Paul Capals onderzoekt geboorteplaats van schilder

‘Pieter Bruegel de oude is geboren in Grote-Brogel’

‘Pieter Bruegel de oude is geboren in Grote-Brogel’

Paul Capals bij een van zijn favoriete schilderijen van Pieter Bruegel de Oude Foto: kvh

Peer -

Pieter Bruegel de Oude is in Grote-Brogel geboren. Daar is Paul Capals van de Pieter Bruegelkring zeker van. Hij bracht twintig jaar onderzoek samen in een publicatie van de heemkundige kring.

Over de geboorteplaats van de schilder Pieter Bruegel de Oude is al heel wat gezegd en geschreven. In Peer zijn ze er altijd van overtuigd geweest dat Grote-Brogel de geboorteplaats van de schilder is. Peer profileert zich in het citymarketingplan als Bruegelstad, er zijn een Bruegelmuseum, fietsroutes, enzovoort.

Paul Capals, die in 1994 de Bruegelkring oprichtte, voert al twintig jaar onderzoek naar de geboorteplaats van Pieter Bruegel de Oude. Hij onderzocht tal van documenten om de mythe van de schilder te ontwarren. ‘Alle documenten die ik bestudeerde heb ik nu in een chronologisch overzicht samengebracht in een uitgave van de heemkundige kring Dat Stedeken Peer’, zegt Capals.

In 1604 werd de geboorteplaats van Pieter Bruegel de Oude beschreven in het ‘Schilderboeck’ van Karel van Mander met ‘Pieter Brueghel, den welcken is geboren niet wijt van Breda, op een Dorp geheeten Brueghel in Brabant’. Dit kon wijzen op het Nederlandse Son en Breugel, 55 kilometer van het Nederlandse Breda, of Grote-Brogel, wat in de zestiende eeuw Bruegel heette en vijf kilometer van Bree, in het latijn destijds Breda geheten. ‘Vooral over Brabant is er een betwisting in de literatuur’, zegt Capals. ‘Grote-Brogel behoorde niet bij het hertogdom Brabant, maar bij het prinsbisdom Luik. Verder onderzoek van kaarten uit die tijd heeft uitgewezen dat Brabant destijds niet enkel een hertogdom, maar ook een ruimer gebied besloeg.’

Vooral enkele brieven van kunstenaar en humanist Lampsonius aan de Italiaanse kunstenaar en schrijver Vasari uit 1564 bewijzen dat Bruegel wel in Grote-Brogel geboren werd. Lampsonius gaf via brieven informatie door over de belangrijkste schilders uit de Lage Landen. ‘Zowel Lampsonius als de Italiaan Ludovico Guicciardini, een humanist die in 1567 een werk publiceerde, spreken over Pietro Brueghel di Breda. In die tijd was het de gewoonte om een nabijgelegen grote stad te benoemen. Grote-Brogel ligt vlakbij Bree, maar Son en Breugel ligt met 55 kilometer toch te ver van Breda om dat te zien als een grote dichtbij gelegen stad.’ Lampsonius schreef ook een eigen werk. 'In Pictorum Aliquot Celebrium Gemaniae Inferioris Effigies verwees hij naar Bruegel als geboorteplaats van de schilder. De teksten van Lampsonius vormen de directe bronnen voor Karel van Mander.'

Volgens Capals en de Bruegelkring bewijzen alle documenten dat Grote-Brogel de geboortestad is van de grote schilder. ‘Met al deze documenten in handen zullen we nog verder onderzoek voeren naar het Ooievaarsnest in Grote-Brogel als de geboorteplek van Pieter Bruegel de Oude.’

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio