Zwitserse ex-dominee wordt tweede gehuwde priester in België

,,Veel priesters willen geen seksualiteit, wel een zielsverwant’’

,,Veel priesters willen geen seksualiteit, wel een zielsverwant’’

Foto: as

Neen, samen op de foto willen Patrick Balland (55) en Henriette Picot (47) niet, ook al zijn ze al 25 jaar getrouwd en hebben ze vier kinderen. Ze willen vooral geen aanstoot geven, want op 26 juni wordt Balland in de kathedraal van Namen tot katholiek priester gewijd.

,,We hebben respect voor collega’s die het moeilijk hebben met het celibaat’’, legt de toekomstige priester uit. ,,Voor sommigen doet het celibaat echt pijn’’, valt zijn echtgenote hem bij.

Balland staat dicht bij de Charismatische Beweging en stichtte vier jaar geleden het broederschap Maria-Gabriella dat naar eigen zeggen ,,via gebed de eenheid van alle christenen beoogt’’. Hij is niet de eerste gehuwde priester in ons land. Iets meer dan drie jaar geleden ging de Nederlandse ex-dominee Gijs Meinesz hem voor. Sindsdien is hij pastoor in Wilderen (Sint-Truiden). Ook Patrick Balland is een gewezen protestantse dominee, maar dan wel uit Zwitserland.

,,Aanvankelijk was het ook de Zwitserse kardinaal Schwery die zich om mijn zaak bekommerde’’, vertelt Balland in zijn woning vlak naast het fraaie kerkje van het piepkleine Dave, op enkele kilometers van Namen. ,,Schwery heeft de eerste stappen gezet naar Rome om het pad voor mij te effenen.’’

In België gebeurt het pas voor de tweede keer, maar een dominee die katholiek wordt is nu ook weer niet zo uitzonderlijk. ,,In zijn hele 26-jarige pontificaat heeft Johannes Paulus bijna driehonderd gevallen zoals ik goedgekeurd’’, vertelt Balland. ,,De Heilige Vader heeft nooit neen gezegd.’’

Patrick Balland werd samen met zijn echtgenote al katholiek op 11 juni 1992. De wens om zijn pastorale ambt als priester voort te zetten was er meteen. Kardinaal Ratzinger reageerde meteen positief, maar toch zou de ex-dominee dertien jaar moeten wachten. Om schot te krijgen in het dossier kwam Balland uiteindelijk bij de Naamse bisschop André-Mutien Léonard terecht. ,,Pas toen hij zich de zaak heeft aangetrokken, kwam het nihil obstat en stond niets dus nog mijn priesterwijding in de weg.’’

Via Léonard kwam Balland in ons land terecht. Eind vorig jaar is de ex-dominee tot diaken gewijd en op 26 juni wordt hij priester. Met dezelfde rechten van zijn collega’s, maar zonder die ene zware plicht die zoveel katholieke geestelijken zwaar valt: het celibaat, het ongehuwd leven, inclusief seksuele onthouding.

Begrijpt u dat sommige katholieke priesters jaloers zullen zijn op uw situatie?

,,Dat is best mogelijk, ja.’’

U bent gehuwd en wordt priester. Maar een katholiek priester die huwt, wordt zonder pardon uit de kerk gezet. Is dat niet onrechtvaardig?

,,U moet rekening houden met het parcours dat ik achter de rug heb. Ik heb een sprong in het ongewisse moeten maken. Toen ik katholiek werd, wist ik niet dat ik ooit priester zou kunnen worden. Ik heb er ook dertien jaar moeten op wachten.’’ Henriette: ,,Een triomftocht was het zeker niet. We hebben zeer zware momenten gehad.’’

Bent u er zelf voorstander van dat het celibaat blijft gelden voor katholieke priesters?

