Geschiedenis van de bibliotheek nu te boek

FOTO. Bibliotheek al 30 jaar een rots in de branding

Afgelopen weekend vierde de Bibliotheek van Koekelare, haar dertig jarig bestaan. Al dertig jaar is de bib een rots in de branding en de beheerraad noteert nog steeds een gestadige groei waar maar geen eind lijkt aan te komen. Om de viering luister bij te zetten, werd afgelopen zaterdag op de verwendag, de bezoekers getrakteerd op koffie en taart en werd de ‘Historiek van het bibliotheekwezen in Koekelare’ aan het publiek voorgesteld.

“Koekelare heeft uiteraard al veel langer dan dertig jaar een bibliotheek, maar ervoor waren er drie bibliotheken die politiek getint waren. Zo hadden zowel de katholieke, liberale en socialistische zuil, elk een bib”, steekt Dirk Allemeersch, voorzitter van de beheerraad van de bib van wal. “De Koekelaarse bibliotheken hebben al een grote eeuw dienstbetoon achter de rug. Hun groei en bloei zijn voor een kleine gemeente als Koekelare werkelijk spectaculair te noemen. Menig bibliothecaris en een hele schare medewerkers hebben met hun talrijke uren verborgen en stille arbeid, daartoe hun steentje bijgedragen.”

Een stukje historiek

Velen vragen zich waarschijnlijk af, hoe lang het bibliotheekwezen al bestaat in Koekelare. Wel, zonder alles te verklappen – want de Spaenhiers, samen met Bernard Lootens, Jef Heus, Frans Dedrie, Roger Meersseman en bibliothecaris Valerie Dedrie – penden het mooi overzichtelijk neer in de brochure ‘Historiek van het bibliotheekwezen in Koekelare; hebben alles mooi in kaart gebracht. Het boekje is gratis te bekomen in de bib.

Toch willen we wel een en ander onthullen. Zo is vermoedelijk de eerste bibliotheek er gekomen rond 1870. Ze vond onderdak in de gemeentelijke jongensschool en was gericht op de leergierige scholieren. “Dat verandert in 1905, toen onderpastoors een kast met boeken vulden in de Molenhoek (de toen lagere jongensschool), waar nu de Balluchon gelokaliseerd is. Niet alleen voor leerlingen maar ook voor volwassenen. Maar nog vóór de Eerste Wereldoorlog verhuist de bibliotheek naar de vrije meisjesschool in de Kerkstraat. De Meisjesschool herbergt tot driemaal toe (1912-1925, 1944-1955 en 1961-1967, de bibliotheek”, duidt Dirk Allemeersch nog in zijn toespraak.

Dit en nog veel meer interessante weetjes, worden in deze brochure uit de doeken gedaan. Beslist de moeite om eens de bib of een uitleenpost met je bezoek te vereren en naar de gratis brochure te vragen.

Hele weg afgelegd

Schepen Jessy Salenbien (SP.A), bevoegd voor cultuur en bibliotheken zei in haar toespraak, waar ze iedereen ook bedankte, dat het bibliotheekwezen een hele weg heeft afgelegd. “Maar we zijn er nog  niet”, aldus de Koekelaarse schepen. “We gaan naar het jaar 1987 en hebben we het over het 30-jarig bestaan van de gemeentelijke openbare bibliotheek. “In 1987 beslist de gemeente om de bibliotheek aan te kopen voor 2.125.723 oude Belgische franken of 52.695 euro en wacht op een overheveling naar een gemeentelijke locatie. De gemeente krijgt zo een erkende bibliotheek met twee uitleenposten: Bovekerke en De Mokker, in de schoot geworpen, want de aanvraag met een pluralistische visie was al een feit sedert 1982.”  

“De brouwerijsite wordt in 1992 helemaal gerenoveerd. Een project waarvoor de gemeente op 11 september 1993 de eerste Vlaamse Monumentenprijs in ontvangst mag nemen”, vervolgt Jessy Salenbien. “Het gemeentebestuur krijgt die prijs niet enkel voor de geslaagde restauratie, maar ook voor de invulling van dit industrieel erfgoed; naast het Käthe Kollwitzmuseum en de dienst Toerisme, vindt ook de gemeentelijke bibliotheek hier sedert 1992 een waardig onderkomen.”

Digitale sneltrein

De voortschrijdende technologische ontwikkelingen dwingen de bibliotheken in het begin van de 21ste eeuw tot een adequaat informatiecentrum voor alle soort gebruikers. “De richtlijnen (2001, 2012) van de Vlaamse Overheid stelt duidelijk dat de bibliotheek, een basisvoorziening is waar elke burger terecht moet kunnen met vragen over kennis, cultuur, informatie en ontspanning. Ze bemiddelt actief bij het beantwoorden van deze vragen. De openbare bibliotheek is actief inzake cultuurspreiding en -participatie; ze werkt in een geest van objectiviteit en vrij van levensbeschouwelijke, politieke en commerciële invloeden.”

“Diverse factoren (vb. internet) zetten de aantallen van gebruikers en uitleningen onder druk, ze vergen voortdurende innovatie en aanpassing aan gewijzigde noden. Wat in de voorbije 30 jaren gepresteerd werd, is niet min”, aldus de schepen. “Door de goede samenwerking tussen het gemeentebestuur, het beheersorgaan van de bibliotheek en het bibliotheekpersoneel gaat de bibliotheek met zijn tijd mee en is nu een echt pareltje in het centrum van de gemeente”, besluit schepen Salenbien die nog enkele voorbeelden opsomt.

Daarbij noemt ze o.a. de aankoop van een eerste computer in 1989, de implementatie van een digitale catalogus in 2000, de integratie van de  Spaenhiersbibliotheek in het digitale Bidocsysteem in 2007, de sluiting van uitleenpost De Mokker in 2008; door het dalende aantal uitleningen.  Mindermobiele lezers kunnen wel gebruik maken van de Kabba, een dienstverlening in het kader van de minder mobielen centrale van het Sociaal Huis waarbij mensen ook boeken kunnen laten ophalen. Ook naar de scholen van de Mokker worden boekenboxen vanuit de hoofdbibliotheek gebracht zodat ook deze kinderen kunnen blijven genieten van het lezen van boeken; de verbinding van de uitleenpost Bovekerke met de hoofdbibliotheek Koekelare in 2009, de aansluiting bij het intergemeentelijk cultureel samenwerkingsverband Ginter in 20104, de vernieuwing van de moutvloer tot volwaardige leesruimte en aanbieden e-readers waardoor leners ook digitaal kunnen lezen in 2015 en het uitrusten van de bib in Koekelare met twee zelfuitleenbalies in 2016, een samenwerking met de bibliotheken van Kortemark en Lendelede, waardoor we een verhoogde provinciale subsidie van € 20.000 euro verkrijgen.“

Wat cijfermateriaal

Het aantal uitleningen en leden stijgt jaar na jaar. Enkele cijfers: voor de jaren '30 waren er 3.000 uitleningen, tijdens WOII noteerden ze er 5.000, in de jaren '60: 6.000, in 1970 door het Brown-systeem (steekkaarten) 20.000: in 2016 van 1/01 t.e.m. 26/09: 29.039 en in 2017, van 1/01 t.e.m. 26/09 met de komst van het RFID systeem noteert men er al 29.570 uitleningen.

Ook het ledenaantal neemt toe van 534 in de jaren '60 naar 763 in 1970, 1309 in 2016 (van 1/01 t.e.m. 26/09) om  reeds 1369 leners bediend te hebben in 2017 in eenzelfde periode als in 2016.

De bib noteert ook nog steeds nieuwe leden. In 2017, noteerden ze in de periode 1/01/2017 t.e.m. 26/09/2017 (10 maanden) al 170 nieuwe leden. In 2016 waren er dit 137 over een heel jaar! De komst van het RFID zorgt dus niet enkel voor meer uitleningen, ze hebben nu reeds meer nieuwe leden dan vorig jaar over een heel jaar! Enkel in de jaren '30  noteerde men een daling in de uitleningen, toen noteerde de bibliothecaris amper 1.600 uitleningen.

Activiteiten

Afgelopen zaterdag vond de verwendag plaats en de bib-bezoekers werden er getrakteerd op taart en koffie en op leuke complimentjes recht uit hart van Antwerpenaar Jan  Tilley. “Maar gezien de persoonsgebonden materie via de provincie verdwijnt moeten we inventief zijn om verder onze lezers te verwennen”, geeft schepen Salenbien als afscheid nog mee. En dat doen ze deze week met tal van activiteiten: een tentoonstelling, de lachgasten, boekenmarkt, kip van Troje voor de kleinsten, lezing met Brigitte Balfoort komende woensdag 4 oktober (waar trouwens nog kaarten voor te verkrijgen zijn) en Boeksculpturen waarbij op een creatieve manier boeken worden verknipt en deze als kunstwerk een tweede leven krijgen.

 

Corrigeer

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio