Rusthuis veroordeeld voor weigeren van euthanasie: “Uitspraak belangrijk om het tij te keren”

Diest / Laakdal -

De burgerlijke rechtbank van Leuven heeft woensdag de directie van Huize Sint-Augustinus in Diest veroordeeld voor de weigering van een euthanasie in het woonzorgcentrum in augustus 2011. De familie van de bejaarde vrouw, die uiteindelijk thuis moest sterven, krijg een morele schadevergoeding van 6.000 euro. Maar volgens experts is de uitspraak veel belangrijker als waarschuwing voor andere instellingen die de euthanasiewetgeving nu nog niet naleven.

De directie van het woonzorgcentrum moest zich verantwoorden omdat het de euthanasie van de 74-jarige Mariette Buntjens uit Laakdal verhinderde. Het katholieke rusthuis weigerde een huisarts de toegang voor een afgesproken levensbeëindiging. De bejaarde vrouw, die leed aan een uitgezaaide longtumor, werd met de ambulance naar huis gebracht. Uiteindelijk werd de euthanasie daar uitgevoerd.

De burgerlijke rechtbank, speciaal voor deze gelegenheid samengesteld uit drie rechters, oordeelde dat “het rusthuis niet het recht had om de euthanasie te weigeren op basis van gewetensbezwaren”. Morele belemmeringen kunnen ingeroepen worden door individuele artsen, maar in de wetgeving is niet duidelijk omschreven of dat ook geldt voor zorginstellingen. Voor het eerst heeft een rechtbank in ons land daar een duidelijk standpunt over ingenomen.

De rechtbank had daarnaast bedenkingen bij de manier waarop het rusthuis liet weten dat de geplande ingreep finaal niet kon doorgaan. Dat gebeurde via een mail aan de uitvoerende huisarts en de consulent. “De directie stelde dat niet aan de voorwaarden was voldaan om de euthanasie op een wettelijke manier uit te voeren, maar in dat schrijven werd niet gezegd welke voorwaarden dan precies niet vervuld waren.” De familie had bovendien alle formaliteiten netjes in orde gebracht: van aanvraag en documenten tot afspraken met dokters en verpleegkundigen.

De rechters volgden de eis van de drie kinderen van de overleden vrouw. Marc, Nadine en Margot Engelen kregen een schadevergoeding van 3.000 euro voor de overleden moeder en 1.000 euro per kind. De kans is wel groot dat vzw Sint-Annendael Grauwzusters, de uitbater van het rusthuis, naar het hof van beroep in Brussel trekt.

“Einde aan tien jaar juridische onzekerheid”

“Dit vonnis maakt een einde aan tien jaar juridische onzekerheid,”, dat was woensdag de reactie van gewezen senator Patrik Vankrunkelsven. Als huisarts was Vankrunkelsven zelf bij het dossier betrokken als consulent van zijn broer Stefan Vankrunkelsven, de uitvoerende huisarts. “Ik ben ontroerd door het vonnis. Het verzet van de instelling was niet terecht. Het bewijs is nu geleverd dat ze een verhaaltje hebben opgedist. Mijn broer had de euthanasie perfect in het rusthuis kunnen uitvoeren.”

“Dit is een belangrijk precedent. Het is de eerste keer in ons land dat een rechter stelt dat een instelling euthanasie niet kan weigeren. De uitspraak is maatschappelijk heel relevant. In het parlement worden al sinds jaar en dag vragen gesteld of een ziekenhuis en een zorginstelling zich kunnen verzetten tegen de uitvoering van euthanasie. Dat debat is altijd gevoerd in duistere omstandigheden. Dat bracht onzekerheid mee, zowel voor de arts als voor de patiënt.”

Sylvie Tack, die optrad als advocate van de familie Engelen, was eveneens aanwezig bij het vonnis. “Eindelijk staat nu zwart op wit dat een instelling niet kan tussenkomen in een akkoord tussen arts en patiënt. Alleen een geneesheer kan gewetensbezwaren inroepen. Dit is een belangrijk precedent voor de hele sector,” beklemtoont zij ook.

Weigeringen komen nog vaak voor”

“Dit is een belangrijke jurisprudentie, omdat de rechter het woonzorgcentrum of het rusthuis ziet als een verlengstuk van de eigen woning. Wanneer andere instellingen voortaan een euthanasie willen weigeren, dan zullen ze wel twee keer nadenken vooraleer ze een arts de toegang verbieden om een euthanasie uit te voeren”, zegt Wim Distelmans, professor palliatieve geneeskunde aan de VUB en voorzitter van LEIF, het Levens Einde Informatie Forum.

“Dergelijke weigeringen komen nog steeds veel voor, zowel in woonzorgcentra als in ziekenhuizen, dat hoor ik toch van onze artsten”, zegt Distelmans, “Om het tij te keren is deze uitspraak van de rechter erg belangrijk.”

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees