Fit & Gezond

Vrouw (44) getuigde enkele maanden geleden nog tegen haar eigen psychiater

Euthanasie na strijd van 25 jaar tegen anorexia

Euthanasie na strijd van 25 jaar tegen anorexia

Foto: kvg

Een 44-jarige vrouw heeft euthanasie gekregen op grond van ondraaglijk psychisch lijden. Enkele maanden voor haar dood getuigde ze nog tegen haar psychiater die een ‘ongeoorloofde relatie' met haar had. ‘Maar ik durf geen rechtstreeks verband leggen met haar euthanasie', zegt schrijfster Kristien Hemmerechts, die het levensverhaal van de vrouw optekende.

‘Ik heb al 25 jaar anorexie en ik wil zelfmoord plegen. Maar daarvoor wil ik een boek'. In 2007 contacteerde Ann G. Kristien Hemmerechts om haar levensverhaal op te schrijven. ‘Het was geen kreet om hulp', zegt de schrijfster. ‘Wel een duidelijk geformuleerde vraag om haar leven op die manier mooi af te sluiten.'

Eind vorig jaar, vijf jaar na hun eerste ontmoeting, is Ann op 44-jarige leeftijd uit het leven gestapt. Ze kreeg euthanasie op grond van ondraaglijk psychisch lijden. Enkele maanden voor haar dood getuigde Ann nog op televisie over de psychiater Walter Vanderreycken, die haar sinds haar tienerjaren behandelde vanwege haar anorexia-probleem. In die uitzending gaf de arts toe dat hij ongeoorloofde relaties met een aantal patiëntes heeft gehad. Dat ging onder meer over Ann. ‘Ann had haar aanvraag tot euthanasie toen al ingediend', zegt Hemmerechts. ‘Ik heb haar begin vorige zomer nog gezien en toen was dat al achter de rug.'

Kanker in het hoofd

Hemmerechts hoopte nog even dat de getuigenis van Ann op tv, en de gevolgen die daaraan zouden worden gegeven, haar weer moed zouden geven. ‘Na afloop was Ann licht euforisch. Ze had nooit gedacht dat hij van zijn voetstuk zou vallen. Maar de euforie was van korte duur. Ze kon niet begrijpen dat niemand Vanderreyken ervan weerhield om weer aan het werk te gaan. Ook het feit dat er nooit excuses zijn gekomen, zat haar erg dwars. Tot een gewone menselijke reactie - sorry zeggen - is de psychiatrie blijkbaar niet in staat.'

Toch wil Hemmerechts geen rechtstreeks verband met deze euthanasie leggen. ‘Tot de laatste minuut van haar leven is ze boos gebleven op hem. Maar het is moeilijk te zeggen of Ann zonder dit conflict genezen zou zijn. In ons laatste gesprek aan de telefoon zei ze: Het is als een kanker in mijn hoofd. Ze zag geen uitkomst. Ann was heel dankbaar dat ze haar leven op deze manier kon afronden. Voor de psychiater die haar nu begeleidde, had ze niets lof.'

Anorexia nervosa of magerzucht manifesteert zich meestal in de puberteit. In sommige gevallen blijft het een chronische aandoening. ‘We kennen het sluitstuk van deze mysterieuze aandoening nog niet', zegt psychiater Lieve Thienpont. ‘Bijgevolg loopt de behandeling nog vaak mank.'

Uitzonderlijk, vermoedelijk minder dan vijf keer per jaar, vragen volwassen anorexia-patiëntes, meestal vrouwen, om euthanasie. ‘En dan meestal omdat ze ook nog een andere psychiatrische aandoening of een persoonlijkheidsstoornis hebben', zegt Thienpont. ‘Uiteraard proberen wij, psychiaters, alles uit de kast te halen om de betrokken patiëntes nog op een ander spoor te krijgen. Ongeveer in twee op drie gevallen willen patiëntes uiteindelijk toch niet dood, ook al hebben ze ooit de vraag gesteld. Maar het is een van die psychische aandoeningen waarbij we toch ook moeten oppassen voor therapeutische hardnekkigheid.'

Gewoon heel moeilijk

De Leuvense ethicus Chris Gastmans maant aan tot grote omzichtigheid: ‘Ik ben ervan overtuigd dat psychisch lijden erger kan zijn dan fysiek lijden. Maar het is voor een buitenstaander erg moeilijk objectiveerbaar waar de grens ligt. Ik ben niet per se voor of tegen. Ik vind het gewoon heel moeilijk. En daarom moeten we werkelijk alles doen om de zorg nog te verbeteren. Er is volgens mij in de psychiatrie nog altijd lijden dat er niet zou moeten zijn. Dat is geen beschuldiging, maar een logische vaststelling: we mogen ons niet neerleggen bij het status-quo. De maatschappij moet daar meer in investeren.'

Corrigeer

Het beste van Enkel voor abonnees