Balland: ,,Daar kan ik niet op antwoorden. Ik moet eerst zelf het priesterlijke ambt en zijn deontologie nog ontdekken. Ik heb er al veel met andere priesters over gediscussieerd. Hun eerste probleem is niet zozeer de seksualiteit, maar wel de eenzaamheid, de zoektocht naar een affectief evenwicht. Zij verlangen niet zozeer seksuele betrekkingen, maar wel een zielsverwant, een compagnon de route.’’

Geen castratie

Heeft het celibaat zin volgens u?

,,Ja, als de priester het beleeft als een sterke eenheid met de kerk en met Christus. Het is geen castratie, hé.’’

Johannes Paulus II kreeg veel kritiek omdat hij niet meer wilde discussiëren over het celibaat.

,,De functie van paus is zeer delicaat. Elke kleinigheid die hij zegt, wordt meteen onmetelijk uitvergroot. Zonder de druk van de media zou veel meer mogelijk zijn. Het lijkt me wel paradoxaal dat Johannes Paulus II zo sterk herhaald heeft dat de rooms-katholieke priesters celibatair moeten blijven, terwijl hij zich toch nooit verzet heeft tegen de priesterwijding van zo’n driehonderd mensen zoals ik.’’

Bisschop Léonard zegt: eerst priester worden en nadien huwen zal nooit kunnen.

,,Inderdaad. Maar als de Heilige Geest voldoende tekens geeft, is het mogelijk dat de kerk die discussie toch heropent.’’

Wenst u dat ook?

,,Ik weet het niet, eerlijk waar.’’

De paus had de discussie toch gesloten verklaard?

,,Voor mij blijft de vraag open. Alleen moet je ze met de nodige fijngevoeligheid beantwoorden. Ik ken meerdere kardinalen persoonlijk. Ik kan u verzekeren dat velen onder hen zich perfect bewust zijn van de situatie. Maar het is niet aan mij om te antwoorden.’’

,,De Kerk zal nooit zwichten onder sociologische druk. We zullen zeker niet van de ene op de andere dag beslissen dat we voortaan ook getrouwde mannen tot priester wijden. Ik zie het wel in kleine stapjes evolueren. De kerk zal geval per geval bekijken om te zien hoe het evolueert.’’

Heeft uw wijding dan een voorbeeldfunctie, als pleidooi tegen het celibaat? ,,Neen. Ik moet gewoon antwoorden op de roeping die God tot mij richt. Ik ben toevallig ook getrouwd, maar mijn eerste taak bestaat erin een goed priester te zijn.’’

U gaat niet uit vrije wil celibatair leven na de 26ste juni?

,,Neen, dat heeft de kerk me niet gevraagd. In sommige orthodoxe kerken wordt aan getrouwde priesters gevraagd geen seksuele betrekkingen te hebben de dag voor een eucharistieviering. Maar dat wordt moeilijk voor een katholiek die elke dag de mis doet (lacht).’’

Wordt de kerk niet verplicht het celibaat te laten schieten, gezien het dalende aantal roepingen?

,,In de protestantse kerk loopt het aantal dominees ook sterk achteruit, en zij mogen wel huwen. Op wereldschaal bekeken neemt het aantal priesterroepingen trouwens al zo’n vijftien jaar toe. Bij ons komen de roepingen vooral van de nieuwe bewegingen, maar die volstaan niet om het aantal ontslagnemende priesters te vervangen.’’

Verdieping van geloof

Wat denken uw kinderen van uw priesterwijding?

Henriëtte: ,,Toen we katholiek werden, was onze oudste negen jaar en onze jongste nog niet eens geboren. We zijn ook niet zomaar van de ene kerk naar de andere gestapt en we hebben ook niet de deur achter ons dichtgetrokken. Onze kinderen zijn zich wel bewust van de uitzonderlijke situatie. Ze zullen er op 26 juni zeker bij zijn.’’

Balland: ,,Elk van onze vier kinderen (de enige zoon is 21, de drie dochters 20, 15 en 8) is geëngageerd in het geloof. Ze beseffen dat er een verschil is tussen de vader en de priester Patrick Balland.’’

Mevrouw, hebt u het gevoel dat u zelf ook een beetje priester wordt?

Henriëtte: ,,Neen, zo voel ik dat niet aan. Toen mijn man dominee werd, heb ik daar ook geen bijzondere plannen bij gemaakt.’’

Wat gaat u eigenlijk doen als u priester bent gewijd?

Balland: ,,Daarover beslist monseigneur Léonard. Mijn eerste opdracht is de verantwoordelijkheid voor de Fraternité Maria-Gabriella, die al reikt van Afrika tot Moskou. Ik wil reizen en mensen ontmoeten, om een spirituele oecumene aan te wakkeren.”

Dat valt moeilijk te combineren met werk in een parochie?

,,We zullen zien. Het is nochtans goed het contact te bewaren met het terrein. Als diaken steek ik nu al hier en daar een handje toe, bij de eerste communie en zo.’’

Waarom voelde u zich eigenlijk niet meer goed bij het protestantisme?

,,Als kind heb ik nog de katholieke mis zien opvoeren volgens de regels van voor het Tweede Vaticaans Concilie. Ik was zeer gefrappeerd door het beeld van de priester die de hostie heft. En dat credo in het Latijn! Ik herinner me zelfs de geur van dat kerkje.’’

,,Later, toen we naar Genève verhuisden, doorliep ik weer de normale stadia van een protestant. Daar was het vooral de dominee die predikt, wat me aansprak. Het was logisch dat ik zelf dominee zou worden, maar ik heb er altijd een priesterlijke invulling aan willen geven. In de katholieke kerk betekent de eucharistieviering ook dat Christus echt aanwezig is in die kerk. Eigenlijk is mijn overgang niet echt een bekering, wel een verdieping van mijn geloof.’’

U hebt een merkwaardig professioneel parcours afgelegd. Voor u dominee werd, was u in Zwitserland ook jarenlang bankier.

(onderbreekt meteen) ,,Neen, neen! Mijn beroep was theaterregisseur. Maar om de eindjes aan mekaar te knopen was ik overdag een simpele bankbediende. Ik putte veel meer voldoening uit mijn werk in dat theater in Genève. Dat was mijn passie. Ik regisseerde onder andere Wachten op Godot van Beckett, stukken van Tsjechov, Arrabal… Ik was op zoek naar het mysterie van de mens, en dat toneel hielp me daarbij. Ik heb trouwens ook lang getekend. (in zijn bureau hangt een portret van de lijdende Christus)’’

Tot slot: wat vindt een Zwitser van het communautair gekibbel in dit land?

,,België heeft geen andere keuze dan samen te blijven. Wallonië kan zich niet zomaar bij Frankrijk aansluiten, want het heeft een totaal andere mentaliteit. Tussen Vlaanderen en Nederland zijn er ook grote verschillen, en ik zie Vlaanderen echt niet op eigen benen staan als klein landje.’’

,,België kan ook wel wat leren van Zwitserland, zeker wat het referendum betreft. Hier is men er bang van omdat de Vlamingen in de meerderheid zijn. Maar als Zwitserland niet bij de Europese Unie is, ligt dat aan de Duitstaligen. De Franstaligen hebben zich daarbij neer te leggen, ook al zijn ze allemaal voor EU-lidmaatschap.’’

,,Soms heb ik ook echt de indruk dat de politici hier vooral over secundaire problemen discussiëren. Allez, aan het werk, wil ik dan zeggen. In Zwitserland zitten ze dichter bij de 42- dan bij de 35-uren week, hoor. De werkloosheid bedraagt er nauwelijks 6,5 procent. Af en toe begrijp ik dan ook de kritiek van de Vlamingen op de Walen, want die doen het toch echt wel kalmer aan.’’

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees