Groep Belgen op bezoek naar de plek waar hun grootouders tijdens WOI in bommenfabriek werkten

Aalternaar Lucien De Smet met het paspoort van zijn grootvader Jozef De Smet op de plek waar vroeger de toegangspoort stond van Elisabethville. Foto: foto collectie Dirk Musschoot

Oosterzele / Aalter -

Aalternaar Lucien De Smet trok afgelopen maandag en dinsdag naar Birtley in Noord-Engeland, naar de plaats waar in 1917, in volle Eerste Wereldoorlog, zijn vader Victor werd geboren en waar zijn grootvader in een Belgische bommenfabriek werkte.

Aanleiding voor de reis was de publicatie van het boek ‘Belgen maken bommen’ van Gentenaar- en Nieuwsbladjournalist Dirk Musschoot.

In dat boek vertelt hij het verhaal van de 4.000 Belgen (samen met hun gezinnen waren ze met 6.000) die tijdens de Eerste Wereldoorlog hebben gewerkt in de granatenfabriek van Birtley.

Naast die fabriek werd voor die landgenoten, afgekeurde gewonde soldaten en vluchtelingen, een Belgisch dorp gebouwd: Elisabethville. Dat omvatte ruim 700 huisjes, 22 slaapbarakken, een kerk, school, hospitaal, refters, winkels, een begraafplaats.

“Het moet wat geweest zijn: 6.000 Belgen bovenop de plaatselijke bevolking die toen amper 9.000 zielen telde”, zegt de auteur. “Aanvankelijk werden ze zeer gastvrij ontvangen omdat de Britten dachten dat de oorlog vlug gedaan ging zijn.”

Bijna alle Belgen keerden na de oorlog naar huis terug. Zo ook Jozef De Smet uit Balegem (Oosterzele). De Smet was tijdens de oorlog zwaargewond geraakt, naar Engeland gerepatrieerd en daarna enkel nog goed bevonden om naar de munitiefabriek van Birtley te worden gestuurd. Jozef De Smet trouwde in Engeland met Amelie Arnold, een plaatselijke schone, en stond na Wapenstilstand in 1918 terug thuis. Niet alleen met zijn kersverse Engelse vrouw, maar ook met een kind: Victor. Ze hebben toen in Balegem raar opgekeken. De pastoor vertrouwde het zaakje niet en liet De Smet en zijn Engelse vrouw nog eens trouwen, voor de zekerheid.

Lucien De Smet uit Aalter is de zoon van dat in Birtley geboren baby'tje. Zijn hele leven al leeft hij met dat verhaal uit de Eerste Wereldoorlog en nooit was het ervan gekomen een kijkje te nemen op de plaats waar dit verhaal speelde. Maar maandag en dinsdag trok hij samen met nog enkele andere Vlaamse nazaten van de zogenaamde ‘Birtley Belgians’ en in het gezelschap van auteur Dirk Musschoot, naar Noord-Engeland.

Belgen maken bommen van Dirk Musschoot is uitgegeven bij Lannoo en verkrijgbaar in de boekhandel.

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio