Sinds zijn terugkeer uit Syrië woonde Bilal El Makhoukhi (25) weer bij zijn ouders in Laken. Het is daar dat de antiterreureenheden vrijdag binnenvielen om de Brusselaar in de boeien te slaan. Zijn familie stond erop te kijken en reageerde blijkbaar geschokt.

Bilal El Makhoukhi wordt ervan verdacht dat hij logistieke hulp gaf aan Mohamed Abrini en Osama Krayem. Hoewel de man slechts één been heeft en over het algemeen veel thuis zat, zou hij wel een grote rol hebben gespeeld bij de aanslagen in Zaventem en Brussel. Het federaal parket bevestigde dat de teruggekeerde Syriëstrijder als medeplichtige wordt beschouwd van de terroristische moorden.

Koen Vaneecke, zijn raadsman, reageerde gisteren verrast op de aanhouding van zijn cliënt. Hij wist niet dat Bilal El Makhoukhi met Abrini of Krayem in contact stond. “Ik heb hem in ieder geval nooit over deze namen horen spreken”, zegt de advocaat. “Ik ben inderdaad verrast dat mijn cliënt plots werd opgepakt. Maar het was al even geleden dat ik hem gesproken heb. Ik heb er dus ook geen zicht op met welke mensen hij de laatste maanden allemaal in contact stond.”

Geraakt door sluipschutter

Bilal El Makhoukhi is voor het Belgische gerecht allerminst een onbekende. De Brusselaar stond in februari 2015 terecht op het grote Sharia4Belgium-proces in Antwerpen. El Makhoukhi was in oktober 2012 naar Syrië vertrokken. “Uit eigen wil”, zegt zijn advocaat. “Van Islamitische Staat was toen nog geen sprake. Hij wilde in Syrië het regime van Assad bestrijden omdat er onschuldige burgers werden vermoord.”

In tegenstelling tot andere Belgische Syriëstrijders kon niet worden aangetoond dat Bilal El Makhoukhi deel uitmaakte van de radicale beweging Sharia4Belgium. Hij sympathiseerde wel, bleek tijdens het proces. Verschillende leden leerde hij ook beter kennen in Syrië. Uit verklaringen van Jejoen Bontinck blijkt immers dat Bilal El Makhoukhi ook in de villa met Belgische strijders in Aleppo verbleef. De Brusselaar liet toen Antwerpse Syriëstrijders met zijn gsm naar huis bellen.

Zelf was hij niet snel geneigd om het front voor België te verlaten. Maar op 7 december 2013 zag hij geen andere keuze nadat hij door een sluipschutter in zijn been werd geraakt. Hij lag lange tijd in Turkije in het ziekenhuis en liet zich nadien door zijn familie overhalen om terug te keren naar ons land, waar zijn been werd geamputeerd.

Amper in de cel

Bilal El Makhoukhi werd op het proces van Sharia4Belgium veroordeeld tot vijf jaar cel, waarvan twee jaar effectief. Maar van die straf heeft hij maar weinig dagen in de gevangenis doorgebracht. Hij zat slechts twee maanden in voorhechtenis. Na het proces kreeg hij een oproepingsbrief om zich terug aan te melden in de gevangenis om zijn straf uit te zitten. Maar ook toen zat hij slechts zeven dagen achter de tralies. Daarna werd hij vrijgelaten met een elektronische enkelband.

Nochtans waren er tijdens zijn proces verontrustende signalen. Het federaal parket had expliciet om zijn onmiddellijke aanhouding gevraagd, maar de rechtbank vond dat niet nodig. Staatsveiligheid maakte zich ook zorgen dat Bilal El Makhoukhi mogelijk wilde terugkeren naar Syrië. “Maar hoe zou ik dat kunnen?”, had hij toen laconiek geantwoord. “Ik kan amper stappen. Ik ben bezig met revalideren, niet met Syrië.”

Sinds gisteren weten we dus waar Bilal El Makhoukhi sinds zijn revalidatie echt mee bezig was. Terwijl hij met zijn enkelband rustig thuis zat, slaagde hij er schijnbaar in om de bevriende terroristen Mohamed Abrini en Osama Krayem van hand- en spandiensten te voorzien. Op 15 maart werd Bilal El Makhoukhi uiteindelijk ook nog van die enkelband verlost. Sindsdien kreeg hij helemaal vrij spel.