Generatie Swipe - Deel 2

Naar welke troep kijken onze kinderen allemaal?

Naar welke troep kijken onze kinderen allemaal?

Foto: youtube

Deel 2: Wat is dat toch met de jeugd van tegenwoordig? In plaats van gezellig mee te kijken naar Thuis, checken ze op YouTube onnozelaars die zichzelf filmen. Een Hollander met een pet, een Marokkaan die een pruik opzet, of een Zweed met een irritant stemmetje. Wie zijn dat eigenlijk? En wat is er in godsnaam zo interessant aan?

‘Hey dames en heren! Tof dat jullie kijken naar deze video! Mijn naam is Enzo Knol, maar dat wisten jullie waarschijnlijk al.’

Heel eerlijk: neen, dat wist ik niet. Ik kijk gewoon naar een YouTube-filmpje, dat iemand me aanraadde: ‘Als je écht wil weten waarmee de jeugd bezig is, check dit.’ Heel speciaal lijkt het nochtans niet. Ik zie gewoon een overjaarse Hollandse puber. Hij heeft een marcelleke aan en zijn pet staat achterstevoren. Normaal verwacht je zo’n type op de botsauto’s, nu staat hij op mijn computerscherm. Zijn naam is, zo zegt hij, Enzo Knol. Maar dat wisten we dus al.

Enzo is videoblogger, of kort gezegd: vlogger. Per dag maakt hij twee filmpjes, en zet die op YouTube. Daarin filmt hij zijn eigen niet zo boeiende leven: Enzo maakt pizza, Enzo ruimt zijn kamer op, Enzo eet te veel wasabinootjes, enzoverder. De minst boeiende is die waarin Enzo eerst een eitje bakt, dan zegt dat het maar goed is dat hij dat eitje nog snel heeft gebakken, want zijn kookfornuis - waarop hij dat eitje net heeft gebakken - moet naar het containerpark. Geestesverruimend is dat.

Toch is Enzo Knol razend populair bij de Nederlandse én Vlaamse jeugd. Op zijn YouTube-kanaal heeft hij momenteel 895.908 abonnees, in totaal werden zijn filmpjes al 500 miljoen keer aangeklikt. Aan advertentie-inkomsten alleen al verdient hij naar schatting 350.000 euro per jaar, en daarnaast heeft hij nog een eigen Knolpower-kledinglijn. Kortom: Enzo is een rockster. Als hij buitenkomt, wordt hij overvallen door een horde gillende tieners-met-selfiestick. Ter illustratie: Google even ‘Enzo Knol meeting loopt uit de hand’. En verbaas uzelf.

#madebyjef

Wanneer is dat allemaal gebeurd? Hoe komt het dat een Hollander, die niet eens zijn middelbare school afmaakte, plots de nieuwe held is van onze kinderen? ‘Welkom in de wondere wereld van de vloggers’, zegt Wouter De Meester van jeugdorganisatie Mediaraven. ‘Het is echt een wereld die binnen de jongerencultuur zit, en waar vele ouders níks van kennen. Maar het boomt wel gigantisch. Enzo Knol postte zijn eerste filmpje in juni 2013. Nog geen jaar later was hij een megaster.’

Net dat is het geheim van zijn succes. Want eerlijk: als een sympathieke nitwit als Enzo dit kan, dan kan iedereen het. Je maakt gewoon een YouTube-kanaal aan, zet er een filmpje op, en hop: je bent vlogger. Dan is het gewoon hopen op een paar duizend views. ‘Dat is niet eens onrealistisch’, zegt De Meester. ‘Vloggen is voor jongeren een heel bereikbare droom.’

Dat bewijst het verhaal van Jef Van den Driessche uit Ninove. In 2009 ging Jef - toen 12 jaar oud - met het zesde leerjaar op schoolreis naar Disneyland. Met de camera van papa maakte hij er een filmpje dat razend populair werd op school. ‘Ik vond het plezant, dus maakte ik daarna nog een filmpje, dat ik op Netlog zette. En dan nog één, en dan nog één. Telkens steeg het aantal kijkers, naar 500, naar 1.000, naar 10.000. Toen ik 14 was, waren mijn filmpjes 1 miljoen keer bekeken.’

In 2011 was Jef - YouTube-naam madebyjef - de ster van jong Vlaanderen. Elke tiener wist dat zijn slaapkamer een rode muur had, en zijn bakker was fan van hem. Hij kreeg een job bij VTM Kzoom, en er werd zelfs een showbizzkamp georganiseerd - starring madebyjef. Van dat kamp bestaan nog altijd beelden, waar bakvissen in de rij staan om met hem te slowen. En zeggen: ‘Als er een meisje met Jef mag dansen, zijn de anderen jaloers.’

Fuck tv

De wereld lag aan zijn voeten, maar van de ene op de andere dag sloot Jef zijn YouTube-kanaal af. Een duidelijke reden gaf hij daar toen niet voor. Nu wel: ‘Ik vroeg me al een tijdje af: Is dit het wel? Zou ik niet beter op zondagnamiddag met mijn vrienden naar de scouts gaan, in plaats van te uploaden op mijn kamer? Want ook al ziet de hele wereld u, je zit daar toch maar alleen. Ik kreeg ook heel negatieve reacties op YouTube, zoals: Ik weet u wonen, ik kom u deze week vermoorden. (zucht) Voor een manneke van veertien jaar. Toen heb ik gezegd: Ik stop ermee. Ik moet zo bekend niet zijn.’

Vandaag is Jef een enthousiaste student, scoutsleider en sportmonitor. Absoluut geen showbizz-type eigenlijk; eigenlijk wordt hij liefst niet meer aan zijn vroegere sterrenstatus gelinkt. Het typeert de eerste generatie vloggers. Het zijn geen televisiesterren, die dromen van een leven in de spotlights. Het zijn gasten die gewoon filmpjes maakten als tijdverdrijf, en zo toevallig beroemd werden. ‘Een goeie vlogger is authentiek’, zegt Zaka, een van de populairste vloggers in Vlaanderen. ‘Sommigen worden gevraagd voor televisie, maar stoppen er dan snel mee (ook Enzo Knol sloeg onlangs een tv-aanbod af, red.). Want op tv is alles uitgeschreven, loop je niet waar je wil, let je op je woorden,... Op YouTube moet allemaal niet. Daar is het simpel: zet je camera aan, en begin.’

Sterallures of niet, Enzo, Zaka en andere vloggers zijn wél de nieuwe helden van het scherm. De pioniers van een generatie die heel anders televisie gaat kijken. Dat blijkt nu al uit de cijfers van Ketnet. Op woensdag 7 oktober werd een record aantal video’s bekeken op ketnet.be: 244.752. Dat lag een pak hoger dan deredactie.be (213.000) en sporza.be (101.000). ‘Kinderen maken geen onderscheid meer tussen een televisie, een laptop, of een tablet’, zegt netmanager Maarten Janssen. ‘Het zijn gewoon schermen, waarop ze heel bewust kiezen wat ze willen zien. Wij kijken nog tv aan de hand van het programmaboekje, maar zij stellen hun eigen menu samen uit een gigantisch aanbod. En nee, ik begrijp ook niet wat er zo fascinerend is aan Enzo Knol. Maar daarom ben ik een dertiger, en zijn zij de jeugd.’

Corrigeer