De vergeten ramp: dit zijn de catastrofale gevolgen van El Niño

De vergeten ramp: dit zijn de catastrofale gevolgen van El Niño

Foto: Dieter Telemans

In grote delen van Afrika dreigt een ongeziene hongersnood uit te breken. Ruim 42 miljoen Afrikanen zijn bedreigd door gigantische water- en voedseltekorten. Ethiopië beleeft zelfs de grootste droogte in vijftig jaar. Toch lijkt de wereld voorlopig niet echt wakker te liggen van deze ‘stille ramp’.

Wat is de oorzaak van dit nieuwe humanitaire drama?

De vergeten ramp: dit zijn de catastrofale gevolgen van El Niño
Foto: AP

Het klimaatfenomeen El Niño dat eens in de drie tot zeven jaar voorkomt. Het is een tijdelijke verandering van de zeetemperatuur in delen van de Stille Oceaan. Hierdoor wordt de temperatuur wereldwijd beïnvloed. De extreme droogte nu is volgens wetenschappers wel zeer uitzonderlijk. Normaal gezien zorgt het weerfenomeen voor grote droogte in het zuiden van Afrika, maar beleeft het grootste deel van het continent een nat seizoen, wat positief is voor de oogst. Dit jaar was El Niño nog uitzonderlijker dan anders. Het gevolg: extreem grote droogte en hongersnood in landen die het altijd al moeilijk hebben.

Volgens Marijke Twerda van het Rode Kruis waren de regenbuien dit jaar korter maar heviger. De grond die al kurkdroog was, kon het water niet absorberen, waardoor er overstromingen kwamen in droogtegebieden. Dat lijkt goed nieuws, maar is eigenlijk rampzalig: het water spoelt de gewassen gewoon weg zodat ze hopeloos verloren zijn. En het vuile water maakt het weinige drinkbaar water dat er is ondrinkbaar.

Welke regio’s zijn het zwaarst getroffen?

“Een miljoen kinderen heeft inmiddels extra medische hulp nodig vanwege uitdroging of ondervoeding. In Zimbabwe, Swaziland en Malawi is de noodtoestand uitgeroepen, maar ook in Somalië, Sudan en Kenia heeft het uitblijven van ‘normale’ regen ervoor gezorgd dat oogsten mislukten. Meer dan twintig miljoen mensen weten niet waar hun voedsel vandaan te halen. Volgens internationale waarnemers hebben momenteel 42 miljoen mensen in Afrika hulp nodig en ze verwachten dat het aantal zal stijgen tot 60 miljoen. Het wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties (WFP) waarschuwt voor de grootste humanitaire ramp in jaren in Afrika.

Waar is er op dit moment het meeste nood aan?

“Aan voeding en aan proper water. Water om te drinken, maar ook om zich te wassen bijvoorbeeld. Omdat het water zo schaars is, wordt het weinige wat er is, gebruikt om te drinken. En wassen ze hun handen bijvoorbeeld niet of met vuil water Gevolg is dat mensen ziek worden door allerlei infecties. Ze krijgen bijvoorbeeld buikloop waardoor ze gaan uitdrogen. Maar er is te weinig voedsel en drank om het verloren vocht te compenseren. En dus worden ze nog zieker en gaan dood. Er is dringend extra geld nodig om voedingssupplementen aan te kopen zodat kinderen en zwangere vrouwen maar ook ouderen snel weer kunnen aansterken. Anders dreigt een nog veel grotere ramp”, zegt Merlijn Stoffels van het Rode Kruis.

Wat zijn de indirecte gevolgen?

“Mensen hebben zoveel honger dat ze het laatste graantje opeten. Gevolg is dat er niets overblijft om volgend jaar te zaaien. Daarom gaan wij zaad uitdelen. Dat is op dit moment misschien niet het grootste probleem. Maar als er nu niet gezaaid wordt, kan er volgend jaar ook niet geoogst worden en blijft de hongersnood aanhouden”, zegt Stoffels. “Hetzelfde met condooms. Daar zitten ze momenteel niet op te wachten, maar ook hier moeten we vooruitdenken. Jonge meisjes prostitueren zich om toch een beetje geld te verdienen om iets van voedsel te kunnen kopen. Maar ze vrijen onveilig en lopen geslachtsziektes op die ze op hun beurt doorgeven.”

Wat zijn de gevolgen voor de dieren?

“Die sterven van honger of dorst. Of worden geslacht zodat mensen iets te eten hebben. Maar dat betekent ook dat ze bijvoorbeeld geen geitenmelk meer hebben of geen dieren meer om de akkers te bewerken.”

Wordt er geld ingezameld zoals bij vorige humanitaire rampen?

De wereld houdt zich opvallend afzijdig. Het Nederlandse Rode Kruis start wel een grote geldinzameling, ons land doet voorlopig niet mee. “Dat betekent niet dat we de ogen sluiten voor het probleem. Maar we doen geen specifieke inzamelingsactie. Omdat wij in andere regio’s actief zijn”, zegt An Luyten van Rode Kruis-Vlaanderen. Het Nederlandse Rode Kruis is wel actief in de getroffen landen en heeft een rekeningnummer geopend. Mogelijk komt er zelfs tv-programma om geld in te zamelen maar dat is nog niet zeker. Ook in de rest van de wereld wordt op veel plaatsen geld ingezameld. Maar grote projecten of evenementen, zoals Live Aid in 1985, zijn voorlopig niet gepland.

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees