Norbert gaven elkaar het jawoord, dag op dag, op één april 1967.

De gouden huwelijksjubilarissen, de kinderen Geert en Greet en kleinkind Flor, mochten ook nonkels en tantes, neven en nichten en heel wat andere genodigden en prominenten verwelkomen in het Diocesaans Centrum in Groenhove waar ze hun gouden huwelijksjubileum vierden.Onder de prominenten Eregouverneur Paul Breyne. Foto: Eric Vanhooren

Norbert De Cuyper is afkomstig van Uitkerke. Hij is een oorlogskind, geboren in Blankenberge, waar hij het levenslicht zag op 14 april 1943, als de oudste helft van een twee eiige tweeling. Zijn tweelingbroer luistert naar de naam Hilaire. Uitkerke was toen nog een zelfstandige gemeente, die pas in 1970 fusioneerde met Blankenberge.

Vader Gaston De Cuyper en moeder Angèle Van Eeghem waren minzame mensen, die een klein postje met een aantal hectaren land en ook wat dieren runden, zoals ze dat in de Houtlandregio plegen te noemen. Naast de harde boerenstiel bouwde Gaston ook nog een commercie uit in bloem voor de bakkers, granen, veevoeders en meststoffen. Het was een warm nest waar er maar liefst zes kinderen (vier jongens en twee meisjes) geboren werden. Naast Norbert en Hilaire (beiden geboren in 1943), is er ook Gilbert (1942), Maria (1946), Bernard (1947) en Regina (1951).

Priesterroeping viel in het water

Norbert De Cuyper zijn schooljaren verliepen niet helemaal vlekkeloos. Na de kleuter en de gemeenteschool in Uitkerke doorlopen te hebben, ging het na het zesde studiejaar richting Sint-Pieterscollege Blankenberge voor een zevende leerjaar.

Toentertijd ronselden de paters aan huis nog kinderen voor hun scholen. Zijn moeder, een zeer vrome vrouw, koesterde de hoop dat een van haar kinderen een roeping zou krijgen. “Zij dacht dat ik hierbij de beste kansen zou maken, dus werd ik samen met mijn tweelingbroer naar Haasrode gestuurd. Maar toen we er een week waren, zeiden we tegen elkaar: dat is hier niets voor ons. We hebben het toen nogal bont gemaakt zodat wij na een jaar, Haasrode mochten vaarwel mochten zeggen”, vertelt een lachende Norbert die nadien nog een jaar school liep op Don Bosco in Kortrijk, hopende dat moeders wens – die priesterroeping – toch nog werkelijkheid zou worden. Helaas…… Na Kortrijk volgde hij nog een jaar les aan de handelsschool op de Garenmarkt in Brugge, waarna hij met vader Gaston de commercie verder uitbouwde.

Drukker

Maar uiteindelijk hielp iedereen met vader en dat was een beetje van het goede teveel. Om een lang verhaal kort te houden besliste vader Gaston dat Norbert maar een stiel moest leren. “Ik moest naar wat ze nu noemen het PMS in het Sint-Jozefsinstituut in Torhout tijdens de grote vakantie, waar ze bepaalden voor wat ik het best geschikt was”, vervolgt Norbert. “Na enkele gesprekken en proeven uitgevoerd te hebben in het bijzijn van Armand Lammens en mijn voorganger Roger Windels, kreeg ik de raad de lessen voor drukker of onderwijzer te volgen. En om eerlijk te zijn, ik was het liefst onderwijzer geworden, al beoefende ik het drukkersvak graag. Maar vader zei: er zit commercie in en we gaan er een drukker van maken. En vaders wil was wet, dus trok ik naar het VTI in Brugge om het vak van drukker te leren, want zo ging dat vroeger. De rest is voor de geschiedenisboeken.”

Het leger en Monique

Dat Norbert De Cuyper een fervent en steengoede toneelspeler is bij het amateurtoneel, is geen geheim. Die microbe had hij al van jongsaf aan. In zijn jeugd was hij al geïnteresseerd in cultuur en was in Uitkerke cultureel verantwoordelijke in de jeugdbeweging KLJ, maar ook actief in het theater. Het is daar dat Monique De Zaeyer, een knappe jonge freule, ook lid van de KLJ in Houtave, hem voor het eerst opmerkte. “Ja, Monique was samen met leden van andere afdelingen en nog andere mensen, komen kijken en kreeg mij eigenlijk voor de eerste keer, zo in de gaten. En ja van het een kwam het ander hé”, lacht de voormalige burgemeester heimelijk.

Na de voorstelling lieten de acteurs het publiek niet n de kou staan en gingen ze een babbeltje slaan. Er werd nadien zelfs nog gedanst. “Ja, en bij die danspartijen hoorde ook een uitnodigingsdans waarbij de dames iemand mochten uitnodigen en Monique kwam mij halen. Zo is het eigenlijk allemaal begonnen. Laat ons stellen dat er klein vonkje was dat oversloeg bij onze eerste kennismaking. Allee, bij mij was het toch zo“, lacht de jubilaris. “En gezien wij geregeld samen optrokken naar T-dansants die door de KLJ op het getouw werden gezet, kwam van het een het ander met als gevolg de cupido plots raak schoot. Maar het is pas na mijn legerdienst dat ik bij haar thuis kwam en verkering kregen.” Als soldaat kreeg Norbert zijn opleiding in de kazerne %ajoor Blairon in Tunhout, waarna hij definitief gekazerneerd werd in de Rolinkazerne in Etterbeek. Hij werkte echter in de drukkerij van het leger, de I.G.M., het militair geografisch instituut, in Ter Kameren Bos, waar de stafkaarten en de proces verbalen werden gedrukt.

Van drukker tot politicus

Norbert De Cuyper komt uit een politiek nest, want vader Gaston was destijds schepen in Uitkerke. Niet verwonderlijk dus dat Norbert politiek bloed in de aders heeft, net als zijn broer Bernard trouwens die in 1993-1994 zijn eerste stappen in de politiek zette en verkozen werd als provincie- en gemeenteraadslid. Tot Nieuwjaar 2011 was hij zelfs schepen.

Een benzinestation in Torhout, is de oorzaak dat Norbert De Cuyper en Monique De Zaeyer, holderdebolder trouwden in 1967 en zich meteen vestigden in Torhout en dat had volgens waarnemend burgemeester Kristof Audenaert zo zijn reden. “Monique die in de Sparrestede door toedoen van zijn tweelingbroer de kans kreeg om langs de Roeselaarseweg een Gulf-benzinestation te runnen, wou immers niet dat Norbert net als zijn vader aan politiek zou doen. En als ze in Torhout zouden komen wonen, was hij daar onbekend, wat het gemakkelijker zou maken om de politiek vaarwel te zeggen; zo dacht ze tenminste”, verklapte burgermeester Kristof Audenaert aan de aanwezigen op de receptie ter gelegenheid van Norberts gouden huwelijksjubileum.

Maar het bloed kruipt duidelijk waar het niet gaan kan, niet waar Norbert? “Ja, mijn vrouw had echter gelijk, moet ik nu eerlijk bekennen.” Ik was in Uitkerke leider van de KLJ, waarmee we vooral cultureel actief waren en we hadden meegedaan aan een cultureel treffen in het gewest Brugge-Noord en de afdeling van Uitkerke behaalde er de eerste prijs. Ik had daar aan meegewerkt en kon ze toch niet in de steek laten, temeer daar we ook op provinciaal vlak  de sterkste waren en we nationaal geselecteerd werden en de kans kregen mee te dingen naar de nationale titel”, bekent Norbert met een schalks gezicht. “Maar Monique zei ‘nee’ en nog eens ‘nee’, we gaan hier blijven want je zou daar in de politiek gaan! En zo geschiedde.”

“Uiteindelijk zette ik mijn plannen om terug naar Uitkerke te gaan wonen uit mijn hoofd;  waagde mijn kans en werd een goed jaar later (1968) zelfstandig drukker. Ik was toen al een beetje beter ingeburgerd. Dit in tegenstelling tot heel in het begin: toen wij ons hier vestigden, wij kenden niemand, maar dan ook niemand”, benadrukt Norbert, de ene helft van het gouden huwelijkskoppel. “Naast het tankstation zette ik een prefab gebouwtje en de drukkerstrein stond op de rails. Ik had een beetje werk dankzij mijn ouders die heel wat mensen kenden die ook commercie deden, want in die tijd hadden enkel mensen die handel dreven, hadden facturen, bestelbons en dat soort zaken meer, nodig. Och, het was bikkelhard werken, maar van werken is nog nooit iemand dood gegaan hé.”

“Ik was niet te beroerd om in Torhout mijne kop te vertonen en leerde zo tal van mensen kennen. Niet alleen uit de buurt, maar uit heel Torhout. Zo kreeg ik toch behoorlijk wat werk en had ik met de communiefeesten toch een 100-tal waarvoor ik de communieprentjes mocht drukken”, herinnert Norbert zich nog levendig. “Maar plots staken problemen de kop op. De oliemaatschappij Gulf verkocht hun tankstation aan Simonne Descamps, de vroegere eigenares van SECA die met ESDE een nieuw merk op de markt zette. Ons contract had een opzegtermijn van slechts één maand. Dus voelden we ons verplicht zo snel mogelijk een huis in de streek te vinden, omdat wij hier onze drukkerij hadden.”

“Wij hoorden plots dat het klooster in Wijnendale te koop was en in 1972 kochten we het Kloosterhuis, naast de parochieschool in Wijnendale. Zo ben ik toch nog het kloosterleven ingestapt en kwam ik aan moederswens toch gedeeltelijk tegemoet”, vertelt Norbert hartelijk lachend. “Pas in 1973 hebben we in Wijnendale onze intrek genomen doordat ik onverwachts het tankstation toch verder kon blijven openhouden. Dat gaf me de kans om rustig het atelier te bouwen en de machines te verhuizen.”

“Toen ik in het piepkleine Wijnendale toekwam, was ik  voor de inwoners een wildvreemde…..… Iedereen was er verwonderd en vroeg zich af wie het kloosterhuis had gekocht. De mensen namen er een nogal afwachtende houding aan, wat toen voor die tijd  normaal was als een wildvreemde zich in een dorp kwam vestigen. Er was geen drukker in Wijnendale en dus kreeg ik al vlug de naam van: ‘de drukker van Wijnendale’.”

Politiek zat blijkbaar bij De Cuipertjes in de genen, want naast vader Gaston, die vooral lokaal actie was, hij was schepen in Uitkerke en Blankenberge, na de fusie en naderhand ook lange tijd provincieraadslid, was volgens Norbert, ook de vader van mijn vader, eveneens luisterend naar de naam Bernard De Cuyper, politiek actief.

Dat de appel niet ver van de boom valt, is dan ook niet te verwonderen. “Politiek zat bij mij blijkbaar voor een stuk in de genen, hoewel ik zelf geen vragende partij was om hier aan politiek te doen. Geen haar op mijn hoofd dat daaraan dacht”, gaat Norbert De Cuyper doodserieus verder. Norbert De Cuyper bouwde er in korte tijd een heel actief sociaal leven uit en werd lid van tal van verenigingen, met als hoogtepunt de oprichting van het ondertussen in Vlaanderen wereldberoemde ‘Theater ’t Fonteintje’, nu nog altijd een van de beste volkse amateurgezelschappen in Vlaanderen.

En zo kwam van het een ook het andere. “In 1982 heeft men mij voor het eerst gevraagd om op de lijst van de CVP te staan. Blijkbaar zag men dat ik volk op de been kon brengen en dat jaar kwam Roger Windels ook voor het eerst in Torhout op en wilde mij op de lijst hebben”, herinnert Norbert zich nog alsof het pas van gisteren geleden is. “Het was uiteindelijk mijn vader die me overtuigd heeft om ja te zeggen. Hij hield echt een pleidooi opdat ik zou mee doen. De familietraditie verder zetten is iets wat jij zeker aankan. En….. jij zal verkozen worden, voegde hij er nog aan toe.”

“Na dat pleidooi hebben mijn vrouw en ik ‘ ja’ gezegd. We deden het uit respect voor vader, voor de familie en voor Bernard. Al zit politiek natuurlijk in mijn bloed, van in mijn kop tot in mijn vingertoppen. Dat moet tot onder je teennagels zitten, zeg ik altijd. Toch dacht ik aanvankelijk niet dat ik verkozen zou worden. We waren hier wel komen wonen maar we hebben hier geen familie en kenden aanvankelijk weinig mensen. Pas op het einde van de kiestijd voelde ik aan dat het zou lukken. Ik werd verkozen met 1453 voorkeurstemmen en werd schepen op één januari 1983. En van dan af zat ik precies op een politieke rollercoaster die niet meer te stoppen was.”

Nochtans had de beslissing om nieuwkomer Norbert De Cuyper tot schepen te bombarderen heel wat voeten in de aarde, want de beslissing daaromtrent viel pas eind november van 1982. “Ja, dat klopt. Ik werd schepen van feestelijkheden, cultuur, onderwijs en middenstand. Mijn oude liefde, onderwijs, zat er bij en ik was drukker, dus middenstander. Ik was het gewoon om festiviteiten te organiseren en ik speelde toneel. Het perfecte plaatje om het totale pakket in te vullen.”

Norbert De Cuyper was schepen van 1983 tot 1991 en burgemeester vanaf 31 mei 1991 tot 1 juni 2016.

Verwezenlijkingen

Norbert De Cuyper is sindsdien in Torhout uitgegroeid tot een monument en loyaal boegbeeld van het toenmalige CVP, nu CD&V. Torhout heeft mede door zijn inzet heel wat verwezenlijkingen aan hem te danken. Zo onder meer: de redding en het herstel van de Wijnendaalse bruggen van de Smisse- en de Steenstraat, over de oude spoorweg Torhout-Oostende. Die waren in hun voortbestaan bedreigd want men zou de sporen uitbreken en de bedding dicht gooien. Door zijn tussenkomst en die van burgemeester Roger Windels op hoger echelon, kreeg de oude spoorwegbedding een nieuwe bestemming als fiets- en wandelpad: de befaamde Groene 62.

Op zijn conto mag in 2003, ook het op en afrittencomplex van de A17/E403 geschreven worden. Ook het Sportcentrum Benny Vansteelant met zijn atletiekpiste, het zwembad dat gerenoveerd werd en de polyvalente zaal De Mast, kwamen er onder zijn bewind net als het nieuw cultureel centrum De Brouckere.

De Torhoutse burgervader lag ook mee aan de basis van de uitbouw van de gemeentelijke administratie tot een modern en functioneel geheel, en onder zijn impuls kwam ook het nieuw stadskantoor in de Aartrijkestraat er. Kortom …. Een schepen en burgemeester die leeft voor Torhout en zijn inwoners. En uiteraard kreeg hij ook kritiek te verduren, de ene keer misschien terecht, een andere keer misschien onterecht. Maar voor iedereen weldoen is een onmogelijke opgave als je deelneemt aan het beleid en beleidsverantwoordelijkheid op je neemt.

Echtgenote

Monique De Zaeyer, zijn echtgenote, was toen zij trouwde niet aan politiek. Ze kon toen ook niet vermoeden dat haar man ooit burgemeester ging worden van een middelgroet stad als Torhout, waar ze bovendien toen ze trouwden, helemaal niet bekend waren.

“Norbert werd schepen toen Geert en Greet respectievelijk 15 en 13 jaar oud waren. Het waren gelukkig geen lastige pubers. En we konden beetje per beetje wennen aan het politieke leven van Norbert. We wisten waar hij aan begon”, lezen we in het boek ‘Norbert De Cuyper, 20 jaar Burgervader.

“Maar leven met een schepen valt in niets te vergelijken met leven met een burgemeester”, merkt Monique in het boek nog op. “Dat vraagt nog veel meer inspanningen en inzet. Vooral de laatste jaren wass het erg druk. Er is wel elke dag ergens een vergadering. Norbert is alleen thuis om te eten en te slapen en op zondag. Tenminste als er niets te doen is maar dan ga ik ook wel eens mee.”

Monique was en is huisvrouw en hield destijds het tankstation open. Later stond ze in voor de opvoeding van haar beide kinderen: Geert en Greet en hielp ze mee in de drukkerij. De laatste jaren stond zij er in de drukkerij helemaal alleen voor. Kortom….. ze offerde zich op voor de politieke carrière van haar echtgenoot en leefde in zijn schaduw..

Naast het gouden koppel zelf, de twee kinderen Geert en Greet en kleinkind Flor, de talrijke genodigden, het voltallig schepencollege met aan het hoofd dienstdoend burgemeester Kristof Audenaert; tekenden ook Ere-gouverneur Paul Breyne en de burgervaders van Jabbeke, Oudenburg en Ichtegem present op de viering. Vlaams minister Hilde Crevits liet zich verontschuldigen, maar zou ’s avonds aan de feesttafel aansluiten. 

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio