Crash van Germanwings-vliegtuig op 24 maart 2015

Twee jaar geleden joeg een depressieve copiloot 149 mensen de dood in, maar niemand had het zien aankomen

Twee jaar geleden joeg een depressieve copiloot 149 mensen de dood in, maar niemand had het zien aankomen

Copiloot Andreas Lubitz deed het vliegtuig moedwillig crashen. Foto: rr

Een ondernemende man met grootse plannen. Een sympathieke jongeman. Zo zagen dorpsgenoten, zijn ouders en zijn verloofde de 27-jarige Andreas Lubitz toen hij vlucht 9525 van Germanwings opstapte als copiloot. Hij had met een depressie gesukkeld, dat wel. Maar niets deed hen denken dat de Duitser uit het leven zou willen stappen. Of in staat was tot het drama dat hij ging veroorzaken.

24 maart 2015. In Barcelona checken 144 passagiers ’s ochtends in voor de vlucht richting Düsseldorf van Germanwings. Ook zes bemanningsleden stappen op de Airbus A320 zoals ze dat al zo vaak gedaan hebben. Business as usual, werkelijk niets doet vermoeden dat er onheil in de lucht hangt.

Twee jaar geleden joeg een depressieve copiloot 149 mensen de dood in, maar niemand had het zien aankomen
Andreas Lubitz. Foto: AFP

Een van de bemanningsleden is copiloot Andreas Lubitz. Een 27-jarige Duitser die er al van kindsbeen af van droomde om piloot te zijn van een groot vliegtuig. Een man met een 26-jarige verloofde, die zwanger was van hun eerste kindje.

De amateur-zweefvlieger had alles geleerd op de Lufthansa Flight Training School en was in 2013 bij Germanwings aan de slag gegaan. Die lagekostenmaatschappij is een deel van Lufthansa, en Lubitz had er al 630 uur voor gevlogen voor hij mee opstijgt richting Düsseldorf. Lekker dicht bij huis.

Bergflank

Maar thuiskomen zit er nooit in. Wanneer de piloot de cockpit even verlaat, kiest Lubitz zijn moment. Hij sluit de deur van de cockpit zodat ze van buitenaf niet meer geopend kan worden. Op geluidsfragmenten is te horen hoe de gezagvoerder probeert in te praten op zijn copiloot om hem alsnog weer binnen te laten. Daar heeft de 27-jarige man geen oren naar. Hij zet manueel de daling in en laat verdere smeekbedes aan zich voorbij gaan.

Twee jaar geleden joeg een depressieve copiloot 149 mensen de dood in, maar niemand had het zien aankomen
Foto: Reuters

De balans is loodzwaar. Het toestel crasht tegen een bergflank in de Alpen en geen van de 150 inzittenden overleeft het. De families van 67 Duitsers, 42 Spanjaarden, 39 Turken, een Nederlander en één Belg krijgen vreselijk nieuws. Hun geliefden komen nooit meer thuis.

Suïcidale gedachten

Voor de buitenwereld is het lang gissen naar wat er nu precies gebeurd is in het totaal vernielde toestel. Meteen wordt gedacht aan terrorisme - een aanslag - maar daar zijn niet meteen aanwijzingen voor. Het onderzoek van de Zwarte Doos en de opnames van aan boord wijzen al snel uit dat de copiloot de dader is. Een Duitser. Niet geradicaliseerd, niet aangesloten bij een terreurorganisatie. Wat bezielde hem toch?

De verhalen - het één al straffer en waarheidsgetrouwer dan het ander - over Lubitz volgen elkaar na het drama snel op. Dat hij al jaren suïcidale gedachten had, bijvoorbeeld. Of van die vele depressies en bezoeken aan de psychiater.

Lees verder onder de foto.

Twee jaar geleden joeg een depressieve copiloot 149 mensen de dood in, maar niemand had het zien aankomen
Foto: AFP

De waarheid is hallucinant: het ging inderdaad niet goed met Lubitz. De man was al maandenlang in behandeling bij een psychiater voor psychische problemen. Dat kwam aan het licht toen speurders bij hem thuis tal van ziektebriefjes van verscheidene artsen vonden die verscheurd waren. Zo hield de Duitser voor zijn werkgever verborgen dat het niet goed met hem ging. En dat hij onbeschikt was bevonden om te vliegen. Van 16 tot 29 maart mocht hij eigenlijk de lucht niet in.

Twee jaar geleden joeg een depressieve copiloot 149 mensen de dood in, maar niemand had het zien aankomen
Foto: Reuters

De Duitser bleek ook last te hebben van zijn ogen. In zijn appartement werd naast de ziektebriefjes ‘een berg medicijnen’ aangetroffen. Voornamelijk psychofarmaca, geneesmiddelen om psychische problemen te behandelen. “Mogelijk beeldde ­Lubitz zich de problemen aan zijn ogen alleen maar in”, zegt een van de onderzoekers. “Hij leed aan een psychosomatische ziekte. Daarbij lijdt een patiënt aan lichamelijke klachten, zonder dat er echt een lichamelijke verklaring voor is. Ook daarvoor werd hij al een tijdje behandeld door verschillende psychiaters en neurologen.”

Niet langer verloofd

Ook op relationeel vlak ging het voor de crash minder goed met Lubitz. Zijn verloofde Kathrin en hij zouden volgend jaar trouwen, maar ze had hem plots gedumpt. “Ze was zijn grillige gedrag beu”, zeggen vrienden van de twee. “Andreas was een echte controlefreak. Hij wilde haar opleggen welke kledij ze moest dragen, met welke mannen ze mocht praten en zelfs hoe kort haar rokjes mochten zijn. We voelden aan dat Kathrin echt bang van hem werd.”

Een 26-jarige stewardess, die een jaar eerder kort een affaire met Lubitz had, bevestigt dat. “Hij was een gekwelde ziel. Hij was voortdurend kwaad. Hij had ook verschrikkelijke nachtmerries, waarbij hij plots schreeuwend wakker werd. We storten naar beneden. We storten naar beneden, riep hij dan.”

Geoefend

Twee jaar geleden joeg een depressieve copiloot 149 mensen de dood in, maar niemand had het zien aankomen
Foto: REUTERS

Dat hij een controlefreak is, blijkt ook uit zijn goede voorbereiding. Zo had hij de week voor de crash op het internet zoekopdrachten gedaan naar manieren om zelfmoord te plegen en naar de beveiling van de cockpitdeur. Dat blijkt uit onderzoek van zijn iPad.

“Hij zocht naar de behandeling van zelfmoordneigingen en gebruikte zoektermen over cockpitdeuren en hun veiligheidsvoorschriften”, aldus een woordvoerder van de Duitse justitie.

Om écht zeker te zijn van zijn stuk, had Lubitz de crash ‘geoefend’. Hij moest het toestel manueel doen dalen om het te kunnen laten neerstorten, dus liet hij het tijdens de heenvlucht naar Barcelona al meermaals enkele meters dalen.

“Hij heeft die manuele handeling herhaaldelijk uitgevoerd”, zegt Rémi Jouty, directeur van de Franse ­onderzoeksdienst Bea. “Dat gebeurde tijdens een daalvlucht die hij sowieso moest doen van de luchtverkeers­leiding. Niemand heeft toen dus gezien dat het een ongewone vluchtbeweging was.”

Gebroken man

De familie van Lubitz maakte na de crash een bijzonder zware periode door. Zijn ex-verloofde dook onder en het huis van zijn ouders werd belaagd door de media. Om daar komaf mee te maken, besloot zijn vader toch zijn verhaal te doen.

“Ik ben een gebroken man. Ik ben overweldigd door verdriet door de dood van mijn zoon en door wat hij mogelijk gedaan heeft. Ik draag het gewicht van deze tragedie op mijn schouders”, verklaarde hij aan Bernard Bartolini, de burgemeester van het dorpje Prads-Haute-Bléone.

“Het was pijnlijk om te zien, want de man toonde al zijn emoties omdat hij een dierbare heeft verloren, maar ook omdat zijn zoon de oorzaak is van het hele drama”, zegt de burgemeester. “Ik heb respect voor die man, die in het middelpunt van een tragedie staat waar hij niet om gevraagd heeft.”

Nooit meer alleen

Na de ramp was het Europees Agentschap voor Luchtvaardigheid (EASA) er snel bij om te eisen dat het niet meer mogelijk mag zijn dat een piloot alleen achterblijft in de cockpit. Vele vliegtuigmaatschappijen gingen daarin mee, maar een algemene maatregel laat nog steeds op zich wachten.

Twee jaar geleden joeg een depressieve copiloot 149 mensen de dood in, maar niemand had het zien aankomen
Foto: REUTERS
Corrigeer

MEER NIEUWS