Ophef na uitspraak De Wever: “Als N-VA staatshervorming opnieuw uitstelt, dreigt opstand bij Vlaamse vleugel”

Ophef na uitspraak De Wever: “Als N-VA staatshervorming opnieuw uitstelt, dreigt opstand bij Vlaamse vleugel”

N-VA voorzitter De Wever won de verkiezingen in 2014 en koos voor een federale regering zonder staatshervorming. Foto: BELGA

Eén uitspraak van Bart De Wever is genoeg om een nieuwe staatshervorming terug onderwerp van debat te maken. De voorzitter van N-VA sprak in een interview de wens uit om na de federale verkiezingen van 2019 zonder de PS te regeren, maar dan is er geen tweederdemeerderheid voor een volgende communautaire ronde. Maar zullen de Vlaamse hardliners van de N-VA dit uitstel blijven aanvaarden?

Zelfs wie de statuten van de N-VA niet uit het hoofd kent, weet dat Vlaamse onafhankelijkheid niet alleen het eerste, maar ook het allerbelangrijkste artikel is. En toch beloofde de partij haar coalitiepartners in 2014 vijf jaar lang niet te spreken over het communautaire. De focus ligt nu volledig op het sociaal-economische. De Vlaamsgezinde achterban morde wat, maar Bart De Wever had geen moeite om zijn wil door te drukken.

De kans is echter zeer ­reëel dat daar nog eens vijf jaar bijkomen. De N-VA-kopman liet dinsdag in een interview met de Franstalige zakenkrant L’Echo uitschijnen dat hij een heruitgave van de regering-Michel verkiest. “Indien de kiezer het toelaat, gaan we door zonder PS. Met PS zouden we 25 jaar teruggeslingerd worden in de tijd en daar kan geen sprake van zijn”, verklaarde De Wever.

“Gemor bij Vlaamse vleugel van N-VA zal toenemen”

Volgens politicoloog Bart Maddens, die goed thuis is in N-VA-kringen, is het zo goed als zeker dat er dan géén nieuwe staatshervorming komt. De tweederdemeerderheid die nodig is voor een staats­hervorming is gewoon ­onmogelijk zonder de socialisten. “De PS is aan Franstalige kant ook veruit de meest regionalistische partij. Met MR, CDH en Ecolo zal N-VA niet ver springen.”

“Ik was toch wel verrast”, vervolgt politicoloog Maddens donderdagochtend op Radio 1. “Het is nu de eerste keer dat De Wever zo expliciet zegt dat een staatshervorming in 2019 geen must is. Dat is een verschuiving in de strategie: er wordt niet meer van uitgegaan dat er wel zaakjes te doen zijn met de PS met het oog op een nieuwe staatshervorming, er wordt sowieso voorrang gegeven aan het sociaal-economische.”

De uitspraak van De Wever lijkt dan ook geen slimme tactische zet. “Ik vermoed dat het een slip of the tongue was. De N-VA heeft er geen belang bij om zo vroeg voor de verkiezingen in haar kaarten te laten kijken”, aldus Maddens. “Ik denk dat de N-VA ervan uitgaat dat de harde kern van Vlaamsgezinde kiezers maar een beperkt deel van hun electoraat is. Dat neemt niet weg dat als de N-VA voortgaat op deze koers, er bij de Vlaamsgezinde vleugel van de partij en bij de Vlaamse beweging veel protest zal zijn.”

“Als de N-VA in 2019 niet meer zo’n eclatante verkiezingsoverwinning haalt dan in 2014, waar de peilingen nu op wijzen, dan wordt het moeilijk en dreigt er binnen de partij een opstand. Dan is De Wever niet meer de god die alles gedaan kan krijgen”, besluit Maddens.

“We zijn geen revolutionairen maar evolutionairen”

Op het N-VA-hoofdkwartier klinkt het dat er nog helemaal niets is uitgemaakt. “Niemand kan nu al voorspellen hoe de kaarten zullen liggen na de verkiezingen.” Een geluid dat ook bij Kamerfractieleider ­Peter De Roover te horen is, toch geeft ook hij toe dat de kaarten niet goed liggen. “Wij zijn ervan overtuigd dat we België niet fundamenteel kunnen hervormen zónder staatshervorming, maar we gaan nu ook geen staatsgreep plegen om dat te doen.”

“Zolang de kiezer de N-VA daartoe de electorale kracht geeft, bepaalt de PS op Belgisch niveau nooit meer het beleid”, bevestigt de fractieleider donderdag in een reactie aan persagentschap Belga. ““Idealiter rijpt dat besef bij onze huidige regeringspartners en worden zij bondgenoten in die noodzakelijke ombouw.”

Ook Siegfried Bracke, Kamervoorzitter voor N-VA, wil niet gezegd hebben dat zijn partij de staatshervorming doelbewust op de lange baan schuift. “Als de kiezer het toelaat doen we voort zonder PS. Maar als de kiezer eist dat we met PS praten, zullen we onze communautaire agenda op tafel leggen”, aldus de voorzitter donderdagochtend op de RTBF. “Maar zelfs als N-VA bij de verkiezingen 35 procent haalt, kunnen we niet helemaal alleen een institutionele hervorming doorvoeren. We zijn geen revolutionairen, maar evolutionairen. Dat verhindert echter niet dat we overtuigd blijven dat ons land institutionele hervormingen nodig heeft.”

De voornaamste bezorgdheid is momenteel echter het economisch en sociaal welzijn, aldus de Kamervoorzitter. “We gaan het economische thema niet verwaarlozen om vervolgens ook nog eens geen communautaire hervorming te kunnen doorvoeren. Het is niet verboden om je intelligentie te gebruiken”, besluit hij.

“Dit zal als een boemerang in gezicht N-VA terechtkomen”

“Onze achterban had er vertrouwen in dat er na de verkiezingen van 2019 iets uit de hoed zou komen”, zegt Bart De Valck, voorzitter van de Vlaamse Volksbeweging VVB. “Het confederalisme of een mogelijk buiten de grondwet treden. Maar dat lijkt er nu allemaal niet te komen. De partij doet niet wat haar kiezers vragen.”

Dat niet alle N-VA-kiezers even begaan zijn met Vlaamse onafhankelijkheid doet er volgens De Valck niet toe. “Waar de Vlaming mee in zit is zijn wedde, zijn portemonnee. Hij voelt dat het leven duurder wordt, dat de belastingen stijgen. Als de transfers naar Wallonië zouden ophouden, zou de Vlaamse welvaart niet moeten inboeten.”

Door van het beleid te proeven is de N-VA tussen de witte producten terechtgekomen, oordeelt de Volksbeweging. De Valck vermoedt dat ook Hendrik Vuye en Veerle Wouters, die binnen de partij moesten nadenken over confederalisme, aan de kant zijn geschoven. “Zeven maanden geleden hebben ze mij uitgenodigd om mee te denken, maar ik heb er nooit meer iets van gehoord.”

Het meest teleurgesteld is De Valck in Peter De Roover, voormalig voorzitter van de VVB. “We dachten dat hij de ruggengraat ging hebben om het debat aan te snijden, maar blijkbaar hebben we ons in hem vergist en is hij nog erger dan de anderen.”

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees