Zeven partijvoorzitters zeggen waarover het gaat

Foto: Lisa Van Damme; LVD

Op het traditionele openingscollege Politicologie aan de Universiteit Gent nodigde professor Carl Devos de zeven partijvoorzitters uit. Ze kregen een kwartier de tijd om hun kernideeën voor de lokale verkiezingen uit te leggen.

'Leg uw partij op een intelligente manier uit aan potentiële kiezers. Wat staat voor uw partij op het spel en waarom zouden mensen voor uw partij stemmen?' Dat was de opdracht van Devos aan de voorzitters.

Hij vond dat hij zo kort voor de verkiezingen niet één politicus van één partij kon uitnodigen. Hij stelde in zijn openingswoord ook duidelijk dat het inderdaad lokale verkiezingen zijn. 'Maar niemand zal betwisten dat de uitslagen van zondag 14 oktober ook een nationale impact kunnen en zullen hebben.'

Jean-Marie Dedecker (LDD): schaf provincies af

Jean-Marie Dedecker kwam als eerste aan de beurt. Dedecker gaf toe dat de eer om het college te beginnen omgekeerd evenredig was met de electorale zwaarte van zijn partij. 'We staan zo laag dat ik bijna olie kan boren. Maar ook anderen zitten al in de koolmijnen – ik ga Alexander De Croo maar niet in de ogen kijken.'

Volgens Dedecker moet een lokale mandataris 'zorgen dat het licht brandt en de trottoirs vlak liggen.'

Dedecker had het daarom vooral over de provincies. Zijn partij wil die afschaffen. 'Provincies kosten 2 miljard euro per jaar. 1,8 daarvan komt van uw belastinggeld.' Hij haalde onder meer de woorden aan van zijn collega Alexander De Croo. 'Afschaffen van de provincies? Graag', had die gezegd.

Provincies zitten vol politici die een uitloopbaantje kregen, zei Dedecker. Dit is je reinste verspilzucht. Een nieuw Vlaams decreet heeft de provincies niet afgeschaft. Het heeft enkel cosmetische ingrepen uitgevoerd: het aantal deputés is van zes naar vijf gebracht.

Waarom worden ze dan niet afgeschaft? Omdat niemand de tak afzaagt waarop hij zit, aldus Dedecker.

Dedecker viel ook uit naar de vele zitjes (tot vijfduizend) in intercommunales.

Bruno Valkeniers (Vlaams Belang): we zijn anders

Bruno Valkeniers (Vlaams Belang) had het over een regimecrisis in ons land waarbij de 'bubbel van het ongenoegen' blijft maar zich soms verplaatst van de ene partij naar de andere. Allicht een verwijzing naar de sterkte van de N-VA in de peilingen.

Hij herinnerde de studenten politicologie aan het cordon sanitaire waarbij de andere partijen hadden afgesproken niet met het Vlaams Blok/Belang in zee te gaan – ook al stemden toen een miljoen Vlamingen voor de partij. Hij vertelde ook dat de VRT Vlaams Belang doodzweeg 'omdat het geen partij is als de andere'.

Valkeniers bevestigde dat zijn partij geen partij is als de andere. 'We zitten buiten het stramien van de politieke correctheid en worden nu nagepraat in een 'gewatteerde' vorm. Wat twintig jaar geleden politiek incorrect werd genoemd, is nu mainstream. Ook voor linkse opiniemakers.'

Valkeniers zei dat zijn partij zich goed voelt in de oppositie, omdat Vlaams Belang geen compromissen sluit. 'Ik heb het koninklijk paleis nooit vanbinnen gezien en ik wil dat zo houden.'

Maar het is niet zo dat kiezers alleen voor beleidspartijen kiezen, zei hij. We zijn een zweeppartij die geen postjes kan uitdelen. 'Men wordt geen politicus bij het Vlaams Belang om provinciegouverneur te worden van Oost-Vlaanderen.'

Valkeniers had het natuurlijk ook over de islam die een mono-cultuur wil installeren. 'We moeten assertief op onze strepen staan. De ene cultuur is meer geëvolueerd dan de andere. Hier in Europa moeten we onze cultuur als leidcultuur naar voor durven schuiven.'

Over België zei hij ten slotte dat zijn partij een blauwdruk heeft voor het einde van het land. Het ligt niet op de boekenbeurs omdat het van de rechter niet mag. 'Maar de verboden boeken zijn de interessantste.' We willen meer dan enkel een facelift voor België, zei hij.

Het veiligheidsthema is hét thema van zijn partij bij deze verkiezingen. Dat toonde de précampagne van de partij al. 'Het onveiligheidsgevoel gaat over veilig fuiven voor jongeren en buiten durven komen voor ouderen. De straten, de publieke ruimte, is van de mensen. Niet van amokmakers.'

Op de précampagne werd trouwens soms verontwaardigd gereageerd, gaf hij toe. 'Al wie Frans heet, heeft zich al gemeld bij onze communicatiedienst.'

'We zien deze verkiezingen tegemoet zoals de dolfijnen. Als het stormt, zwemmen we tegen de stroom in. Dat stuurt beter.'

Wouter Van Besien (Groen): kies uw coalitie

Wouter Van Besien (Groen) stelde de studenten eerst gerust: politiek is helemaal niet zo moeilijk. Het gaat er op 14 oktober om: welke richting gaan we uit.

De Groen-voorzitter weet trouwens wat de bevolking wil. Zo leerde een bevraging rond ruimtelijke ordening dat de Vlaming eigenlijk groen wil in en rond de stad, de Vlaming wil minder auto's, meer openbaar vervoer. 'Jammer genoeg klasseert de Vlaamse regering dergelijke onderzoeken verticaal en keurt ze Uplace goed.'

Wat wil de Vlaming nog? Verkeersveiligheid, comfort voor fietsers, meer openbaar vervoer, zo leerde een ander onderzoek van Crevits. Ook dat rapport werd weggelegd. En men gaat de Brusselse ring verbreden, aldus Van Besien.

Volgens Van Besien is de Vlaming er klaar voor en moeten gemeenten dan maar doen wat de Vlaming wil. Maar de kiezer mag het niet van de traditionele partijen laten afhangen. Er is immers altijd wel een middenstander die bang is om een parking voor de deur te verliezen en daar luisteren de traditionele partijen naar.

'Wil je een groen beleid, stem dan Groen.' Van Besien gaf aan dat zijn partij al heel wat groen gerealiseerd heeft in Zwijndrecht, waar zijn partij de burgemeester leverde. Meer tramlijnen, minder belastingen... Hij had het ook over Mortsel, waar een 'controversieel beleid' werd gevoerd. Maar er is in Mortsel consequent gekozen voor voetgangers en trams, zei hij. 'De luchtkwaliteit is er verbeterd, het aantal verkeersslachtoffers is er gedaald, de levenskwaliteit is gegroeid.'

Volgens Van Besien gaat het in oktober niet over wie burgemeester wordt, maar over welke coalitie er komt.

Hij gaf het voorbeeld van Antwerpen. Een vriend van hem had verteld dat hij voor Janssen zou stemmen omdat hij niet wou dat De Wever burgemeester werd. Een rare redenering, volgens Van Besien. Hij stelt dat Groen groot moet zijn omdat Janssens een coalitie zou kunnen vormen met een andere partij dan N-VA.

Van Besien stelde ten slotte ook voor dat gemeenteraadsleden maar drie mandaten zouden mogen hebben in intercommunales en bovengemeentelijke nutsbedrijven samengeteld. Een cumulplafond dus.

Alexander De Croo (Open VLD): PIP of NIP

Toen Alexander De Croo (Open VLD) wou beginnen speechen, viel meteen de klank weg. Hij ontkende prompt dat hij er weer een stekker had uitgetrokken.

In de zaal zocht hij bij de start jonge mensen die kandidaat waren bij de verkiezingen en hij haalde er (allicht toevallig) een jonge kandidaat uit van zijn eigen partij.

De Croo loofde de jonge mensen die durven kandidaat zijn bij welke partij dan ook. 'Kandidaat zijn is confronterend. Je geeft je bloot. Als je maar vijf 'vind ik leuks' hebt op 14 oktober, is dit niet zo leuk.'

De Croo brak een lans voor vernieuwing in de politiek. Die komt via jonge kandidaten met frisse ideeën. Vernieuwing komt vooral van lokale niveaus, zei hij. Lokale niveaus zijn laboratoriums voor politieke vernieuwing.

De Croo had het over meer inspraak voor de burgers. Bedrijven gaan in dialoog met de consument, universiteiten met de student. Maar bij de politiek is die dialoog er nog niet. Er zijn verkiezingen, soms zijn er referenda. Maar we moeten van een vertegenwoordigingsdemocratie naar een dialoogdemocratie, zei hij.

Hij haalde zijn smartphone boven. 'Als u een stukgereten vuilniszak ziet liggen, kunt u een foto nemen en doorsturen naar de gemeente die het probleem oplost.' Er bestaan apps die ervoor zorgen dat burgers samenwerken en samen hun trottoir sneeuw vrijmaken bijvoorbeeld.

Beleid voeren is ook: mensen betrekken bij het besluit. 'Als een gemeente een plein aanlegt, zou het logisch zijn dat de gemeente vraagt wat de bewoners willen. Meer bankjes? Een laadpunt voor elektrische fietsen? Speeltuigen?'

'De vernieuwing van inspraak, van democratie zal in uw gemeente beginnen.' vernieuwing komt vanuit het lokale niveau. Hij gaf een voorbeeld: de alomtegenwoordige GAS-boetes voor zwerfvuil, lawaai, zijn bedacht in Mechelen.

De keuze op 14 oktober is een keuze tussen partijen. Maar ook over de manier waarop we naar de samenleving kijken. Bent u een NIP: een persoon die overal iets negatiefs ziet? Of bent u een Positief Ingestelde Persoon (PIP)? Met wie zou u het liefst samenwerken: met iemand die het positief of negatief bekijkt?

Kiezen jullie voor een positief of negatief ingestelde politiek? Kiezen jullie voor een partij die positief naar jullie en de toekomst kijkt of negatief? Dat is de keuze volgens De Croo

Bruno Tobback (SP.A): het moet voor iedereen iets waard zijn

 Bruno Tobback gaf toe dat er in de nationale politiek al eens een verschil zit tussen de werkelijkheid en wat men erover vertelt. Onze belastingen bijvoorbeeld. Zo vond de ondervoorzitter van VOKA dat er in België te veel belastingen worden betaald, terwijl alle rijke Fransen intussen naar hier komen.

Tobback lachte dat hij het cijnskiesrecht weer wou invoeren. De rijken zouden dan geen stemrecht meer hebben.

Op het lokale niveau is het niet altijd eenvoudig om projecten te ontwikkelen, stelde hij. Een steen die je wil leggen, staat altijd in iemands weg. Het is wel eenvoudig om te beslissen als je met de hele gemeenschap rekening houdt. Het project moet iets opbrengen voor iedereen. Het is maar iets waard als het voor iedereen iets waard is.

Tobback zei dat hetzelfde geldt voor het rechten-en-plichten-verhaal, waar hij helemaal achter staat. Maar rechten en plichten hebben maar zin voor wie deel uitmaakt van de samenleving. En dus moet iedereen deel uitmaken van die samenleving. Rechten en plichten bestaan immers niet voor wie je opzij schuift. Rechten en plichten zijn maar iets waard als ze van iedereen zijn.

Tobback had nog een geheim. 'We wilden geen nationale campagne. Maar die zit wel in de beeldentaal van de campagne en die is geïnspireerd op de sociale netwerken. Ook uw gemeente is trouwens een sociaal netwerk. Een sociaal netwerk heeft maar betekenis als iedere deelnemer er iets aan heeft.'

'Het is maar iets waard als het voor iedereen iets waard is', beklemtoonde hij weer.

Wouter Beke (CD&V): de burgemeester is van iedereen

Wouter Beke (CD&V) was blij dat hij als voorlaatste kwam 'zo kon ik nog aan mijn verhaal werken'.

Onze slogan is 'iedereen inbegrepen' zoals ook Obama zegt dat een Amerikaanse  president een president is van iedereen, startte hij. (Een verwijzing naar Romney die de president van enkelen zou zijn.) Een burgemeester is de burgemeester van iedereen, aldus Beke.

'Electrabel, de Walen, de Grieken... sommige partijen zoeken graag de schuldige elders. Wij kijken naar onszelf en kijken hoe je een stad, dorp vorm kunt geven.'

In onze slogan zitten vier waarden, zei Beke: solidariteit (zekerheid geven van zorg), verantwoordelijkheid (talenten aanscherpen voor jezelf en de samenleving), personalisme (het verbinden van mensen), rentmeesterschap (kiezen voor duurzaamheid).

Hij gaf het voorbeeld van de Limburgse burgemeesters die na de sluiting van de mijnen, niet bij de pakken bleven zitten. De burgemeesters staken de handen uit de mouwen en spraken daarbij ook de scholen, de CLB's, de jeugdbewegingen aan. Ze legden niet de schuld bij anderen, maar namen hun verantwoordelijkheid, aldus Beke.

Beke gaf ook het voorbeeld van Kortrijk, een stad waar veel gewerkt werd aan de publieke ruimte. Maar er was ook een groeiend vandalisme, er waren inbraakplagen... 'De burgemeester zei toen niet dat het de schuld was van Brussel. Maar hij stelde een beleidsplan op met de politie, de procureur...'

Een derde voorbeeld was het drama in de kinderopvang Fabeltjesland in Dendermonde (waar Beke ietwat ongelukkig naar verwees als 'Fabeltjeskrant en bovendien Kim De Gelder met Hans Van Themsche verwarde).

 'Ook daar zei de burgemeester niet dat het drama de schuld was van Brussel omdat de crèches onvoldoende beschermd zijn bijvoorbeeld. Neen, hij heeft het verdriet dat er was bij slachtoffers, begeleiders, de hele stad – dat heeft hij onder woorden gebracht en als burgervader verwoord. Een burgemeester moet geen tegenstellingen creëren, maar overstijgen.'

Bart De Wever (N-VA) wil grotere voeten voor zijn partij

Bart De Wever zei meteen dat hij geen NIP is, maar een positief ingesteld persoon mét smartphone. Hij bleef ook achter het spreekgestoelde in plaats van zoals De Croo rond te lopen 'en te zwalpen van links naar rechts'.

Waarover gaan de verkiezingen? 'Over het verwerven van macht om onze ideologische stempel op de werkelijkheid te drukken', zei De Wever. Maar bepalen de lokale verkiezingen dat machtsspel in Brussel, vroeg hij zich af?

'Ja, een partij heeft lokale verankering nodig. Anders word je in de Wetstraat weggeblazen alsof het niets is.En dus is de inzet van 14 oktober enorm, want het hele machtsspel wankelt.'

'Onze partij is als een reus met dwergvoeten. In 2010 waren we de grootste en als de peilingen waar zijn, zijn we nog gegroeid. We zijn dus een reus. Maar onze verankering is klein. Andere partijen hebben die verankering wel – hoe klein ze ook zijn.'

'De N-VA capteert de grondstroom in Vlaanderen', ging De Wever verder. 'De traditionele partijen zijn in een regering gestapt die die grondstroom niet vertolkt. Zij hopen nu de reus op kleine voetjes neer te halen. Daarom lees ik zo veel boeiende verhalen over mezelf gaande van 'hij is een kopie van extreemrechts' tot 'hij is het evenbeeld van Patrick Janssens'. Men wil de reus omver duwen. Men vecht zo zeer tegen ons verhaal dat men plots denkt en zegt dat men zelf geen verhaal heeft.'

De Wever stelde Wouter Beke evenwel gerust. Alle partijen hebben een verhaal. Het gaat om geloofwaardigheid, zei De Wever. Dat vind je niet in een verhaal. En volgens de Wever zijn de traditionele partijen hun geloofwaardigheid kwijt.

Het gaat er op 14 oktober om dat we de Vlaamse grondstroom omzetten in beleid, aldus De Wever

De partijvoorzitter had het ook over de ideologie van zijn partij. 'N-VA staat niet voor individualisme. Een samenleving is niet een som van individuen die hun goesting doen. Dat lukt niet. Maar we gaan er ook niet van uit dat de staat ons geluk kan maken.'

'We zijn een gemeenschapspartij die de spontane verbanden die mensen maken centraal zet. Gezin, familie, straat, buurt, het volk, het land, Europa. De overheid moet u niet bevoogden maar u ook niet helemaal vrijlaten. De overheid moet uw partner zijn. Vrijheid in verantwoordelijkheid is de basis voor een goede gemeenschap. En pas dan krijg je ook solidariteit die gedragen wordt.'

De Wever had ten slotte over het groeiend belang van de steden. 70 procent van de wereldbevolking zal weldra in steden wonen, zei hij. Daar bestaat de multiculturaliteit en daar moet je positief mee omgaan. Dat hebben we totnogtoe niet gedaan.

Een andere uitdaging voor de steden is het gebrek aan mobiliteit. Veiligheid, duurzaamheid zijn nog twee vraagstukken waar de steden voor staan.

'We hebben echter een probleem. We zijn geen urbaan land. Wij hebben een sub-urbane mentaliteit. De meeste Vlamingen wonen in de agglomeratie in plaats van in de stad. Dat zie je ook in het parlement. Suburbia heeft meer gewicht in het parlement dan de steden. Er is een kloof tussen de arme, gekleurde, linkse bevolking in de stad en de rechtse, rijkere bevolking erbuiten. En zo worden de stad en de rand tegen elkaar uitgespeeld en dan wordt dit probleem (mobiliteit bijvoorbeeld)  democratisch onoplosbaar. Dat moeten we vermijden.'

Om af te sluiten glimlachte De Wever nog dat Antwerpen inderdaad niet de enige stad is die er bestaat. Er is ook Londen, Parijs....

 


 » Herbekijk het openingscollege vanaf 13.30 uur

 

 

 

 

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S