Wat u moet weten over Panama Papers

 Wat u moet weten over Panama Papers

Stormachtig weer in Panama City (archiefbeeld) Foto: EPA

Uit een grootschalig lek blijkt dat zo’n 732 Belgen gelinkt kunnen worden aan 1.144 offshorevennootschappen op ‘palmboomparadijzen’ zoals Panama en de Britse Maagdeneilanden.

1. Is het belastingontduiking of -ontwijking?

De zogenaamde Panamapapers zijn 11,5 miljoen documenten van het Panamese advocatenkantoor Mossack Fonseca over meer dan 214.488 offshore-constructies, verbonden aan personen in meer dan 200 landen.

De belangrijkste reden om een (veelal louter papieren) bedrijfje op te richtenop pakweg de Britse Maagdeneilanden, de Bahamas, Panama of de Seychellen is belastingontwijking: minder moeten afdragen aan de staat.

Dergelijke constructies zijn niet per definitie illegaal. Voor grote transacties tussen verschillende internationale spelers zijn ze een voor de hand liggende keuze zelfs. Maar dan moet je dat wel aangeven.

Offshores worden echter ook vaak gebruikt om bijvoorbeeld zwart geld (crimineel geld, smeergeld) te verstoppen voor de fiscus.

Op dit moment is niet bekend in hoeveel gevallen uit de Panamapapers het gaat om ‘legale’ ontwijking enerzijds en illegale ontduiking anderzijds.

Onze minister van Financiën Van Overtvelt (N-VA) heeft alvast aan de Bijzondere Belastinginspectie BBI gevraagd om de zaak te onderzoeken en om de identiteit van de Belgische betrokkenen te achterhalen. Hij beklemtoont dat de Kaaimantaks van kracht is en een nuttig instrument kan zijn tegen dergelijke constructies. De minister noemt de zaak een prioriteit van zijn diensten.

2. Zijn er Belgen bij betrokken?

De journalisten die de Panamapapers hebben bekendgemùaat in ons land, zeggen dat 732 Belgen via het advocatenkantoor van Mossack Fonseca 1144 constructies (bedrijfjes) hebben in elf verschillende belastingparadijzen.

Het gaat om mensen uit de financiële wereld, bedrijfsleiders maar blijkbaar ook om kleine zelfstandigen. Er zijn dokters bij, tandartsen, adocaten, ontwerpers en zes mensen uit de sportwereld. De meeste van hen (161) wonen in provincie Antwerpen. Op gemeentelijk niveau spant Ukkel de kroon.

Pas in mei willen de journalisten alle namen bekendmaken. Eén naam hebben ze wel al genoemd: die van de Italiaans-Belgische Franco Dragone (bekend van onder meer de spektakels van Cirque Du Soleil). Geen verrassing misschien. Tegen Dragone loopt al sinds 2015 een onderzoek in bergen rond fiscale fraude en witwaspraktijken.

In de Panamapapers gaat het onder meer over een contract tussen Dragone en een Italiaanse choreograaf voor een groots waterspektakel in Azië, zo schjrijft Knack op zijn website.

3. Welke andere namen zijn al bekendgemaakt?

Stervoetballer Lionel Messi, acteur Jackie Chan, de entourage van Russisch president Vladimir Poetin, president Petro Poroshenko van Oekraïne en diens entourage, staalmagnaat Lakshmi Mittal zes Britse Lords en een resem sjeiks uit de Golfstaten, de koning van Saudi-Arabië, de presidenten van Argentinië en ook een lid van de ethische (!) commissie van de FIFA.

De IJslandse premier Sigmundur David Gunnlaugsson zit al in moeilijke papieren door de Panamapapers. Volgens de internationale onderzoeksjournalisten bezat de regeringsleider samen met zijn vrouw het schermbedrijf Wintris Inc op de Britse Maagdeneilanden en stopte hij er voor miljoenen dollars aan obligaties van de grootste IJslandse banken in. In 2009, toen hij perlementslid werd, verkocht hij zijn aandelen aan zijn vrouw voor een symbolische dollar. Ondertussen hebben meer dan 16.000 IJslanders een petitie getekend waarin ze het ontslag van de premier eisen. De oppositie gaat een vertrouwensstemming in het parlement vragen. Maandagavond wordt een manifestatie gepland in de hoofdstad Reykjavik.

Meer namen vindt u hier.

4. Interesse? Hoe richt je zo’n offshorebedrijfje op?

Neen, u hoeft er niet voor naar Panama of een andere exotische bestemming te reizen. U neemt gewoon contact op met een advocatenkantoor, een bank of een gespecialiseerde financiële instelling en die nemen dan weer contact op met bijvoorbeeld Mossack Fonseca. Via hen kun je een bedrijfje kopen in een belastingparadijs, niet alleen een naam en een adres maar ook bijvoorbeeld een plaatselijke bestuurder. Sommige directeurs hebben dan ook de leiding van duizenden bedrijven.

Volgens Knack kost de oprichting zowat 1790 dollar en daarna 520 dollar per jaar voor Mossack Fonseca en nog wat (lage) taksen voor de overheid van de belastingparadijzen zelf.

5. Hoe reageert het kantoor Mossack Fonseca zelf?

‘We zijn gehackt, dit is een misdaad’, zei Ramon Fonseca Mora, de baas en oprichter van het advocatenkantoor zondag al op de Panamese televisie. Hij betwist dat zijn bedrijf geld witwast of helpt bij belastingontduiking.

Hoe de data precies bij de Süddeutsche Zeitung terechtgekomen zijn, is trouwens onduidelijk. De journalisten betrokken bij het onderzoek hebben het over ‘een datalek’ dat via een ‘confidentiële bron’ bij de Duitse krant terechtkwam. Die krant deelde dan op zijn beurt de informatie met het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ).

De president van Panama, Juan Carlos Varela, heeft alvast zijn volledige medewerking aan het onderzoek verzekerd.

Corrigeer

NIEUWS