Kanon Lange Max heeft veel levens verwoest

FOTO. Vredesboom ingehuldigd op site Lange Max

Op de site Lange Max in de Fransmansgemeente Koekelare, werd ter gelegenheid van vier jaar oorlogsherdenking, onder ruime belangstelling een Vredesboom ingehuldigd door burgemeester Patrick Lansens (SP.A). Onder de aanwezigen noteren we ook die van Horst Fredrich Höhn uit Duitsland. Zijn vader was tijdens de Eerste Wereldoorlog werkzaam in de Kommandantur van Koekelare.

Honderd jaar geleden, op 27 juni 1917, vuurde het toenmalig grootste Duits kanon vanuit Koekelare voor de eerste maal op Duinkerke. En het hield niet meer op….Vanaf dan vuurde de Pommern batterij, beter gekend als Lange Max, met een hoge frequentie op de Franse havenstad. Maar Lange Max had ook zijn aandeel tijdens de 3de Slag bij Ieper. Het kanon Lange Max was in 1917 het summum van de Duitse oorlogsmachine, maar voor de Duinkerkse bevolking een nachtmerrie en symbool van vernietiging.

Site waardige herdenkingsplaats

Een van de bezielers van de site Lange Max en zijn museum is voorzitter Rudi Willaert. Namens zijn voltallig bestuur verwelkomde hij de talrijk opgekomen aanwezigen voor de inhuldiging van een eiken Vredesboom. “De site Lange Max is een heel klein puzzelstukje in een enorme puzzel dat de oorlog was. Maar op deze locatie hier is de geschiedenis er ook iets anders uit gaan zien”, zo begon Rudi Willaert zijn welkomstwoord. “ Het is een steentje in de rivier, zoals Bram Vermeulen er een prachtig lied over gemaakt heeft. Dit kanon heeft vele levens verwoest! Voornamelijk in Duinkerke, maar ook richting Ieper. Lange Max heeft bijgedragen tot wendingen tijdens WO I.”

“Vanaf 1919 tot aan WO II was dit monster een toeristische bezienswaardigheid. Het kanon verdween in de lente van 1941. De beide enorme bunkers met de bedding zijn afgebroken in 1951 en 1952”, zo vervolgde Willaert. “En dan was er hier, waar we nu staan, een graasweide. Vijftig jaar lang stonden de koeien hier in alle vrede te grazen en te loeien en maakten ze tijd om in alle stilte te herkauwen; tot een kleine groep mensen in 2002 de put terug bloot heeft gelegd, met maar één doel voor ogen: Wat hier gebeurd is mag niet vergeten worden!”

20 Jaar vzw Lange Max

De vzw Lange Max bestaat 20 jaar en al die tijd hebben ze er zeker niet stil gezeten, integendeel. “Wat ooit een agrarisch gebied was, is nu een respectabele herdenkingsplaats. Wat vooraan een kleine hoeve was, hebben we met z’n allen omgetoverd tot een eervol museum dat alsmaar blijft groeien in bezoekersaantallen, onderbouwd door een sterke ware geschiedkundige uitleg omtrent de Duitse bezetter en het grote kanon”, zo stelde de Rudi Willaert trots en die zijn bestuur en de vele vrijwilligers dankte voor hun inzet. “Lange Max was bijna vergeten en dat mag geenszins. Met medewerking van onze vzw ie er een stukje geschiedenis bewaard gebleven. Ik hoop dan ook dat deze Vredesboom en dit monument in ere zullen gehouden worden.”

Bestuurslid en gids in het museum Gerdi Staelens, verwees in zijn toespraak naar zijn jeugdjaren, toen hij bij het TV- journaal kijkenaan zijn papa vroeg: “Papa wanneer gaan ze daar eindelijk eens stoppen met vechten?” Prompt gaf zijn vader volgend antwoord: “Oh kind, ze vechten er al van in Christus tijd en ze gaan er altijd blijven vechten. Ook in West-Europa werden we ooit om de 30 à 40 jaar getroffen door een oorlog.” Maar het tij keerde. “In de jaren vijftig was het een wijs besluit van onze West-Europese politieke leiders om een samenwerkingsverband op te richten voor kolen en staal. Frankrijk, West-Duitsland, Italië, Nederland, Luxemburg en België sloten een verdrag dat we kennen als het ’Schuman’-plan. Het plan zou oorlogen tussen grootmachten via een economische insteek vermijden.”

“Vandaag staat een vlag met 12 sterren symbool voor een groot Europees samenwerkingsverband. Men zit nu immers voor veel méér dan kolen en staal samen aan tafel. Er is overleg over verschillende standpunten en we proberen begrip uit te oefenen voor elkaar. En tussen deze landen is er al die tijd, vrede! Ik onthoud vooral dat: samenwerking, overleg en begrip; sleutelelementen zijn voor een langdurige vrede”, zo besloot Gerdi die er nog aan toevoegde “Vrede leg je niet op. Vrede is een gevolg, vooral door samenwerking.”

Scharniermoment

Schepen Jessy Salenbien (SP.A), bevoegd voor cultuur, toerisme en erfgoed, had het in haar toespraak over een scharniermoment. “Wapenstilstand. Exact een eeuw, 100 jaar geleden, een belangrijk scharniermoment in onze geschiedenis. Vandaag willen we dat moment herdenken met de aanplanting van een vredesboom. Op die manier knopen we aan bij een eeuwenoude traditie om bij een belangrijke gebeurtenis een herdenkingsboom te planten”, zo zei de Koekelaarse schepen van cultuur, toerisme en erfgoed. “

“Oorspronkelijk zijn vredesbomen vrijheidsbomen die zijn aangeplant na het einde van de Eerste Wereldoorlog. Of, in beperktere mate, na de Tweede Wereldoorlog ter herinnering aan de vele slachtoffers.

Vandaag beschikt Vlaanderen over een rijk patrimonium van bomen die honderd jaar oud zijn”, zo vervolgde Jessy Salenbien. “Met dit nieuw exemplaar, dat moet uitgroeien tot levend erfgoed, sluiten we de vijf herdenkingsjaren rond 100 jaar Groote Oorlog af. Op een unieke, ingetogen manier die ook de komende jaren zichtbaar is. Daarom engageren we ons ook om deze vredesboom te laten uitgroeien tot toekomstig groen erfgoed. Zo creëren we een levend vredesmonument dat ook de komende decennia zichtbaar zal blijven als een duurzaam symbool voor de toekomst, verankerd in een oude traditie.”

Nieuwe initiatieven in de steigers

“De afgelopen jaren zijn er heel wat initiatieven genomen om 100 jaar Groote Oorlog te herdenken. De volledige herinrichting van het Käthe Kollwitz Museum, het gloednieuwe Lange Max Museum en de restauratie van de geschutsbedding, enz. Tienduizenden bezoekers zakten naar Koekelare af om zich in de geschiedenis te verdiepen en de (soms) zichtbare erfenis van WOI tastbaar te maken. De teneur bij de bezoekers was ongemeen positief. Velen vertrokken diep onder de indruk en waren verrast over wat Koekelare te bieden en te vertellen had. Het mooiste compliment was vaak de ingetogen stilte na een bezoek aan een van onze sites…”

“Ook na de herdenkingsperiode willen we de ‘nooit meer oorlog’ boodschap blijven uitdragen, want helaas is ze op vandaag nog altijd brandend actueel. Door geschiedenis, cultuur, recreatie en groen met elkaar te verbinden, willen we de bezoekers echter meer aanbieden dan het louter museale. Er staan verschillende projecten in de steiger om bezoekers ook in de komende jaren nieuwe aspecten van Koekelare te laten ontdekken”, zo besloot schepen Jessy Salenbien haar toespraak. “Westtoer zette al enkele grote krachtlijnen uit voor de komende jaren, met thema’s als ‘De groote goesting’, ‘Van de bergen naar de zee’ en ‘Oorlog & Vrede’, waar onze streek onlosmakelijk mee verbonden blijft. Ook hier zullen wij op inspelen om een blijvend actuele rol te spelen en de mensen te laten beroeren door ons waardevol erfgoed.”

De plechtigheid werd bijgewoond door Horst Fredrich Höhn uit het Duitse Bad-Homburg. Zijn vader was tijdens de Eerste Wereldoorlog werkzaam in de Kommandantur van Koekelare. “Van hem kregen we weer nieuwe lokale informatie en zelfs onderdeeltjes van een in 1917 neergestort vliegtuig tussen Koekelare en Bovekerke”, zo vertelde Gerdi Staelens de aanwezigen nog. Ook vanuit Franse hoek was er aanwezigheid in de persoon van Guillain de Dunqercke.

Op het domein vallen heel wat kunstwerken te bewonderen van de Koekelaarse kunstenaar Gerrit Germonpré. “De aanwezigheid van de kunstwerken passen binnen een nieuw project waarbij we Gerrits werk weten te waarderen. Een passend kunstwerk van hem konden we afgelopen dagen verwerven. Het kunstwerk dateert uit 1988 en werd gemaakt naar aanleiding van 70 jaar beëindiging van de Eerste Wereldoorlog. Vandaag is het dus 30 jaar oud. Het werk symboliseert een vuurspuwend wapen. De naam van het werk is identiek aan onze eind boodschap: ‘NOOIT MEER OORLOG’”, rondde Gerdi Staelens de plechtigheid af.

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio