Wel en wee, van weleer: De Koortskapel op ’t Veld: Dentergems oudste gebedshuisje

Foto: Archief Eric Bekaert

Dentergem - De historie van de oudste kapel op Dentergems grondgebied weet Eric Bekaert vandaag chronologisch na te vertellen in zijn rubriek 'Wel en wee van weleer':

De Koortskapel op ’t Veld: Dentergems oudste gebedshuisje

De Koorts- of Sint-Annakapel op ‘t Veld is zonder enige twijfel Dentergems oudste bedehuisje. Reeds in 1643 is er in een kerkrekening sprake van den voetwegh van(de) Poelberg naer de cappelle.. Het ging dan waarschijnlijk om een pilaarkapelletje, aangezien de Tieltse chirurgijn Joris Abel Regelbrugge in 1739 het vervallen statieken wilde laten vervangen door een heuse kapel van ca. 12 voeten lang en 8 voeten breed.

Het gebouw zou toegewijd worden aan de H. Anna, omdat aldaer saude ghebeurt syn eenighe miraeckels door de voorspraek van de gebenedyde Moeder Anna (de moeder van Onze-Lieve-Vrouw). Er zou ook een strook van 5 voeten rond de kapel aangelegd worden om den ommeganck te connen gaen en ter meerdere glorie van de vele pelgrims de heijlijge famielie commende aenbidden tot genesijnge vande cortsen.

Het optrekken van het nieuwe bouwwerk gebeurde (allicht door oorlogsomstandigheden) echter pas in 1752 en werd uitgevoerd door de Tieltse schrijnwerker Heynderick Vermeersch. Dat deze devotieplaats toentertijd heel wat gelovigen aantrok, moge ook blijken uit het feit dat schuin tegenover de kapel, langs de straat richting Dentergem, een kruisweg werd opgericht met aan weerskanten 7 gemetselde staties, ingewijd op 29.10.1752. Op het einde van de 18de eeuw werden deze staties vernield door Franse soldaten, wier trouw aan de eerste Franse republiek niet verenigbaar bleek met volks religieus sentiment.

Meer dan 50 jaar zal de kruisweg in puin blijven liggen. Vermoedelijk heeft burgemeester Jan-Francies Vandermeulen (1820-1848), op eigen initiatief, de staties opnieuw laten herstellen. Op 08.10.1850, ongeveer een eeuw na zijn oprichting, werd de kruisweg weer ingewijd. Ook nu bleek het van korte duur. In het begin van de jaren 1870 werden de statiekapelletjes definitief afgebroken.

In 1822 kwam de Koortskapel op een minder positieve wijze in het nieuws. Tijdens de zitting van het schepencollege op 6 juli werd vernomen dat eenige booswigten met braeke in het korskappelleken binnen deeze gemeynte gebroken zyn en dat zy aldaer gestolen hebben de zilvere offeranden de welcke aldaer door godvrugtige geholpene geloovige opgeofferd waeren aen d’ heylige Anna…

De kapel behoorde in de 2de helft van de 19de eeuw aan landbouwer Kamiel Van Eenoo, eigenaar van de vlakbij gelegen herberg “De Capelle”. In 1897 verkocht hij herberg en kapel aan de Tieltse brouwer Hendrik Loosveldt-Vandevyver. In de koopakte liet hij de clausule opnemen dat de nieuwe eigenaar de kapel van nature niet mocht veranderen en deze ten eeuwigen tijde moest laten bestaan.

Hoe dan ook, de tand des tijds hield geen rekening met deze nobele intentie, zodat in 1935 de 183-jarige kapel er erg vervallen bijstond. Herstellingswerken werden uitgevoerd, die in de zomer van 1941 overgedaan moesten worden, wegens schade die de kapel had opgelopen tijdens de meidagen 1940. De zuidermuur werd toen in sintelsteen opgetrokken en binnenin kwam er een rode stenen vloer.

In november 1976 werd de kapel op verzoek van de Dentergemse pastoor en Mariavereerder Louis Van Houtte (1961-1992) opnieuw gerestaureerd. Eigenaar Loosveldt had het meer begrepen op afbraak en nieuwbouw, maar de traditie getrouw wou de pastoor houden wat bestond. Zo werden o.a. de wegzakkende muren door 2 steunberen geschraagd, wat de kapel een iets zwaarder uitzicht gaf. Opmerkenswaardig is wel dat de werken grotendeels opgeknapt werden door de bewoners van de Kapelhoek zelf.

In 1987 kwam de kapel, via erfenis, in handen van Marie-Joseph Loosveldt, echtgenote van dokter Roland Bekaert uit Wakken. In 2002 liet zij het eeuwenoude gebouw voor de zoveelste maal renoveren: De kapel was stilaan in verval geraakt. Het gebouw had geen fundamenten, was onderhevig aan vochtigheid en verzakkingen en vertoonde scheuren in muren en dak. Mevrouw Loosveldt pakte de zaken dit maal degelijk aan. Het gebedshuis werd nagenoeg totaal verbouwd, met onder meer een nieuw dak en klokkentorentje. In maart 2004 kon het opnieuw voor het publiek opengesteld worden…


ERIC BEKAERT

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio