Vrouwtjes zijn wispelturiger wat afstand betreft tussen geboorteplaats en hun eerste broedplaats dan mannetjes

Eerste broedgeval Bruine Kiekendief in Koekelare

Op de foto bemerken we van links naar rechts Wim Bovens, Patrick Claeys en Jeroen Arnoys. Foto: If

Koekelare - De Bruine Kiekendief is een van de Vlaamse roofvogels die ’s winters ver naar het zuiden wegtrekt. Vanaf half maart komen ze terug uit hun overwinteringsgebied. Het is een schaarse broedvogel in Vlaanderen, vandaar dat Patrick Claeys de Koekelaarse contactpersoon van Natuurwerkgroep De Kerkuil zeer opgetogen en blij was toen hij dit jaar voor de eerste keer een broedgeval van de bruine kiekendief op grondgebied Koekelare kon waarnemen.

De Bruine Kiekendief (Circus aeruginosus) is een roofvogel uit de familie van de havikachtigen. De vogel is 48 tot 56 centimeter lang, de mannetjes zijn kleiner (gewicht 405 tot 667 gram) dan de vrouwtjes (540 tot 800 gram). Het dier vliegt meestal laag over moerassen en rietvelden, met de voor alle soorten kiekendieven kenmerkende houding: een golvende vliegbeweging, met de vleugels in een ondiepe V-vorm.

Deze grote roofvogels zijn graag gezien door de landbouwers, want ze eten vooral muizen, jonge konijntjes en kleine vogels. En ze ouden duiven van het veld. Vroeger broedde de bruine kiekendief in rietkragen, maar tegenwoordig schakelt hij meer en meer over naar grasland, gerst en tarwe. “Daarom speuren medewerkers van nwg De Kerkuil in het voorjaar met hun verrekijker de akkers af. Eénmaal het nest gevonden worden afspraken gemaakt met de landbouwer. Nestbescherming is soms nodig, want in de periode van het dorsen zijn de jongen nog niet allemaal uitgevlogen”, vertelt Patrick Claeys.

Het mannetje is bruin van boven en heeft grijze vleugelvlekken die lichter worden naarmate de vogel ouder is. Hij heeft een bruin gestreepte buik en borst en de ondervleugel en staart zijn lichtgrijs. Het vrouwtje is overwegend bruin, maar heeft een licht okere kruin en keel. Jonge vogels zijn ook overwegend bruin en missen de duidelijk lichte kruinvlek en keel die een volwassen vrouwtje heeft. Onvolwassen mannetjes krijgen pas in de loop van hun derde levensjaar de grijze vlakken op de vleugels.

Nest met drie jongen

Dit jaar was er voor de eerste keer een broedgeval bruine kiekendief op grondgebied Koekelare. “Gedurende drie maand, vanaf eerste waarneming tot na het uitvliegen van de jongen, werd deze nestlocatie opgevolgd. “Ja, mede dank zij de uitstekende medewerking van de lokale landbouwer is het een geslaagd broedsel geworden”, steekt Patrick Claeys van natuurwerkgroep De Kerkuil van wal. “Het nest had drie jongen, allen werden ze geringd. Bij de twee oudsten, die voldoende groot waren, werden kleurmerken (wingtags) aangebracht zodat deze vogels beter wetenschappelijk opgevolgd kunnen worden.”

Bij Bruine Kiekendieven in Zeeland, Vlaanderen en Frankrijk worden vleugelmerken gebruikt afkomstig van Centre d’Etudes Biologiques te Chizé (Frankrijk). Op elke vleugel is de code verschillend. Per vleugel is de code uit te drukken in drie tekens. Lees eerst de linkervleugel en daarna de rechtervleugel af. De combinatie van een bepaalde kleur samen met een letter, cijfer of symbool maakt herkenning gemakkelijker. Zo kunnen de bruine kiekendieven beter opgevolgd worden.

Geen kiekendief is gelijk

“De grootste populatiedichtheid van de bruine kiekendief is te vinden in het Meetjesland en de Westhoek”, vervolgt Patrick Claeys van Natuurwerkgroep De Kerkuil enthousiast. “In 2001 is het project ‘Bruine Kiekendief’ gestart in de Westhoek door Natuurwerkgroep De Kerkuil vzw. Sinds 2011 werd hier ook een vleugelmerkproject opgestart door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en waaraan Nwg De Kerkuil zijn medewerking verleent.”

Sinds 2011 werden in de verschillende regio’s samen 262 nesten bezocht en 802 jonge vogels van kleurmerken voorzien. In het totaal is er van 113 verschillende vogels tenminste één terugmelding uit één van de jaren na hun geboorte. Ondertussen weten we van 63 jongen waar ze als volwassen vogel zijn gaan broeden. Geen kiekendief is gelijk, zo blijkt. De huidige verzamelde gegevens wijzen erop dat de afstanden die de wijfjes afleggen tussen geboorteplaats en hun eerste broedplaats beduidend groter zijn dan bij de mannetjes. Mannetjes vertonen blijkbaar een grotere honkvastheid. Ook jongen van hetzelfde nest blijken niet altijd hetzelfde gedrag te vertonen: het ene mannelijk jong gaat bijvoorbeeld 7 km ver broeden, en zijn broertje op 89 km.

“Het is geen algemeen voorkomende roofvogel bij ons. In 2015 waren er 36 broedgevallen en in 2016 waren er 32 broedgevallen in de Westhoek. In Vlaanderen zijn er een 80-tal broedparen en er wordt gestreefd naar 135 broedparen”, geeft Patrick Claeys ons tot besluit nog mee.

Meer info

Meer informatie over de bruine kiekendief en de opvolging door Natuurwerkgroep De Kerkuil kan je vinden op de website http://www.natuurwerkgroepdekerkuil.be of bij de lokale Koekelaarse contactpersoon Patrick Claeys via http://dekerkuilkoekelare@gmail.com of via hun trimestrieel tijdschrift.

Voor een lidmaatschap bij Natuurwerkroep De Kerkuil betaal je tot eind volgend jaar (2019) als nieuw lid slechts vijf euro.

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio