James Comey moest via tv-uitzending ontdekken dat hij aan deur gezet was

Ontsloeg president Trump de FBI-baas om onderzoek naar de doofpot te verwijzen?

Ontsloeg president Trump de FBI-baas om onderzoek naar de doofpot te verwijzen?

Donald Trump (links) en James Comey. Foto: REUTERS

Een complete verrassing. Zowel voor het Amerikaanse Congres, voor de media als voor de FBI zelf was het ontslag van FBI-baas James Comey een complete verrassing. Zo verrassend zelfs dat er geruchten opduiken dat president Donald Trump met het ontslag een onderzoek naar de doofpot wil verwijzen. En Comey zelf? Die vernam zijn ontslag op de televisie. Ondanks de massale kritiek blijft Trump zijn standpunt verdedigen. “Jullie zullen me nog bedanken.”

Of de geruchten kloppen of niet is nog maar zeer de vraag. De timing van het abrupte ontslag van Comey is alleszins opmerkelijk. Ongeveer een week geleden had Comey het in de Senaat nog over het FBI-onderzoek naar de vermeende Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van vorig jaar en naar mogelijke Russische banden van de Trump-campagne. Normaal gezien zou hij donderdag opnieuw voor het Congres verschijnen, om er te spreken over “wereldwijde dreigingen”.

President Trump heeft al talloze tweets de wereld ingestuurd met de melding dat alle beschuldigingen “vals” zijn en dat het onderzoek “een door de belastingbetaler gefinancierde warboel” is.

Het Witte Huis meldt echter dat Comey aan de deur gezet is wegens “ernstige bedenkingen” bij de manier waarop hij vorig jaar het onderzoek naar de gelekte e-mails van Hillary Clinton gevoerd heeft. Comey zou niet in staat zijn om de FBI “efficiënt te leiden”.

“Veel lef nodig”

Niet veel mensen, zeker de Democraten niet, geloven dat echter. Zij stellen hardop de vraag: kwam Comey te dicht bij de waarheid? Ze eisen een onafhankelijke aanklager in het Rusland-onderzoek, om de “vermoedens van een doofpotoperatie weg te nemen”. Ook de Republikeinse Senator John McCain gaf aan ‘teleurgesteld’ te zijn, en herhaalde zijn pleidooi voor een parlementaire onderzoekscommissie.

Dat de officiële mededeling niet geloofd wordt, heeft vermoedelijk ook te maken met het feit dat Trump Comey vorig jaar nog bewierookte voor de behandeling van het onderzoek. “Wat Comey gedaan heeft, daarvoor heb je lef nodig. Veel lef”, zei Trump toen nog.

“Jullie zullen me bedanken”

Intussen klinkt Trump heel anders. Zo plaatste hij woensdag op Twitter dat Comey “het vertrouwen van bijna iedereen in Washington” verloren is. “Zowel van de Republikeinen als de Democraten”, luidt het. “Als de storm weer gaat liggen, zullen jullie me nog bedanken.”

Meteen erna retweette hij nog een artikel met als titel ‘10 Major FBI Scandals’ on Comey’s Watch’ (10 grote schandalen bij de FBI onder James Comey).

Via de televisie

Ook voor Comey was het ontslag een donderslag bij heldere hemel. De FBI-baas was enkele agenten aan het toespreken in een kantoor in Los Angeles toen hij plots op een tv-scherm het nieuws zag verschijnen. Comey zelf moest er eerst eens mee lachen, hij onderbrak de briefing zelfs niet. Het was pas kort na de speech dat de officiële ontslagbrief afgeleverd werd aan het FBI-hoofdkwartier in Washington.

Normaal gezien moest Comey nog een speech geven voor een FBI-rekruteringsevent in Los Angeles, maar hij werd meteen naar de luchthaven gebracht. Comey zelf gaf nog geen commentaar op de feiten.

De ontslagbrief

Ontsloeg president Trump de FBI-baas om onderzoek naar de doofpot te verwijzen?
Foto: *

“Zeer ongebruikelijk”

Een Amerikaanse president heeft het recht om de FBI-baas te ontslaan, maar het gebeurt uiterst zelden. De laatste (en enige) keer dateert van 1993, toen Bill Clinton William Sessions aan de deur zette. Sessions, aangesteld door president Reagan, werd ontslagen op basis van “ethische misstappen” en mogelijke corruptie. “Comey is een heel ander verhaal”, zei Michiel Vos, Amerikacorrespondent van de VRT, in De Ochtend op Radio 1. “De precieze reden voor zijn ontslag is een pak vager. Dit is zeer ongebruikelijk.”

Steun uit onverwachte hoek

De beslissing van de president kan meteen op heel wat kritiek rekenen. “Dit is een groteske vorm van machtsmisbruik”, verklaarde analist Jeffrey Toobin op CNN. “Deze zaken gebeuren in non-democratieën. Zodra een onderzoek in de buurt komt van de president, ontslaan ze de onderzoekers. Dat heb ik niet meer meegemaakt sinds Watergate (het schandaal dat in 1974 leidde tot het aftreden van president Nixon, nvdr.).”

Zelfs Edward Snowden schaart zich achter de FBI-baas. Opmerkelijk, als je weet dat de FBI de Wikileaks-klokkenluider al sinds 2013 wil arresteren.

Wie volgt Comey op?

James Comey werd in 2013 aangesteld door president Barack Obama. In principe was dat voor een termijn voor tien jaar, maar er moet nu dus al gezocht worden naar een opvolger. Terwijl vicedirecteur Andrew McCabe tijdelijk het roer overneemt, wordt er al gespeculeerd over mogelijke namen.

Enkele mogelijkheden die de revue passeren: Robert Mueller (de voorganger van James Comey), Mike Rogers (voormalig FBI-agent), Ken Wainstein (voormalig hoofd van Nationale Veiligheid van het departement Justitie), John Pistole (voormalig vicedirecteur bij de FBI) en - last but not least - Rudy Giuliani (voormalig burgemeester van New York).

Ontsloeg president Trump de FBI-baas om onderzoek naar de doofpot te verwijzen?
Andrew McCabe. Foto: REUTERS
Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees