OVERZICHT. Alles wat je moet weten over 'de belangrijkste Klimaattop ooit' in Parijs

Door al het terreurnieuws zou men haast vergeten dat dezer dagen de ogen wereldwijd ook om een nog andere reden op Parijs gericht staan, of zouden moeten staan: de VN-Klimaattop die maandag in de Franse hoofdstad van start gaat; een conferentie die de belangrijkste klimaatbijeenkomst moet worden van de voorbije jaren. Maar waarom is die Klimaattop van zo’n groot belang? We zetten even op een rij wat je moet weten over deze VN-conferentie.

WAT IS DE KLIMAATTOP?

De Klimaattop in Parijs van 30 november tot 11 december 2015 is een van de belangrijkste internationale bijeenkomsten van de voorbije jaren. Het wordt ook wel COP21 genoemd: het is de 21ste Conference of Parties; de 21ste keer dus dat de landen die het internationaal klimaatverdrag (UNFCCC, de United Nations Framework Convention on Climate Change) ondertekenden, bij elkaar komen.

De officiële opening vindt maandag 30 november plaats, maar de onderhandelingen zouden al op zondag 29 november starten rond 17 uur in de namiddag, een dag eerder dan gepland. 

 

WAT GING ER VOORAF AAN DE KLIMAATTOP?

De allereerste keer dat de Conference of Parties samen kwamen, was in 1995 in Berlijn, 3 jaar nadat het klimaatverdrag op de Earth Summit in Rio De Janeiro door 196 landen werd ondertekend. De basis van dat klimaatverdrag was duidelijk: de ongewenste gevolgen van de door de mens veroorzaakte klimaatverandering voorkomen. Bijna alle landen van de Verenigde Naties hebben dat verdrag destijds ondertekend.

De tot nu toe belangrijkste COP was die van 1997, in Kyoto (Japan), waar het Kyoto-protocol werd opgesteld. Dat was een akkoord tussen industrielanden om de CO2-uitstoot tegen 2012 (later verlengd tot 2020) met 5,2 procent te reduceren ten opzichte van 1990.

De individuele verplichtingen die dat verdrag met zich meebracht, verschilden van land tot land. Op papier zag het protocol er mooi uit, maar in praktijk slaagden veel landen er niet in om de beoogde doelstellingen te bereiken, iets waarvoor ze niet gesanctioneerd werden.

Tijdens de COP15 in Kopenhagen (Denemarken) in 2009 was het de bedoeling om tot een vervolg te komen voor dat protocol. Dat lukte niet, meer nog: de top draaide uit op een mislukking. 2 jaar later, tijdens de conferentie in Durban in Zuid-Afrika, werd beslist om ten laatste tegen Parijs 2015, de Klimaattop die nu voor ons ligt dus, een nieuw universeel klimaatakkoord af te sluiten.

De vorige COP was in december 2014 in Lima (Peru). 190 landen kwamen daar samen om de eerste stappen te zetten in een nieuw, wereldwijd klimaatbeleid voor de periode na 2020: er werd een eerste kladversie opgesteld in de aanloop naar de COP in Parijs. Het akkoord dat men in Parijs hoopt te bereiken, zal dus het resultaat zijn van een proces van vele jaren.

 

WAAROM IS DE TOP IN PARIJS ZO BELANGRIJK?

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de aarde sneller opwarmt dan verwacht. Wetenschappers waarschuwen er al jaren voor dat de uitstoot van broeikasgassen dringend moet gereduceerd worden om een halt te kunnen toeroepen aan die opwarming van de aarde. De bewijzen dat een stijging in de uitstoot van broeikasgassen, als een gevolg van het gebruik van onder andere fossiele brandstoffen, gelinkt is aan een stijging van de temperatuur op aarde, zijn intussen niet meer te negeren.

Indien dat broeikaseffect niet gestopt of vertraagd wordt, zijn de gevolgen ‘catastrofaal en onomkeerbaar, zo bleek uit een recent rapport. Kleine veranderingen in de globale temperatuur, staan gelijk aan grote veranderingen op aarde. De klimaatsverandering veroorzaakt bijvoorbeeld extreme weerfenomenen zoals droogtes, hittegolven, stormen en cyclonen. Het smelten van de ijskappen, als gevolg van de opwarming van de aarde, doet de zeespiegel ook stijgen, waardoor heel wat kustgebieden onder water komen te staan. Er worden ook steeds meer overstromingen verwacht. Steeds meer leiders en landen zijn zich bewust van die gevaarlijke gevolgen van de klimaatverandering. 

De conferentie zou moeten leiden tot een wettelijk bindende, universele overeenkomst die ervoor zorgt dat de klimaatopwarming beperkt blijft tot 2 graden Celcius, terwijl de aarde nu met gemiddeld vier graden Celcius opwarmt. En dat maakt de top net zo belangrijk: het is de eerste keer in meer dan 20 jaar dat zo’n top tot doel heeft om een legaal bindend akkoord te bereiken voor héél de wereld. De Fransen zelf hopen dat de top de grootste diplomatieke conferentie wordt sinds de ondertekening van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in 1948. Verwacht wordt dat het akkoord in Parijs alleszins historisch en een van de meest ambitieuze overeenkomsten aller tijden zal zijn.

