Suggestie godsdienstleraar Peter Parmentier om zijn beschermster straatnaam te geven

Raphaël Lipski, een joodse jongen ondergedoken in Astene (1942-’44)

Raphaël Lipski, een joodse jongen ondergedoken in Astene (1942-’44)

Raphaël Lipski en zijn beschermengel in Astene Foto: Raphaël Lipski

Deinze / Nevele - Gent anno 1942, de toestand voor Joodse landgenoten werd meer en meer onhoudbaar. Er was op 25 september een eerste grote razzia in Gent waarbij joden werden opgepakt en weggevoerd naar concentratiekampen. Ingenieur Abraham Lipski en zijn echtgenote moesten halsoverkop onderduiken. Zij gaven voor alle zekerheid hun zoontje, de driejarige Raphaël, in handen van hun goede vriendin Henriette Chaumat, een Parisienne die in Gent woonde.

Zij zwoer aan de opgejaagde ouders dat ze alles in het werk zou stellen om de peuter uit de handen van de Duitsers te houden. En dat deed ze ook. De jongen verbleef eerst op haar appartement en ze verklaarde dat het om een neefje ging. Maar het liep na een paar maanden bijna mis. Ze werden tijdens een wandeling herkend in Gent door mensen die niet te betrouwen waren. Verklikking dreigde. Ze besloot om met de peuter naar het platteland te vluchten.

In Astene huurde ze een deel van een hoeve, die ondertussen is verdwenen. Ze vertelde aan de Astenaars dat Raphaël, met als schuilnaam Nicolas Loubet, een natuurlijk kind was van haar. Met zijn blauwe ogen en blonde haren leek hij alvast geen joodse trekken te hebben. Henriette kende geen Nederlands, maar Rafke wel. Hij speelde met de kindjes van Astene. De Duitse Geheime Feldpolizei, die in Astene regelmatig razzia’s deed naar jonge werkweigeraars, vermoedde niets. Maar het bleef voor Henriette een lastige en gevaarlijke beproeving. Ontmaskering of verklikking bleef altijd mogelijk.

Ze had veel steun aan haar vriend, een Gentse radioloog. Hij fungeerde als tussenpersoon tussen Henriette en de ouders van Raphaël, die eveneens ondergedoken zaten.

Begin september 1944 veroverden de geallieerden de Leiestreek en Gent. De ouders van Raphaël reden met een tandem naar Astene en ontdekten hun zoontje die met andere kinderen op een Canadese tank speelde. Hij herkende hen onmiddellijk. 

Raphaël Lipski, ondertussen 78 jaar en woonachtig in Ukkel, spreekt nog altijd met veel respect en emotie over Henriette, die hem redde uit de klauwen van de jodenjagers. Hij keerde nog terug naar Astene. 

Henriette Chaumat overleed in 1974 op 76-jarige leeftijd in Gent. Wegens haar opofferingen en zorg om een joodse jongen te redden, kwam ze op 11 december 1973 terecht op de lijst ‘Rechtvaardige onder de volkeren’ opgesteld door de joodse vereniging Yad Vashem.

Peter Parmentier, voorzitter van de lokale partij Groenrood, ontdekte haar naam bij een bezoek aan de kazerne Dossin of het Holocaustmuseum in Mechelen. Hij stelt nu voor om Henriette Chaumat in Astene een straatnaam te geven, ook al omdat in Deinze en Nevele bijna geen vrouwelijke straatnamen zijn.  

 

 

Corrigeer

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio