“We moeten naar gelijke pensioenen voor ambtenaren en werknemers”

“We moeten naar gelijke pensioenen voor ambtenaren en werknemers”

“Ons land voert een apartheidspolitiek als het over pensioenen gaat.” Foto: Jimmy Kets

De politieke wereld durft er niet aan te raken, maar als we willen voorkomen dat ons land bezwijkt onder de enorme pensioenenlast, moeten we komaf maken met de al te gulle pensioenen voor de ambtenaren. Dat zegt Ivan Van de Cloot, hoofdeconoom van de denktank Itinera.

18 procent van de gepensioneerden was vroeger een ambtenaar maar die groep hapt wel 35 procent van de beschikbare pensioenkoek weg. “Dat druist niet alleen in tegen het rechtvaardigheidsbeginsel maar maakt ons pensioenstelsel ook onhoudbaar”, aldus Ivan Van de Cloot, docent economie en hoofdeconoom van denktank Itinera.

“We moeten naar gelijke pensioenen voor ambtenaren en werknemers”
Hoewel één op de vijf gepensioneerden (19%) in ons land zelfstandige was, nemen die maar een hap van 8 procent uit de pensioenkoek - het totaal beschikbare budget voor pensioenen in ons land. De ambtenaren vormen 18 procent van de gepensioneerden in ons land en die krijgen liefst 35 procent van de koek.

De overheid besteedt nu al 44 miljard euro per jaar aan de uitbetaling van pensioenen. Dat is 10 procent van het bruto nationaal product, of de som van alles wat de Belgen per jaar verdienen en produceren. Een enorme hap uit de begroting, die volgens sommigen nog zal aangroeien tot 13 procent.

De vergrijzing zorgt ervoor dat mensen steeds langer een maandelijks pensioen blijven opstrijken. “Er zijn inderdaad almaar meer gepensioneerden”, aldus Van de Cloot. “Maar waar veel minder over gesproken wordt, is dat de stijging van de pensioenuitgaven de laatste jaren meer te maken had met hogere pensioenen dan met de vergrijzing. “

Vooral de ambtenarenpensioenen zijn daar volgens Van de Cloot verantwoordelijk voor. Zo bedraagt het gemiddelde bruto pensioen van een werknemer 978 euro, van een zelfstandige 478 euro en van een ambtenaar 2.174 euro. “Die ongelijke verdeling zorgt voor een kloof die alleen maar groter wordt naarmate de gepensioneerde langer leeft. Terwijl pensioenen toch de mensen zouden moeten verbinden met elkaar.”

Van de Cloot aarzelt niet het woord apartheidspolitiek in de mond te nemen. “Zelfs binnen de ambtenarenpensioenen heerst veel ongelijkheid tussen bijvoorbeeld statutairen en contractuelen.”

Rad voor de ogen

Volgens Van de Cloot blijft de politieke wereld doen alsof het probleem wordt aangepakt. “Bij de berekening van het toekomstmodel gaat men uit van valse veronderstellingen. Zoals bijvoorbeeld dat de komst van nieuwe migranten de bevolking zal doen groeien naar 15 miljoen mensen. Men gaat er dan gemakshalve van uit dat die allemaal zullen werken en bijdragen betalen. Terwijl België in werkelijkheid voor immigranten een van de allerslechtste landen is om werk te vinden.”

“Het optrekken van de pensioenleeftijd van 65 naar 67 jaar is nog zo’n maatregel waarmee de overheid zand in de eigen ogen strooit. De harde cijfers tonen immers aan dat 90 procent van de ambtenaren op hun vijfenzestigste niét meer aan het werk zijn.”

Loze beloftes

“De overheid springt onverantwoord om met haar geld, vindt Van de Cloot. “We leven boven onze stand en dat is nergens zo duidelijk als in ons pensioenstelsel”. Voor de econoom is het invoeren van een nieuwe pensioenregeling voor wie nu begint te werken niet voldoende. “Dertig jaar onverantwoord beleid vereist ingrijpender maatregelen.”

“De politiek vreest dat men afgestraft zal worden als men raakt aan de ambtenarenpensioenen maar de waarheid is dat als we het niet doen, we de pensioenen gewoon niet meer zullen kunnen betalen.”

“De regering zou de moed moeten hebben om eerlijk uit te leggen dat het systeem grondig moet hervormd worden om betaalbaar te blijven. Dat lijkt me veel socialer dan loze beloftes te doen die men toch niet zal kunnen naleven.”

Uitgesteld loon

Van de Cloot vindt dat we moeten groeien naar convergentie, een gelijk pensioen voor iedereen, of je nu werknemer bent of ambtenaar.

“Het aloude argument dat het ambtenarenpensioen eigenlijk een uitgesteld loon is voor het magere salaris tijdens de loopbaan, gaat al lang niet meer op. Sinds de jaren negentig is er een enorme inhaalbeweging gekomen. In zoverre dat de privésector voor jongeren niet aantrekkelijk genoeg meer is, wat dan weer nefast is voor de economie.”

Verhoog de pensioenen

In vakbondskringen heeft men een heel andere kijk op de hervorming van het pensioenstelsel. Het ABVV stelt voor om niet de ambtenarenpensioenen te verlagen maar die van de werknemers te verhogen. En die meerkost te laten financieren door een belasting op vermogen.

“Die vermogensbelasting kan bespreekbaar zijn”, zegt Van de Cloot. “Maar gebruik die dan om de belasting op arbeid te verlichten. In ons land belasten we de arbeid nu kapot. Wie zegt dat een vermogensbelasting alleen volstaat om het pensioenstelsel te redden, doet aan volksverlakkerij.”

Corrigeer

NIEUWS