 

WIE KOMT ER NAAR DE KLIMAATTOP?

Meer dan 100 staats- en regeringsleiders zakken af naar Parijs voor de Klimaattop. Onder andere Amerikaans president Barack Obama, Chinees president Xi Jinping, minister-president Narenda Modi van India, Duits Bondskanselier Angela Merkel, premier David Cameron van het Verenigd Koninkrijk of Russisch president Vladimir Poetin. Geen enkele van deze wereldleiders heeft zich teruggetrokken als gevolg van de aanslagen in Parijs half november. Obama was een van de eerste staatsleiders om meteen na de aanslagen te verzekeren dat hij naar de top zou komen. Hij riep andere wereldleiders op om hetzelfde te doen om te tonen ‘dat we geen angst hebben’.

Voor ons land trekken alle ministers van Klimaat of Leefmilieu van de verschillende niveaus naar Parijs. Dat zijn er vijf. Daarnaast zal ook Charles Michel minstens de eerste dag van de top bijwonen. De tweede week van de conferentie zal ook minister-president van Wallonië, Paul Magnette, nog naar Parijs gaan.  

In totaal komen er zo’n 50.000 deelnemers naar de conferentie, waarvan er 25.000 afkomstig zijn van intergouvernementele organisaties, VN-agentschappen, NGO’s en burgerbewegingen.

 

HOE ZIT HET MET DE VEILIGHEID OP DE TOP?

De COP21 is voor Frankrijk een van de grootste internationale conferenties die ooit gehouden werden in het land. De Klimaattop ging dus sowieso heel wat veiligheidsmaatregelen met zich meebrengen. Zo werden er naar aanleiding van die top al enkele weken extra grenscontroles uitgevoerd. Een week voor de aanslagen in Parijs op 13 november had Bernard Cazeneuve, Frans minister van Binnenlandse Zaken, al aangegeven dat de Klimaattop een verhoogd risico voor terroristische dreigingen en aanslagen betekent.

De aanvallen in Parijs op 13 november hebben ervoor gezorgd dat verschillende veiligheidsmaatregelen naar aanleiding van de top intussen nog verscherpt werden.

Een rechtstreeks gevolg daarvan is dat de klimaatmarsen, die gepland waren voor 29 november en 12 december en waarvoor meer dan een half miljoen deelnemers van over de hele wereld werd verwacht, niet mogen doorgaan.

De Franse autoriteiten zullen tijdens de top ook bijna 11.000 agenten mobiliseren om de veiligheid te garanderen. 8.000 politieagenten en gendarmes worden al ingezet aan de grenzen. Nog eens 2.800 anderen, dubbel zoveel als voorzien, worden naar Le Bourget gestuurd, ten noorden van Parijs, waar de deelnemers aan de VN-klimaatconferentie smanekomen. Dat die conferentie daar plaatsvindt, heeft ook met veiligheidsredenen te maken: de luchthaven van Le Bourget is een groot, overzichtelijk en afgesloten terrein; een terrein dat makkelijker te beveiligen is dan een congrescentrum in het midden van de stad. Bewakers, die een kogelvrije vest dragen, controleren iedereen die binnenkomt. Er staan ook 32 metaaldetectoren. En op het terrein zelf zijn ook beveiligers van privébedrijven actief. 

Daarnaast worden alle protesten en bijeenkomsten op de openbare weg verboden. Boven Le Bourget geldt sinds dinsdag ook een vliegverbod. En wanneer er een delegatie aankomt of vertrekt, worden alle wegen en snelwegen naar Le Bourget, en worden de twee internationale vliegvelden in Parijs, die van Charles De Gaulle en Orly, afgesloten. 

Nog een opmerkelijke maatregel: het Franse leger heeft intussen toestemming gekregen om hulpverleners van een tegengif te voorzien voor het geval er tijdens de conferentie een gasaanval komt. 

 

EN WAT MET BELGIË?

Ons land heeft voorlopig nog geen klimaatakkoord over hoe de inspanningen voor het terugdringen van de broeikasgassen in België zullen verdeeld worden. Nochtans was dat, aan de vooravond van de Klimaattop, wel de bedoeling. Donderdag werd er nog volop onderhandeld, aldus Vlaams milieuminister Joke Schauvliege (CD&V). 

In oktober lag er wel al een intra-Belgisch akkoord op tafel, iets waar zo'n zes jaar onderhandelen aan vooraf werd gegaan. Maar dat werd, onder andere na kritiek van N-VA, afgevoerd omdat Vlaanderen te veel zou moeten bijdragen. De Brusselse en Waalse regering keurden het ontwerpakkoord wel goed. 

Als België zonder gezamelijk klimaatakkoord naar Parijs trekt, verzwakt dat de onderhandelingspositie van ons land tegenover de andere onderhandelaars als het gaat om de verdeling van de inspaningen en kosten voor het beheersen van de klimaatverandering. 

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees