Wat was er allemaal (niet) aan de hand met de e-mails van Hillary Clinton?

Wat was er allemaal (niet) aan de hand met de e-mails van Hillary Clinton?

Minder dan twee weken voor de presidentsverkiezingen in Amerika legde FBI-baas James Comey een bom onder de campagne van presidentskandidate Hillary Clinton. In een brief naar het Amerikaanse Congres zei Comey dat er ‘in een losstaand, niet-gerelateerd onderzoek nieuwe e-mails zijn gevonden die mogelijk verband houden met het onderzoek naar de e-mails van Hillary Clinton’. Amerika stond weer op z'n kop. Hiermee hingen de e-mails opnieuw als een schaduw boven de Democratische presidentskandidate. Intussen werd ze afgelopen weekend ook alweer vrijgepleit door de FBI. Maar wat was er nu eigenlijk allemaal aan de hand met die e-mails van Hillary Clinton? Waarover gaat het eigenlijk?

LEES OOK. FBI pleit Hillary Clinton (opnieuw) vrij

LEES OOK. Trump: “Je kunt geen 650.000 e-mails doornemen in acht dagen”

WAT DEED CLINTON? De zaak kwam aan het licht toen een parlementaire onderzoekscommissie alle e-mails opvroeg die huidig Democratisch presidentskandidate Hillary Clinton naar medewerkers had gestuurd na de aanslag op het Amerikaanse consulaat in Benghazi in 2012. Maar het ministerie van Buitenlandse Zaken bleek die e-mails niet te hebben. Clinton gebruikte als minister van Buitenlandse Zaken namelijk systematisch haar privéadres, via een private server. Als minister van Buitenlandse Zaken had ze eigenlijk haar zakelijk mailadres moeten gebruiken, waarbij het e-mailverkeer via een extra beveiligde server die beheerd wordt door de Amerikaanse overheid loopt. Ook een aantal naaste medewerkers van Clinton, waaronder Huma Abedin, hadden mailadressen op die persoonlijke server.

In maart 2015 onthulde de Amerikaanse krant The New York Times hierover, waarna de bal aan het rollen ging.

WAAROM DEED CLINTON DAT? Clinton gebruikte vooral haar persoonlijk mailadres uit gemakzucht, zo verklaarde ze later. Ze verkoos om niet altijd 2 smartphones op zak te hebben; een met haar werkmail op en een andere met haar persoonlijk mailadres op. 2 accounts op één smartphone activeren, was niet mogelijk. De Blackberry’s van de Amerikaanse overheid kunnen maar gelinkt worden aan één mailadres.

Wat was er allemaal (niet) aan de hand met de e-mails van Hillary Clinton?
Colin Powell Foto: AP

Bovendien, zo zei Clinton, was het gebruik van haar persoonlijk mailadres in overeenstemming met federale wetten en met de regels binnen de overheid. Ook een aantal van haar voorgangers heeft dat trouwens gedaan in het verleden. Zo stuurde de minister van Buitenlandse Zaken onder George W. Bush, Colin Powell, zelfs e-mails naar buitenlandse leiders met zijn persoonlijke mailadres. Maar in tegenstelling tot onder andere Powell, gebruikte Clinton enkel en alleen haar persoonlijk mailadres.

WAAROM WAS DAAR CONTROVERSE ROND? Clinton wordt verweten dat ze hierdoor volledige controle had over wat privé bleef en niet geregistreerd werd (ook al had het met haar functie als minister te maken), en wat wel of niet, indien nodig, kon ingekeken worden door het Amerikaanse Congres en haar collega’s. Clinton had zo dingen kunnen achterhouden, zo beweren kwatongen.

Iets meer dan 1.000 van de mails die Clinton met haar privé-adres verstuurd had, werden later door het ministerie van Buitenlandse Zaken met terugwerkende kracht gelabeld als ‘geclassificeerde informatie’; gevoelige informatie die niet zomaar verspreid mag worden. Door een eigen server te gebruiken, konden haar e-mails makkelijker gehackt worden, door zowel hackers als door buitenlandse inlichtingendiensten. Ze zette hiermee de staatsveiligheid op het spel, zo werd gezegd. Clinton zelf benadrukt dat de server die ze gebruikte geen veiligheidslekken had.

Wat was er allemaal (niet) aan de hand met de e-mails van Hillary Clinton?
Foto: AFP

BRAK CLINTON DAN DE REGELS? Tot 2014 was er geen wet die zei dat het versturen van officiële informatie via persoonlijke mailadressen van ministers niet mocht. Sinds 2014 is die er wel, maar toen was Clinton al geen minister van Buitenlandse Zaken meer. Voordien was de wet dat ministers en ander overheidspersoneel persoonlijke mailadressen mochten gebruiken, maar dat informatie waarvan geweten is dat die geheim is, niet via zo’n mailadres mag verstuurd worden. Clinton staat er alleszins op dat ze nooit informatie heeft verzonden of ontvangen met haar persoonlijk mailadres dat geclassificeerd was.

Nog een voorwaarde voor het gebruik van een persoonlijk mailadres was dat officiële correspondentie die met die mailadressen gedaan wordt, nadien moet doorgegeven worden aan de overheid. Dat laatste was volgens Clinton ook het geval, aangezien de overgrote meerderheid van haar e-mails geadresseerd werden aan of werden doorgestuurd naar mensen met zo’n overheidsaccount. Op die manier werden die e-mails dus ook gearchiveerd op de server van de overheid.

WAT WERD ER JUIST ONDERZOCHT? Omdat aan het licht kwam dat zo’n 1.200 e-mails nadat ze al verstuurd waren intussen geclassificeerd werden, werd er door de FBI (Federal Bureau of Investigation) een onderzoek opgestart. Niet alleen (kopieën van) de zakelijke e-mails werden, onder andere op USB-sticks, overhandigd aan de onderzoekers, ook de server zelf werd onderzocht. In de periode dat Clinton minister van Buitenlandse Zaken was, heeft ze zo’n 62.320 e-mails verstuurd via haar persoonlijk mailadres. Ongeveer de helft daarvan (zo’n 55.000 pagina’s) waren werkgerelateerd. Nadien werden ook nog een aantal (vooral persoonlijke) mails opgevist die door Clinton verwijderd waren, maar die waren al verwijderd voor 2014 en “werden niet met opzet verwijderd in een poging om de e-mails niet kenbaar te maken”, was de conclusie van het onderzoek.

Wat was er allemaal (niet) aan de hand met de e-mails van Hillary Clinton?
FBI Foto: AFP

De 55.000 pagina’s aan e-mails werden onderzocht door de FBI. De inhoud van de mails blijkt meestal onschuldig. Zo gaat het over het plannen van vergaderingen, uitstappen naar de haarstylist, haar eigen loonbrieven of haar familie. Na het onderzoek van de FBI bleek dat 113 e-mails informatie bevatten die geclassificeerd was op het moment dat de mails verstuurd werden. Daarbij zitten ook 65 mails waarin info staat die als ‘geheim’ wordt beschouwd en 22 mails met info die ‘zeer geheim’ wordt geacht. Maar van de 113 e-mails waren er maar 3 waarbij ook echt was aangeduid dat het om geclassificeerde info ging: een kleine c tussen haakjes. Info uit 1.200 andere e-mails werd pas later als geclassificeerd gelabeld.

WAT WAS HET RESULTAAT VAN HET ONDERZOEK? In juli 2016 kondigde FBI-baas James Comey aan dat uit het onderzoek van de FBI is gebleken dat Clinton ‘extreem onvoorzichtig’ was geweest in het behandelen van haar e-mails, maar dat er geen wetten werden overtreden en dat Clinton niets strafbaar had gedaan. Hij raadde justitie aan om geen klacht neer te leggen tegen Clinton. Een dag later kondigde Justitieminister Loretta Lynch aan dat Hillary Clinton inderdaad niet vervolgd zal worden.

HOE ZIT HET DAN MET DIE NIEUWE E-MAILS? Daarmee leek de kous eindelijk af. Tot nu. Vorige week vrijdag, een kleine 2 weken voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen, communiceert FBI-baas James Comey dat er “mogelijk nieuwe info was ontdekt die pertinent lijkt voor verder onderzoek in de zaak naar hoe Clinton met haar e-mails omging toen ze minister was van Buitenlandse Zaken”. De Republikeinen, met presidentskandidaat Donald Trump op kop, waren er als de kippen bij om te roepen dat die ‘onthulling’ hoe dan ook betekent dat Clinton de wet heeft overtreden.

Wat was er allemaal (niet) aan de hand met de e-mails van Hillary Clinton?

Maar het was lang nog niet zeker of het om e-mails gaat die al niet eerder door de FBI werden onderzocht. Bovendien waren geen van de ‘nieuw ontdekte e-mails’ door Clinton verstuurd of naar Clinton gestuurd, zijn ze niet afkomstig van haar privé-server en hebben ze niets met Clinton te maken, zo klonk het in Amerikaanse media op basis van anonieme overheids- en FBI-bronnen. Volgens The New York Times ging het om drie e-mails, anderen spraken over 'enkele duizenden' mails.

Wat was er allemaal (niet) aan de hand met de e-mails van Hillary Clinton?
James Comey Foto: AFP

Comey zelf zei in een mededeling naar medewerkers bovendien ‘dat de FBI niet weet hoe significant die nieuw ontdekte mails zijn. Ook belangrijke nuance: de FBI heeft het onderzoek naar de privé-server van Hillary Clinton niét heropend. Dergelijke onderzoeken worden namelijk nooit echt gesloten. Als er nieuwe informatie opduikt, is het ook normaal dat die onderzocht wordt. De mededeling van Comey naar het Congres toe was bovendien vooral een formaliteit, zo zeggen FBI-bronnen.

Intussen heeft FBI-baas Comey laten weten dat hij ook na de 'nieuwe e-mails' bij zijn conclusie blijft dat er geen aanklacht hoeft te komen tegen Clinton. 

WAAR KWAMEN DIE ‘NIEUWE MAILS’ VANDAAN? De ‘nieuwe’ e-mails werden gevonden tijdens een ander onderzoek, dat naar congreslid Anthony Weiner. Weiner is de ex van Clintons rechterhand Abedin en kwam onder vuur te liggen doordat hij seksueel getinte sms’jes gestuurd had naar een minderjarig meisje.

Wat was er allemaal (niet) aan de hand met de e-mails van Hillary Clinton?
Weiner en Abedin Foto: AP

In dat onderzoek werd onder andere ook een laptop in beslag genomen die destijds gezamenlijk door Abedin en Weiner gebruikt werd. Volgens Amerikaanse media zou het op dié laptop zijn dat er nu e-mails zijn gevonden. De FBI wilde nu onderzoeken of die e-mails geclassificeerde informatie bevatten. Nochtans heeft de FBI eerder al aangegeven dat Huma Abedin geen documenten of e-mails heeft ontvangen die geclassificeerd waren. De e-mails zijn daar terechtgekomen omdat Abedin mails duurstuurde naar daar vanuit haar overheidsmailbox, om die mails dan af te printen. Het printernetwerk op het ministerie zelf was te ingewikkeld, zo zei Abedin daarover, iets wat bevestigd wordt door ook andere medewerkers van het ministerie. En Clinton las belangrijke overheidsdocumenten liever op papier in plaats van op het scherm.

WAT ZIJN DE GEVOLGEN? Dat het nieuwe onderzoek naar de private e-mailserver van Clinton door James Comey openbaar werd gemaakt, ging in tegen de wil van de chef van Comey, minister van Justitie Loretta Lynch. De communicatie over politiek gevoelige onderzoeken door de FBI wordt normaal 60 dagen voor de verkiezingen stopgezet, omdat dat anders het resultaat voor de betrokken presidentskandidaten en dus dat van de verkiezingen kan beïnvloeden. Dat deed Comey, die net als Trump Republikein is, tóch.

Clinton en haar partij riepen Comey op om alle nieuwe info die zou gevonden zijn meteen vrij te geven. Clinton zelf zei dat ze "het volste vertrouwen" heeft dat de mailtjes, "waar die ook over gaan, de conclusie van juli niet zullen veranderen". Dat is nu ook gebleken.

De FBI zet Clinton nu dus weer uit de wind met de melding dat er geen aanklacht hoeft te komen. Of die e-mailcontroverse en de nieuwe melding van de FBI ook echt een invloed heeft, zal nog moeten blijken. Tijdens de campagne hamerde Republikeins presidentskandidaat Trump meermaals op het mailschandaal, en met de ‘onthulling’ van Comey had hij alleszins nieuwe munitie om tijdens de laatste dagen van de campagne met scherp te schieten op zijn tegenstander Clinton, ook al ging Clinton zelf niet in de fout.

De onthulling van Comey anderhalve week geleden had er in ieder geval toe geleid dat de focus amper 2 weken voor de verkiezingen van 8 november weer lag op de e-mailgate van ‘Hillary Clinton’, en dat kan haar mogelijk een heel pak stemmen gekost hebben/kosten. Dat de FBI haar vrijpleitte zondag 6 november op 2 dagen van de stembusgang kan haar dan weer stemmen opleveren. 

Corrigeer

MEER NIEUWS