Food

Hele wereld benieuwd hoe eerste in laboratorium ‘gekweekte’ hamburger maandag zal smaken

De frankensteinburger: 290.000 euro voor 150 gram

De frankensteinburger:  290.000 euro voor 150 gram

Foto: photonews

Van over de hele wereld zullen wetenschappers maandag toekijken terwijl in Londen een man in een hamburger bijt. Want het vlees is in een laboratorium gekweekt uit stamcellen. De Nederlandse professor die de ‘frankenstein­burger’ ontwikkelde, hoopt er de voedselproblemen mee uit de wereld te helpen.

Om hamburgers te maken vermaalt een slager een goed stuk vlees. Professor Mark Post van de universiteit van Maastricht had van de koe alleen enkele minuscule stamcellen nodig. Hij liet ze groeien in een mengsel van voedingsstoffen, waaronder ook een serum uit een koeienfoetus. En het lukte: de stamcellen groeiden uit tot flinterdunne lapjes spierweefsel, die Post nu vermaalt tot hamburger. Maandag zal een Britse topkok – naar alle waarschijnlijkheid Heston Blumenthal van The Fat Duck – het stuk vlees in de pan leggen, om het nadien te serveren aan de anonieme weldoener die Mark Post al die jaren van de nodige middelen heeft voorzien.

Mark Post is al tien jaar bezig met het project en had voor de ontwikkeling van de huidige hamburger acht maanden nodig. Kostprijs: 290.000 euro, en dat voor een lapje vlees van 150 gram. Maar hij heeft een duidelijk doel voor ogen: de voedselproblemen uit de wereld helpen. ‘Meer dan de helft van onze landbouwgrond wordt gebruikt om planten te kweken voor veevoeder’, zei Mark Post in vroegere interviews. ‘De koeien produceren ook methaangas en zijn daarmee een van de oorzaken van de opwarming van de aarde. Als we deze techniek verder ontwikkelen, hebben we nog maar één dier nodig voor miljoenen keren meer vlees.’

Net om die reden kijken de vegetariërs van vzw EVA, Ethisch Vegetarisch Alternatief, vol verwachting uit naar de proeverij van maandag. Want nu worden elke seconde 1.600 vogels en zoogdieren geslacht voor consumptie. EVA hoopt dat kunstvlees op termijn een milieuvriendelijk alternatief kan worden voor vleeseters. ‘De productie van vlees moet massaal naar beneden’, zegt directeur Tobias Leenaert. ‘We nemen aan dat de consument er niet op staat om vlees te eten dat van een dier afkomstig is, maar vooral zoekt naar een bepaalde smaak en textuur. Dus is het erg belangrijk om dergelijke producten te ontwikkelen. Kunstvlees is daarvoor een piste, maar er zijn ook meer evidente vleesalternatieven.’

Ook professor Nadine Buys, aan de KU Leuven gespecialiseerd in gentechnologie, volgt het experiment met grote aandacht. ‘Vlees uit een petrischaaltje is misschien een rare gedachte, maar het is voor het klimaat wel een belangrijke stap. De hoeveelheid vlees uit een echt dier is kleiner dan de hoeveelheid eten die je eraan moet geven. Maar de techniek met stamcellen is momenteel nog zo duur dat hij volgens mij vooral belangrijk is voor medische doeleinden, zoals het ontwikkelen van organen om te transplanteren.’

Bovendien valt het zwaar te betwijfelen of de hamburger wel smaak heeft. ‘Echt vlees krijgt vooral smaak door het vetweefsel tussen de spieren. Dat is er hier niet’, zegt Buys. ‘Er zal nog onderzoek moeten komen om eventueel smaakstoffen toe te voegen. Het ziet er niet naar uit dat we binnen vijf jaar allemaal vlees uit een petrischaaltje eten.’

Corrigeer