Drievoudig winnaar Ronde van Vlaanderen doet de test voor Het Nieuwsblad met Watt-meter

Hoe sterk is Johan Museeuw op de Oude Kwaremont en Paterberg?

De ontknoping van de Ronde van Vlaanderen speelde zich de voorbije jaren steeds af in de zone Oude Kwaremont-Paterberg. De tenoren vochten daar het ultieme duel uit, om dan solo of in een klein groepje naar de aankomst in Oudenaarde te snellen. Om die zone goed in beeld te brengen deed Het Nieuwsblad beroep op drievoudig winnaar Johan Museeuw. Hij was ook bereid zijn fysieke paraatheid volledig te laten analyseren.

We wilden met Johan Museeuw de Zone van de Waarheid rijden, waarbij hij uitgerust met twee belangrijke instrumenten. Museeuw kreeg allereerst een camera op zijn fiets om het hele gebied zo goed mogelijk in beeld te brengen.

De belangrijkste nieuwigheid zat evenwel in de uitrusting van Museeuws fiets met een Pedaling Monitor System van Pioneer. Dat toestel zorgt voor heel wat indrukwekkende data over de renner, die achteraf dan weer bijzonder waardevol zijn voor analyse van de rit en verdere begeleiding van de renners.

Omgebouwde fiets

Om de fiets van Museeuw met de Pedaling Monitor System uit te rusten, moest wel een kleine ombouw van de Specialized gebeuren. Het Pioneer-systeem past immers enkel op een crank van het Japanse merk Shimano. Bij fietshandel Jowan in Kluisbergen werd het kamwiel (tandwiel) van de fiets van Museeuw omgewisseld.

De detector – zeg maar basis van de computer – bestaat uit een klein schelpvormig metalen onderdeel dat tussen trapstang en kamwiel wordt aangebracht. Enkele kleinere detectoren op de trapstangen zelf zorgen voor meting van de kracht zowel in linker- als rechterbeen. Op het stuur werd een computertje geplaatst, qua look identiek aan de vele andere fietscomputers, maar dit keer met een haast oneindig aantal functies.

Museeuw begon zijn rit aan de voet van de Oude Kwaremont, ter hoogte van een splitsing met de Broektestraat, deed de hele daaropvolgende kasseistrook, ging vervolgens naar de grote baan, de N36, om dan weer richting Paterberg te duiken, en tenslotte de Paterberg zelf te beklimmen. Dat leidde bij lezing van de computer tot volgende resultaten :

Watt-meting

De nieuwigheid van de laatste jaren – zelfs een beetje fetisj – is de Watt-meeting. Die Watt-meter registreert de kracht. De Pioneer-meter heeft bovendien het voordeel zowel linker- als rechterbeen op te meten. Bijkomend wordt ook nagegaan of de fietser efficiënt trapt of niet.

De toprenners vandaag worden getraind op een zo optimale beweging. Eenvoudig gezegd: coaches en renner zoeken uit of ze de 'dode momenten' in de cirkelende beweging zo minimaal kunnen maken, en./of de renner daarmee ook beter vooruitgaat. Het is bekend dat het linkerbeen niet veel bijdraagt als het rechterbeen op de pedalen duwt, en omgekeerd. Steeds meer coaches motiveren hun renners daarom ook tezelfdertijd ook met het been dat aan de opwaartse beweging bezig is, ook te trekken. De trainers trachten bij de renners vooral automatismen te kweken, net zoals je in een auto schakelt zeg maar.

Toch is men in het wereldje van de begeleiders nog niet helemaal klaar met de ideale trapbeweging. Het is bijvoorbeeld nu al duidelijk dat de mechanisch meest efficiënte beweging niet noodzakelijk de beweging is die ook het minst krachten verbruikt. En ook dat telt mee in de koers. Normaliter zou een voet bij de wijzerstand 12 vooruit moeten duwen, bij 3 naar beneden moeten duwen, en bij 6 omhoog moeten trekken. Dat levert een mooie beweging op, maar nu al blijkt dat die ook veel energie kost, en bij diverse renners het energieverbruik niet efficiënt verloopt. Je kan zelfs te veel energie verspelen door de ideale trapbeweging na te bootsen. Een volle 100% qua ideaal halen is zelfs onmogelijk, met een efficiëntie van 30 tot 60% zit de renner volgens diverse coaches al bijzonder goed.

Gewichtsverlies

Toch is de Watt-meeting volgens vele begeleiders hét instrument. Om de eenvoudige reden dat  het zeer duidelijk maakt hoe sterk een renner is. Bij twee identieke renners levert de man of vrouw met het meeste vermogen ook de hoogste snelheid. Meer vermogen is gelijk aan harder fietsen. Aantal omwentelingen per minuut en hartslag zijn volgens de begeleiders ook interessant, maar zijn indirecte waardemeters, ze geven niets aan over het vermogen. Al is hartslag wel een belangrijke indicator over fysieke paraatheid en conditieniveau.

Toch moet naar Watt toe ook een relativering worden ingebouwd. Want naast Watt als absoluut gegeven moet bij het bergop rijden ook rekening gehouden worden met gewicht. Een renner van 50 kg met een vermogen van 300 Watt zorgt voor 6 Watt/kg. Een renner van 70 kg zal voor eenzelfde snelheid bergop 420 Watt moeten leveren, waarmee hij ook aan 6 Watt per kg komt.

Anorexia

De laatste maanden is in het peloton een enorm debat aan de gang rond het gewicht van de renners, met verhalen over anorexia, extreme magerzucht. Dat gewichtsverlies hoeft – binnen de gezondheidsperken - voor de renners an sich geen nadeel te zijn, op voorwaarde dat ze hun kracht kunnen houden. Bij het bergop rijden – waar gewichtsverlies bij de renners het meest 'in' is – zal overigens de factor Watt per kg veel meer spelen dan Watt op zich.

Maar terug naar Johan Museeuw. Hij begon gezwind aan zijn Oude Kwaremont, trok stevig over het stuk vals plat op de lange kasseistrook voorbij het Kwaremontplein, om dan vervolgens op het asfalt van de Nieuwe Kwaremont zijn maximale kracht te halen. Rechtstaand op de pedalen duwde Johan daar 782 Watt. Dat is een mooi resultaat, Johan Museeuw wordt dit jaar 50 jaar, en traint nog zeer regelmatig, ook als begeleider van jongeren. Profrenners in wedstrijd halen op zo'n stuk boven de 1000 Watt, voor een gemiddelde wielertoerist ligt die 782 Watt van Museeuw bij het onbereikbare.

In de afdaling naar de Paterberg haalde Museeuw een maximum snelheid van 59,2 km, om dan op de ultieme kasseistrook geconfronteerd te worden van die laatste helling in de Ronde geconfronteerd te worden met stijgingspercentage tot 22%.

Grafieken en tabellen

De resultaten van de test met Johan Museeuw worden volledig weergegeven in de vele grafieken die Pioneer ter beschikking stelt en die je hier kan vinden.. De nauwkeurige lezer zal zien dat Johan een tijd neerzette van 24 minuten 20 seconden. Wie op de kaart met de cursor speelt, merkt dat de Leeuw eerst ging warm rijden op het vlakkere stuk (sic) van de Oude Kwaremont, om dan met een lusje ter hoogte van de N36 terug te keren naar de start. Het eigenlijke traject bedroeg 5,1 km. De parameters zijn onderaan de tabel instelbaar.

Belangrijke nieuwigheid is de trapkracht van zowel linker- als rechterbeen. Bij Museeuw zit dat doorgaans mooi in evenwicht, zo leert de test. Om de kleurtjes in de cirkels beter te begrijpen, volgende verduidelijking: rood is effectieve trapkracht, donkerrood is nog trapkracht maar minder efficiënt, blauw is eigenlijk negatieve kracht.

De vele parameters en data op de grafiek zijn instelbaar, kunnen voorzien worden van extra informatie. Een beetje spelen, experimenteren met de cursor brengt veel meer data aan het licht. Op die manier kan je de fysieke prestatie van Johan Museeuw helemaal analyseren.

Met dank aan Johan Museeuw, GertJan Blacquiere van Pioneer (website: www.pioneer-cyclosports.com), freelance-videojournalist Dieter Schietse, restaurant In 't Palet (website: www.intpalet.be), fietshandel Jowan in Kluisbergen (website: www.jowan.be). Alle foto's: David Stockman

Corrigeer

MEER NIEUWS