Interieur

Natuurlijk in het groen

Ecologisch bouwen betekent niet minder comfort Luc en Rina wonen in de eerste gecertificeerde nulenergie-woning in Limburg. Foto: Yvan De Saedeleer

Gezond leven in een gezonde omgeving, dat is waar Luc Verhaegen en zijn vrouw Rina resoluut voor gingen. Ze bouwden niet alleen in het groen, maar kozen ook voor een bio-ecologische nul-energiewoning, gebouwd uit voornamelijk natuurlijke materialen.

Voor de 57-jarige Luc Verhaegen was het een puzzelstuk dat op z'n plaats viel. 'Met het ouder worden denk ik toch steeds meer aan mijn gezondheid. Ik hou van de natuur, mediteer elke dag en eet vegetarisch. Toen we besloten om opnieuw te bouwen, was de keuze voor een ecologische passiefwoning dan ook zeer snel gemaakt', legt hij uit.

Het paar woonde eerst in een bakstenen huis vlak aan een industrieterrein. Om de hoge energiekosten in te dijken, wilde het paar de woning verbouwen en isoleren. 'Maar de kosten zouden zo hoog oplopen, dat we kozen voor een nieuwbouw. Zo zouden we meteen onze principes, maar vooral onze beoogde levenswijze, kunnen nastreven.'

De houtskeletbouw van Luc en Rina staat helemaal op z'n plaats in Hechtel. In een doodlopende straat in het groen, vlak naast het bos, komt het houten huis tot z'n recht. Vier jaar lang verzamelde Luc zoveel mogelijk informatie over passief bouwen, materiaalkeuze, enzovoort. Toen was hij klaar om aan de slag te gaan. Het huis staat op palen om geen beton te moeten storten. Het grote voorbereidende werk voor de woning gebeurde bij de aannemer. 'Na een week was de volledige ruwbouw klaar. Dat heeft ontzettend veel voordelen, want zo kan je droog bouwen. Je kiest een week waarin weinig regen wordt voorspeld. En na een week zaten we wind- en waterdicht. Na drie maanden was de woning klaar en konden we er al intrekken', vertelt Luc.

Gestoomd hout
De buitenzijde van de woning bestaat uit gestoomd hout. Het hout kan niet rotten en er zal zich geen ongedierte in nestelen. 'Het hout zal alleen nog wat grijzer worden, samen met de bewoners', zeggen Rina en Luc lachend. De muren en het dak werden geïsoleerd met papiervlokken. Daartegen werd aan de binnenzijde een dikke laag leem gesmeerd. 'Dat leem is een fantastisch materiaal om mee te werken. Leem ademt. Is er te veel vocht in de woning, dan nemen de lemen muren het teveel aan vocht op en laten het zeer langzaam weer los. Dat maakt dat het binnen naar hout en aarde ruikt, zoals in het bos.'

Dankzij de isolatie en een vernuftige balansventilatie is het constant 21graden in de woning van de familie Verhaegen-Ulenaers. 'Wanneer het echt koud is, zoals met de vriestemperaturen onlangs, dan moeten we een beetje bijverwarmen. Dat gebeurt via een muurverwarming en een kleine warmtepomp. Om de warmte in de zomermaanden buiten te houden, werken we met rolluiken die via een sensor op het raam automatisch aangestuurd worden. De grote ramen aan de zuidkant hebben in winter, voor- en najaar dan weer het voordeel dat ze zonlicht en warmte opvangen, zodat we minder moeten bijverwarmen. Grote ramen waren bovendien een van mijn vereisten. Ik wilde een licht en open huis.'

Geen giftige stoffen
Het esthetische van de grote raampartijen aan de achterzijde speelde voor Luc minder rol. Hij tekende de woning zelf. 'Het huis moest er niet mooi uitzien, maar wel goed aanvoelen, compact en open zijn, ecologisch en passief zijn. Zo gebruikten we geen formica en giftige stoffen. Behalve een warmtepomp werden ook nog een zonneboiler en zonnepanelen geïnstalleerd. We voorzien volledig in onze eigen energie. En dat maakt van onze woning de eerste gecertificeerde nulenergiewoning in Limburg', zegt Luc trots.

Ook voor de inrichting wist het koppel heel goed wat het wilde. De filosofie achter het ecologisch wonen werd ook binnen doorgetrokken. 'Ik wilde niet inboeten aan comfort', zegt Rina. 'Ecologisch bouwen betekent ook niet minder comfort. We zijn bijzonder creatief geweest en hebben zelf de handen uit de mouwen gestoken. Dat geeft zoveel meer voldoening. Bovendien kan je heel wat geld uitsparen door veel zelf te doen. En het is iets wat iedereen kan die een nagel in een muur kan kloppen.'

Ook bij de inrichting werd vooral voor hout gekozen. Enkele houten kasten werden uit het vorige huis meegenomen. De vloer bestaat uit houten planken. Enkel in de keuken werd gekozen voor tegeltjes om het geheel wat te breken. De grote eettafel bestaat uit oude houten planken. 'Dat is als het ware een erfstuk', zegt Luc. 'De ouders van Rina hebben een naaiatelier gehad en ze zaten altijd op die planken te naaien. Ik heb er een tafel van getimmerd en zo is er toch een blijvende herinnering in huis.'

In de woonkamer werd een lederen salon geplaatst. Wat planten en decoratiestukken vrolijken de inrichting op. Eyecatcher is een grote hanglamp die aan het hoge plafond gevestigd werd. 'We hebben ons suf gezocht naar een lamp die hier past. Toen we die niet vonden, zijn we zelf maar aan de slag gegaan. Met drie grote rieten zuilen hebben we een unieke lamp gecreëerd.'
Ook de twee bollen voor de ramen springen in het oog. 'Dat zijn boomwortels. We vonden die hier leuk staan.' Enkele zwarte vogels sieren de ramen. 'We hebben al enkele vogels zich te pletter zien vliegen. Die stickers dienen als afschrikmiddel.'

Zelfgemaakte keuken
De keuken heeft het koppel zelf gemaakt. 'Via het internet zijn we op een partij oude steigerplanken gestuit. Die hebben we opgekocht. We hebben er keukenkastjes van gemaakt met in de deurtjes geslepen glas van een oude deur. Het maakt van onze keuken iets unieks. Om te koken, kozen we voor een inductiekookplaat en een stoof met grill en ovens. Die stoof is het hart van de keuken', zegt Luc. Behalve de grote open ruimte die keuken en woonkamer vormen, bevinden zich ook de slaapkamer en badkamer op de benedenverdieping. 'Het badkamermeubel hebben we ook van de steigerplanken gemaakt. De wastafel is een oude wasbak uit de Stella Artoisbrouwerij, waarin de werknemers hun handen konden wassen. De badkamer werd afgewerkt met tadelakt, een natuurlijke kalkpleister. Ook de deuren zijn van steigerhout gemaakt. Het raam in de badkamerdeur is een oude fruitschaal. Rina wilde die weggooien, maar ik was ervan overtuigd dat we die nog wel zouden kunnen gebruiken.' De vloer in de slaapkamer oogt naar een soort parket, maar bestaat eigenlijk uit allemaal kleine balkjes afvalhout. 'Luc had dit hout als stookhout voor de open haard in ons vorig huis gekocht. Ik vond dat te mooi om op te stoken.'

De bovenverdieping werd ingericht als een grote open ruimte waar Luc zijn bureau heeft, de kleinkinderen naar hartenlust kunnen ravotten en een leeshoek werd ingericht. De boeken werden mooi opgeborgen in, je raadt het al, een zelfgemaakt boekenrek. Wie een blik over de balustrade werpt, kijkt uit op de woonkamer. 'De definitieve balustrade uit ijzer is nog in de maak.' Aan de andere kant van de bovenverdieping schuilt nog een gastenkamer met badkamer achter de houten wand. Ook die kamer is nog in aanbouw. 'Nog een bijzonder project waar ik mee bezig ben, is de trap. Voorlopig hebben we een houten trap geplaatst. Maar dit zal in de toekomst een trap van kartonnen buizen worden. En zo zal het huis waarschijnlijk blijven evolueren naargelang onze creatieve ideeën.'

Tips van de bewoners
- Wil je passief en ecologisch bouwen, zoek dan een architect die daarvoor openstaat.
- Informeer jezelf voldoende rond passief bouwen.
- Denk goed na over gebruik van isolatiemateriaal want zelfs in een traditionele woning kan je veel geld aan energie uitsparen door meer te isoleren dan de norm voorschrijft.
- Door veel zelf te doen en creatief te zijn, spaar je veel geld uit.
- Laat je goed adviseren: goed begonnen is half gewonnen.

Corrigeer

Het beste van Enkel voor abonnees