Honderd jaar geleden (1): activisten uit Deinze en Nevele sloegen op de vlucht naar Nederland

Honderd jaar geleden (1): activisten uit Deinze en Nevele sloegen op de vlucht naar Nederland

Joost Florquin en Adriaan Martens naast een sculptuur van George Minne in de tuin in Astene Foto: Adriaan Martens

Deinze / Nevele / Zulte - Voor en tijdens de Eerste Wereldoorlog ijverden een aantal hooggeschoolde Vlamingen voor de vernederlandsing van de Gentse universiteit, waar alles nog in het Frans gebeurde. Het ging niet alleen om katholieken, maar vaak ook om Vlaamsgezinde mensen van vrijzinnige liberale signatuur. Heel wat van hen kwamen na 1914 in het vaarwater van de collaboratie terecht. Dit was zeker het geval voor zij die vanaf 1916 een leeropdracht opnamen aan de Gentse universiteit. Die werd vernederlandst door de Duitse bezetter. Toen de geallieerden oprukten richting Gent en Deinze, sloegen in oktober 1918 een aantal van die Duitsgezinde activisten uit deze streek op de vlucht naar Nederland.

Zij kwamen vaak berooid aan in Nederland. In sommige gevallen werd in Vlaanderen nadien hun huis geplunderd. Een groot probleem was dat hun diploma niet werd erkend en ze opnieuw examens dienden af te leggen vooraleer een job te bemachtigen.

De flamingantische notariszonen Jules (geneesheer), Alfons en Robert Van Roy, beiden advocaat en afkomstig uit Nevele, sloegen eveneens op de vlucht. Een andere figuur was Jozué De Decker, zoon van een onderwijzer in Zeveren. Hij werd hoogleraar klassieke filologie en engageerde zich tijdens de oorlog binnen de Raad van Vlaanderen, een soort Vlaams Parlement avant la lettre, waar hij ook op hoog niveau uitvoerende taken opnam.

De bekendste activist met Duitse sympathieën was de arts Adriaan Martens uit Astene. Hij werkte in Gent als prof interne heelkunde en was eveneens actief binnen de Raad van Vlaanderen.

Voor de achtergebleven familie viel hun uitwijking zwaar. Hun gevluchte familieleden werden in België ter dood veroordeeld en kwamen maar af en toe clandestien eens naar Vlaanderen. In 1929 was de houding tegenover de activisten veranderd en kregen ze amnestie. De meesten hadden echter een nieuw leven uitgebouwd in Nederland en zouden er blijven. Adriaan Martens zou terugkeren naar Astene en er een succesvolle privekliniek uitbouwen.

Meer info over streekgeschiedenis: www.facebook.com/landvannevele  

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio