Seks & Relaties

Gender in de blender

Man of vrouw? Dat maakt niets meer uit. Toch niet in de modewereld waar androgynie dit seizoen sterk aanwezig is.

De modeweek in Parijs. Een model met lange, golvende, blonde lokken loopt vol zelfvertrouwen over de catwalk, gekleed in een bontjas met gouden riem in de taille en op hoge hakken. Niets bijzonders, denk je? Wel als je weet dat het model in kwestie Andrej Pejic heet, een man is en defileert tijdens de mannenshow van Jean Paul Gaultier voor deze winter, gekleed als vrouw.

Nog meer bijzonder wordt het als je weet dat diezelfde Andrej de coutureshow van Gaultier voor lente 2011 afsloot in een magistrale bruidsjurk. Hij heeft zulke androgyne looks -- lang haar, sensuele mond, lange wimpers en twee Cindy Crawford-moedervlekken op de wang -- dat hij multi-inzetbaar is. Het model begon in juni 2010 op de Parijse modeweek voor mannen, maar werd al snel geboekt voor de vrouwenshows van onder meer Gaultier. Die laatste gebruikte hem ook in zijn zomercampagne waarin Pejic, gekleed als vrouw, Karolina Kurkova kust. Marc Jacobs zette hem in gestreept truitje in de reclamecampagne van zijn zomercollectie. Al die aandacht leverde de Bosnische Australiër zelfs de achtennegentigste plaats op in de lijst met de honderd meest sexy vrouwen volgens mannenblad FHM (For Him Magazine), voor Lady Gaga en Victoria's Secret-model Izabel Goulart. Tot de journalisten daar hun fout in zagen.

Girls and Boys
Naast zogenaamde 'femiman' modellen als Pejic doen ook vrouwelijke modellen met mannelijke trekjes het goed. Denk maar aan Agyness Deyn met haar korte jongenskopje, Stella Tennant en Freja Beha Erichsen die als Griekse god Apollo poseerde voor de laatste Pirelli-kalender, gefotografeerd door Karl Lagerfeld. Die nam ook zangeres Florence Welch onder handen voor de cover van het oktobernummer van de Japanse Vogue. Ze is bijna onherkenbaar in haar pak in chinoiseriestijl.

Model Lea T. gaat nog een stapje verder. Zij heette vroeger Leandro en was de zoon van de Braziliaanse voetballer Toninho Cerezo. Tot ze besloot dat ze een transgenderoperatie wilde. (Ze is nu onder hormonenbehandeling.) Riccardo Tisci van Givenchy vond in haar een muze en maakte haar tot gezicht van het merk, covers voor de Franse Vogue en Italiaanse Vanity Fair volgden. In januari stond ze op de cover van Love, terwijl ze Kate Moss kust. Die zag eruit als the Fonz uit Happy Days, inclusief vetkuif en leren jasje. Het thema van het tweejaarlijkse modeblad: androgyny chic.

De androgene look was vorige zomer al een trend en duikt nu opnieuw op. Als we één nummer als soundtrack bij de shows van onder meer Moschino, Ralph Lauren, Dolce & Gabbana en Paul Smith zouden moeten kiezen, is het wel Girls and boys van Blur met in het refrein: 'Girls who are boys who like boys to be girls' (meisjes die jongens zijn die zouden willen dat jongens meisjes zijn, nvdr.). De modellen zagen er namelijk heel mannelijk uit in een chique smoking, een simpel zwart pak, of hemd met das. Het ene huis maakte de kostuums heel getailleerd, zoals Yves Saint Laurent, wat vrouwelijke vormen benadrukt, andere ontwerpers zoals Michael Kors en Ann Demeulemeester gingen net voor ruimer vallende jasjes.

Zelfs de make-up en kapsels kregen een mannelijke touch. 'We hebben die mannelijke trend de naam Tough Love gegeven', vertelt Terry Barber, director of make-up artistry van M.A.C. 'Zo was de look bij Morello geïnspireerd op de Teddyboys uit de sixties en kregen de modellen zwaar aangezette, volle wenkbrauwen.' Bij Dolce & Gabbana hadden de modellen een heuse vetkuif à la Elvis.

Gaga wordt Jo

Androgynie duikt ook op in de muziek -en filmwereld. Lady Gaga poseerde voor de cover van haar nieuwe single Yoü and I als haar mannelijke alter ego Jo Calderone. (Over haar wordt trouwens gefluisterd dat ze een hermafrodiet is.) Zangeres Janelle Monae draagt het liefst een smoking en rockabillykuif en Zweedse popprinses Robyn heeft iets van een androgyn elfje met haar korte kopje. Emma Watson liet, nadat ze de laatste scènes van Harry Potter had ingeblikt, haar lange haar kortwieken en ging voor een gedurfd twiggykapsel. En toen Justin Bieber nog een lange pony en meisjesstem had, leidden zijn looks zelfs tot een website waarop foto's worden gepost van lesbische vrouwen die op het tieneridool lijken.

Koningin van de androgyne look is actrice Tilda Swinton. Aan W Magazine vertelde ze: 'Ik herinner me uit mijn kindertijd meer van de benen van mijn vader in zwart lakleer, goud en rode strepen (hij zat in het leger, nvdr.) dan van de avondjurken van mijn moeder. Ik zou liever een uur lang knap zijn zoals hij dan schattig mooi voor een week.'
Nieuwe paden betreden deze sterren natuurlijk niet. David Bowie droeg ten tijde van Ziggy Stardust meer make-up en hogere plateauzolen dan de gemiddelde vrouw. Boy George deed in zijn eentje waarschijnlijk de eyelinerverkoop stijgen in de jaren tachtig, terwijl Annie Lennox van Eurythmics optrad in mannenpak.

Ook op modevlak is androgynie niet nieuw. De jaren twintig hadden de garçonne met haar korte bob en broekpak à la Coco Chanel, Katharine Hepburn en Marlene Dietrich verkozen in de jaren dertig en veertig een broekpak boven een jurk en eind jaren zestig, in volle Space Age, lanceerde Pierre Cardin de eerste unisekskledij. Mannen lieten hun haar groeien en droegen dezelfde tuniek en broek als hun vrouw in de seventies. Dankzij Katie Holmes werd aan het einde van de noughties de boyfriendjeans populair. Daarna volgden de boyfriendblazer en de brogue, die typische mannenschoen met gaatjes.

Gender irrelevant
Kunnen we dan over een trend spreken? Volgens trendwatcher Herman Konings is er in ieder geval iets aan de hand. 'De vraag is of de mode- en communicatiewereld androgynie als trend wil opdringen, of dat er iets meer aan de hand is in de samenleving. Ik ben geneigd voor dat eerste te gaan, maar er speelt toch ook iets in de samenleving.'
'Veel sectoren die oorspronkelijk als typisch mannelijk werden beschouwd, worden nu ook door vrouwen belaagd. Zo gaan steeds meer vrouwen naar de doe-het-zelfzaak en maken zo komaf met het stereotype dat vrouwen geen klusjes kunnen opknappen. Ook kiezen steeds meer vrouwen voor een 'mannelijke' wagen als een 4x4 omdat ook zij een ruime, veilige auto willen. Tien jaar geleden werden er nog heel wat kleine wagentjes als de Smart op de markt gebracht die op vrouwen waren afgestemd. Mannen zijn dan weer steeds meer bezig met hun kledij en looks.'


We nemen dus dingen van de andere sekse over, maar je moet deze trend volgens Konings wel bij de jonge generaties plaatsen. 'De vooroorlogse generatie, de zestigplussers, werd opgevoed met de idee dat alles 'gender strict' is: jongens spelen cowboy en indiaan, meisjes spelen verpleegstertje. Beide seksen werden strikt van elkaar gescheiden gehouden. De kerk speelde daar een grote rol in. Vrouwen bleven thuis om op de kinderen te passen, mannen waren de kostwinner.'

'De babyboomers tussen veertig en zestig jaar zijn 'gender confused'. Die generatie was de eerste om vragen bij het establishment te stellen, bij de regels die van bovenaf werden opgelegd, bij God. Ze stelde ook vragen bij de aanname dat vrouwen zich veldafhankelijk moesten opstellen en dus afhankelijk waren van hun man, terwijl mannen veldonafhankelijk waren en op zichzelf moesten staan. Anderzijds zit die generatie nog met een schuldgevoel en twijfel: wat als God toch bestaat? Dus maakt ze ergens toch nog een onderscheid tussen man-vrouw. Zo vindt ze het goed dat homo's en lesbische vrouwen mogen trouwen, maar vindt ze het toch nog niet helemaal natuurlijk.'


'De kinderen van de babyboomers zijn 'gender irrelevant'. Ze zijn veel vrijer opgevoed met veel minder nadruk op dat genderstrikte en stereotypering. Jonge mensen stellen zich veel minder vragen bij mannen die crèmes smeren of breien als hobby. Je kan zonder gêne dingen doen die vroeger bestempeld werden als enkel toegankelijk voor mannen of vrouwen. In onze samenleving is het verschil tussen man en vrouw heel klein geworden.'

Voor een koppel in Toronto gaat het zelfs verder. Het echtpaar Stocker besloot het geslacht van zijn derde kind Storm stil te houden zodat het kind niet wordt beïnvloed door stereotiepen. In 2009 deed een Zweeds koppel hetzelfde om te vermijden dat zijn kind Pop 'van bij het begin in een specifieke gendervorm wordt gedrukt. Het is wreed om een kind op de wereld te brengen en het een roze of blauwe stempel op het hoofd te drukken.'

Hopelijk kan Pop terecht in Egalia, de lagere school in Stockholm waar een jongen en meisje niet worden omschreven als han (hij) en hon (zij), maar met het genderneutrale 'hen'. De reden volgens lerares Jenny Johnsson: 'De samenleving verwacht dat meisjes meisjesachtig, mooi en schattig zijn en dat jongetjes mannelijk, stoer en sociaal zijn. Egalia geeft hen de mogelijkheid te zijn wie ze willen zijn.' Als hen maar gelukkig is.
 

Corrigeer

In het nieuws

Het beste van Enkel voor abonnees