Kunstenaar Jan Fabre verborg ‘geheime boodschappen' in zijn keverplafond

‘Er zitten doodshoofden in plafond van paleis'

‘Er zitten doodshoofden in plafond van paleis'

Het keverplafond van het koninklijk paleis bevat kritische boodschappen volgens kunstenaar Jan Fabre. Foto: ig

Er zitten geheime boodschappen in het keverplafond van het koninklijk paleis. Dat onthulde kunstenaar Jan Fabre, die het plafond elf jaar geleden ontwierp, in het VTM-programma Royalty. ‘De patronen zijn een kritische noot bij het koloniale verleden van België', zegt Fabre. Het Paleis weet van niets.

Giraffenpoten, vissen, afgekapte handen en twee doodshoofden. Dat zit er verborgen in het versierde plafond van de Spiegelzaal in het koninklijk paleis. Het kunstwerk, genaamd Heaven of Delight , werd in 2002 ontworpen door Jan Fabre en bestaat uit anderhalf miljoen glinsterende Thaise juweelkevers. Het is één van de pronkstukken van het paleis, gemaakt in opdracht van koningin Paola. Zij werkte zelfs mee, legde enkele scarabeeën in de vorm van de letter P die naar haar invloed verwijst. Maar er zitten dus nog andere symbolen in de kevers. Met een minder lovende boodschap.

‘Je moet die symbolen zien als een kritische noot bij het koloniale verleden van België', zei Fabre gisteren in het VTM-programma Royalty . Dat verleden werd vooral gestuurd door Leopold II. Gevolg: een kunstwerk in het paleis geeft kritiek op het koningshuis. Nog maar eens controverse voor Fabre dus. Nadat hij al ham plakte tegen de aula van Gent en katten gooide in het stadhuis van Antwerpen, is nu dus het Paleis in Brussel aan de beurt.

In kunstmiddens was de verborgen boodschap wel al langer gekend. In 2008 maakte Fabre zelfs een werk, getiteld: Ik heb een stuk van het plafond van het koninklijk paleis moeten uitbreken omdat er iets uitgroeide. Het is een plaat, eveneens bekleed met juweelkevers en daarop een replica van de beroemde luchter van de Spiegelzaal. Op de plaat ligt een zwarte met zweepslagen op de rug, een iets explicietere verwijzing naar Belgisch Congo. Het werk werd tentoongesteld in Bregenz, Venetië en het Nederlandse Kröller Müller-museum. ‘Ik maakte het omdat iedereen dat plafond zo subliem vond, maar niemand over de onderliggende boodschap sprak', zei Fabre daarover in het tijdschrift Kunstletters . Maar de boodschap kwam niet over bij de bezoekers van het koninklijk paleis. Voor hen bleef de Spiegelzaal vooral een ode aan Paola.

Nooit gezien

Tot nu dus. Na de uitspraken van gisteren zal het plafond door bezoekers heel anders bekeken worden. Op het Paleis vallen ze uit de lucht. ‘Wij hadden er nog nooit van gehoord, want Jan Fabre heeft ons dat nooit gezegd', zegt woordvoerder Bruno Neve De Mevergnies. ‘We bekeken het nu zelf eens, maar we kunnen die symbolen niet onderscheiden. Dus we kunnen daarin nog geen standpunt innemen. We moeten eerst weten wat de bedoeling van Fabre is. Was het een grapje? Of is het scherpe kritiek richting het koningshuis? We zouden graag hebben dat hij ons dat eerst uitlegt. En ook eens toont waar die symbolen zitten.'

Vraag is: zijn die giraffenpoten en doodshoofden er wel? Want op het paleis heeft niemand ze ooit opgemerkt, en zelfs kunstpaus Jan Hoet zag ze nog nooit (zie inzet) . Fabre zelf – overigens Commandeur in de Orde van Leopold II – blijft er mysterieus over, en wil ze alvast niet aanduiden op foto. ‘Neen, dat kan je niet zien. Je moet rondlopen in de zaal, het bekijken bij de juiste lichtinval.' Volgens zijn assistente Barbara De Coninck is dat ook net de essentie van geheime symbolen. ‘Wij gaan ze niet tonen aan de mensen. De bedoeling van die symbolen is net om mensen te leren kijken naar kunst.'

Corrigeer

MEER NIEUWS