De telling van de stemmen: wie zit in de behaalde zetels?

Voor de gemeenteraadsverkiezingen kunt u in Zelzate kiezen uit zeven partijen Foto: Koen Van Waesberghe

Zelzate - Vandaag is het D-day voor politiek België. Vandaag tussen 8 en 13 uur bepaalt u mee wie er aan de macht komt door deel te nemen aan de gemeente- en provincieraadsverkiezingen in België. In Zelzate kan er gekozen worden op drie plaatsen: de Eurohal, de gemeenteschool en voor het eerst ook in vzw Zilverbos. De voor u geldende plaats staat op uw oproepingsbrief. Maar wat gebeurt daarna met de stemmen? En wie zal op de behaalde zetels zitten?

Hoe gebeurt de telling?

Na de verkiezingen gaan alle stembiljetten naar het telbureau in de Eurohal. Bij die telling van de lijst en voorkeurstemmen wordt per partij een kiescijfer vastgesteld, dit is de som van het aantal geldige stembiljetten per partij (lijststemmen + voorkeurstemmen). Nadien wordt dit cijfer per partij gedeeld door één, twee, , drie, vier, ... De bekomen quotiënten worden genummerd naar grootte tot 23 (het aantal te verdelen zetels in Zelzate). Indien een quotiënt gelijk is gaat de zetel naar de partij met het grootste kiescijfer, is dit ook hetzelfde (wat zeer weinig voorkomt) gelden er een aantal specifieke parameters zoals voorkeurstemmen of zelfs leeftijd.

Stel dat partij ‘Stem’ een kiescijfer heeft van 840, partij ‘Kies’ een cijfer van 432, de partij ‘Lijst’ heeft een kiescijfer van 360 en de partij ‘Zon’ één van 328. Dan krijgt ‘Stem’ vijf zetels, partij ‘Kies’ krijgt twee zetels en de partijen ‘Lijst’ en ‘Zon’ elk één zetel, allemaal in de veronderstelling dat er negen zetels te verdelen vallen.

Zie voorbeeld 1

Wie is verkozen in de gemeenteraad?

Het aantal lijststemmen die zijn uitgebracht worden verdeeld volgens de volgorde van de lijst en naargelang het verkiesbaarheidscijfer. Dit bekomt men door het kiescijfer per lijst te vermenigvuldigen met het aantal door de lijst gewonnen zetels en dat product door ditzelfde aantal zetels + 1 te delen. Men telt bij kandidaat één het aantal lijststemmen bij het aantal persoonlijke voorkeurstemmen tot men aan dat verkiesbaarheidscijfer komt, de overige lijststemmen gaan naar kandidaat twee, enz… Daarom dat de volgorde van een partijlijst vrij belangrijk is.

Voorbeeld: Stel dat het kiescijfer voor lijst ‘STEM’ 840 is en dat de partij vier zetels heeft gewonnen. Kandidaat A op plaats 1 behaalt 650 voorkeurstemmen heeft, kandidaat B op plaats 2 behaalt 900 voorkeurstemmen, kandidaat C op plaats 3 heeft 250 voorkeurstemmen, kandidaat D op plaats 4 heeft 100 voorkeurstemmen en kandidaat E op plaats 5 heeft 420 voorkeurstemmen). Dan wordt het aantal voorkeurstemmen van kandidaat A vermeerderd met 22 (840x4 : (4+1) = 672), kandidaat B heeft zelf genoeg voorkeurstemmen, kandidaat 3 krijgt nog 422 (672-250) ‘uit de pot’ en kandidaat D krijgt de rest van 228 voorkeurstemmen. In dat voorbeeld zijn kandidaat A, B, C en E verkozen en valt de kandidaat op de vierde plaats uit de boot wegens te weinig voorkeurstemmen (kandidaat E heeft met 420 meer voorkeurstemmen dan kandidaat C met 100 voorkeurstemmen + de resterende 228 'potstemmen').

zie voorbeeld 2

Wanneer komt de nieuwe gemeenteraad in dienst

Na de zetelverdeling kan er een coalitie gevormd worden. Haalt één partij zelf twaalf zetels dan heeft die de absolute meerderheid en zal de gemeente, in principe, geregeerd worden door hen alleen. In het andere geval kijkt men naar het aantal zetels en kunnen partijen die samen aan twaalf (in Zelzate) zetels geraken besturen. Zij spreken dan ook af wie de burgemeester levert en wie de schepenen worden. In principe is de partij met het meest aantal zetels de bevoorrechte partij maar het voorbeeld van Kortrijk na de verkiezingen van 2012 waar Open VLD, N-VA en SP.A in zee gingen (CD&V won vijftien zetels, Open VLD won negen zetels, N-VA won zeven zetels en SP.A won zes zetels) toont dat het ook anders kan.

De 23 nieuw verkozen gemeenteraadsleden leggen in principe op 1 januari de eed af in de handen van de burgemeester. Die burgemeester wordt benoemd door de Vlaamse Regering uit de leden van de gemeenteraad. Hij wordt voorgedragen door de gemeenteraadsleden bij middel van akte van voordracht bij de provinciegouverneur. 

Vanavond kan u op onze gemeentepagina en op onze Facebook-pagina terecht voor alle nieuwtjes. Morgen krijg je natuurlijk alle cijfertjes in uw vertrouwde krant.

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio