Reconstructie. Waarom de Decadance dicht moe(s)t

Reconstructie. Waarom de Decadance dicht moe(s)t

Foto: -

Gent - Tegen de zin van burgemeester Daniël Termont heeft het Gentse nachtcafé Decadance woensdagavond opnieuw de deuren geopend. Termont wilde de club in de Overpoort tien weken dicht omdat er te veel drugs circuleren, maar werd teruggefloten door de Raad van State. Waarom moest Decadance dicht? Een reconstructie.

Een icoon van het Belgische nachtleven zoals Decadance tien weken toehouden, dat doet zelfs een burgemeester als Daniël Termont niet zonder zich de nodige woede op de hals te halen. De burgemeester zou Decadance viseren en werd ervan beschuldigd het volledige Gentse nachtleven aan banden te willen leggen.

De beslissing van Termont komt echter niet uit de lucht vallen. De Gentse burgemeester is al een halfjaar bezig met een strengere aanpak van horecazaken waar herhaaldelijk ernstige feiten van dealen en drugsgebruik wordt vastgesteld door de politie.

In maart sloot Temont café Springs aan de Zuid voor vier maanden. In april was het de beurt aan drie cafés in de Brugse Poort: shishabar Pasha Lounge, het café Rouge en een theesalon.

Te lang

De aanpak is het gevolg van een samenwerkingsverband dat de Gentse burgemeester sloot met het parket. Tot voor de deal kon een café waar gedeald werd pas aangepakt worden nadat een hele rechtszaak doorlopen en afgerond was, als er een vonnis was. Dat duurt te lang, was het besluit van het Gentse stadsbestuur.

Daarom krijgt Termont sinds dit jaar inzage in gerechtelijke dossiers van horecazaken waar een waslijst aan inbreuken op de drugswetgeving wordt vastgesteld. De politie en het gerecht leggen de burgemeester een dossier voor en adviseren een sluiting. In de praktijk beoordeelt de burgemeester het dossier, maar bekrachtigt hij meestal enkel een advies van de politie en zijn juridische dienst.

Decadance is de recentste horecazaak die van het gerecht, de politie en de burgemeester dit signaal kreeg. Op 14 september werd een sluiting van tien weken bevolen door Daniël Termont en zijn stadsbestuur. Toch kon de horecazaak woensdag gewoon haar deuren opendoen.

Waarom moe(s)t de Decadance dicht? De Gentenaar reconstrueerde de zaak, die net geen jaar geleden begon met een politiecontrole in de Overpoort.

22 oktober 2016

Het dossier wordt opgestart op 22 oktober 2016. Het academiejaar in Gent is net opnieuw gestart, en zoals de traditie wil draait de Decadance na een lange zomerpauze opnieuw op volle toeren. De zaak bestaat sinds 1996 en krijgt elk jaar zo’n 100.000 bezoekers over de vloer.

Agenten van de Gentse politie stellen bij verschillende tussenkomsten en controles tussen 22 oktober 2016 en 15 april 2017 in Decadance echter zes inbreuken op de drugwetgeving vast. Vier daarvan zijn vastgesteld na een verwittiging door de uitbater van Decadance of een van de portiers.

Het gaat om bezit van “marihuana en XTC-pillen en in veel mindere mate de aanwezigheid van een kleine hoeveelheid wit poeder, heroïne en cocaïne”. Dat zegt Tom De Sutter, advocaat van uitbater Bart De Kegel, in een geschreven reactie aan De Gentenaar. De Kegel is op de hoogte van de feiten, gezien hij ze zelf meldde.

20 mei 2017

Het dossier tegen Decadance dikt verder aan. De politie zet zelf observaties op touw in de zaak. Op 20 mei, 11 juni en 23 juni worden opnieuw drie inbreuken vastgesteld. Dit keer gaat het volgens De Sutter om “het gebruik van marihuana, het roken van sigaretten, het fouilleren van bezoekers, het niet ingrijpen van van Decadance tegen beperkt druggebruikt en de intoxicatie van sommige klanten”.

De Kegel is naar eigen zeggen nooit op de hoogte gebracht van de feiten. In dezelfde periode doet ook de lokale recherche van de politie van Ronse een aantal vaststellingen in Decadance. Over welke vaststellingen en wat er in de processen-verbaal staat, is niets bekend. Ook van deze feiten wordt De Kegel niet op de hoogte gebracht, zegt hij.

12 juli 2017

Burgemeester Daniël Termont krijgt het dossier van Decadance voorgelegd via de deal die hij begin dit jaar sloot met het Gentse parket. In het dossier zitten negen vaststellingen, volgens een arrest van de Raad van State dat later uitgesproken zal worden over de zaak. Daniël Termont zal het later over “achttien” feiten hebben.

Hoe dan ook besluit Termont in te grijpen, zoals hij eerder al deed bij vier Gentse cafés waar een lijst aan drugsinbreuken werden vastgesteld. Termont schrijft op 12 juli - twee dagen voor de Gentse Feesten - in een brief naar Decadance dat “vanwege overlast door inbreuken op de drugwetgeving” wordt “overwogen de inrichting gedurende een periode van mogelijk tien weken verplicht en volledig te sluiten”.

Decadance wordt verweten dat een “gewenste kentering” inzake het drugsprobleem uitblijft. Klanten die actief dealen in verdovende middelen, evenals de gebruikers, moeten definitief uit de zaak worden geweerd. Dat gebeurt niet volgens Termont. “De problematiek blijft bestaan ondanks alle maatregelen, plaatsing van bewakingscamera?s, de ingrijpende politiecontroles en het herhaaldelijk confronteren van de zaakvoerder met de grove schendingen op de drugswetgeving”, zegt Termont.

De zaakvoerder van Decadance wordt uitgenodigd om er schriftelijk een standpunt over in te nemen. De Kegel zal later voor de Raad van State “formeel” ontkennen dat hij “herhaaldelijk is geconfronteerd” met de drugsproblematiek in zijn zaak en dat er voor de bewuste brief “nooit eerdere gesprekken zijn geweest waarbij Decadance is gewezen op een groeiende of te grote drugproblematiek.”

20 juli 2017

In haar antwoord op de brief van Termont stelt Decadance zelf voor extra maatregelen te nemen: extra personeel en camera’s op het terras, een “dialoog met het bestuur” op regelmatige basis en “extra communicatiemiddelen voor het personeel om sneller problemen te melden”. De zaak zegt bereid te zijn om “in de mate van het mogelijke alle mogelijke maatregelen te nemen die nuttig of noodzakelijk worden geacht”.

Decadance benadrukt aan Termont ook een waslijst aan maatregelen die het café zelf al onderneemt tegen de drugsproblematiek, zoals twaalf camera’s in de zaak, een wc-meneer die voorkomt dat twee mensen samen op de wc gaan, alleen schuine wanden in de wc, de installatie van "gevangenistoiletten" zonder wc-bril om gebruik van drugs op het toilet te voorkomen...

De zaak zegt ook dat “betrapte dealers steeds worden overgeleverd aan de politie” en haalt een “jarenlange nauwe samenwerking met de drugscoördinatiedienst en de horecacoach” aan.

4 augustus 2017

De voorgestelde extra maatregelen van Decadance overtuigen burgemeester Termont niet. “De voorgenomen en al genomen maatregelen zijn zeker een begin in de strijd tegen het druggebruik in de inrichting”, laat de burgemeester weten. “Maar onvoldoende om het vastgestelde probleem op structurele wijze aan te pakken.”

Decadance krijgt tot 1 september om een schriftelijk actieplan uit te werken met “concrete en adequate maatregelen die een structurele oplossing moeten bieden om de drugproblematiek te weren”.

1 september 2017

Een maand later stelt Decadance Termont in een actieplan nog een aantal extra maatregelen voor: onder andere het invoeren van een leeftijdsgrens van 18 jaar om de zaak binnen te mogen en het inschakelen van een controleur aan de ingang “die personen die onder invloed zijn of duidelijk drugs op zak hebben steevast worden geweerd”.

De zaakvoerder zegt ook bereid te zijn 15.000 euro te investeren in een “onafhankelijk onderzoek” van de Gentse universiteit om op basis daarvan een “preventieplan” op te stellen.

Hij benadrukt dat “als de voorgestelde maatregelen onvoldoende worden beschouwd, men bereid is om zich bijkomend te engageren om een preventieplan te ontwikkelen.”

13 september 2017

Volstaat opnieuw niet, is het oordeel van Termont. Hij beschouwt de voorgestelde maatregelen “als een verderzetting van het reeds gevoerde drugspreventiebeleid”. “Een beleid dat gelet op de recente vaststellingen, ruimschoots onvoldoende is gebleken in de strijd tegen de aanwezigheid van drugs in de Decadance”.

De burgemeester besluit op 13 september 2017 dat de Decadance op grond van artikel 9bis van de drugwet gesloten moet blijven gedurende tien weken vanaf 13 september. Een dag later bevestigt het voltallige Gentse schepencollege het sluitingsbevel.

In het bevel van Termont om Decadance te sluiten wordt onder andere verwezen naar enkele reviews op een website van Google, waarin de zaak “bekend staat als een inrichting met een bijzondere  drugproblematiek ten opzichte van andere inrichtingen”. De Raad van State zal dit later afwijzen als argument.

21 september 2017

Decadance trekt naar de Raad van State om de “stigmatiserende sluiting van tien volle weken” aan te vechten. De zaak argumenteert dat de sluiting zich baseert op “foutieve uitgangspunten”.

Zaakvoerder Bart De Kegel ontkent “formeel” dat hij herhaaldelijk is geconfronteerd met de “grove schendingen van de drugwetgeving”, zoals Termont zegt en ontkent dat hij willekeurig zou optreden ten aanzien van druggebruik. De Kegel benadrukt dat Decadance de afgelopen 21 jaar “nooit enige bestuurlijke maatregel heeft opgelopen”.

In een reactie aan De Gentenaar herhaalt De Kegel via zijn advocaat “formeel” dat er “nooit eerdere gesprekken zijn geweest waarbij Decadance is gewezen op een groeiende of te grote drugproblematiek”. “Laat staan dat Decadance op enig ogenblik voorafgaand aan de brief van 12 juli 2017 is verweten geworden zelf te weinig maatregelen te hebben genomen.”

De Kegel herhaalt zijn wil om 15.000 euro te investeren in een onderzoek van de UGent en ontkent dat hij “zijn huidige anti-drugsbeleid louter zou verderzetten”. De Stad Gent gaat volgens De Kegel niet in op zijn voorstel voor een onderzoek “omdat ze niet wil betrokken worden bij het antidrugbeleid”. “Maar dan heeft het weinig zin dat er (...) een drugcoördinator en een horecacoach werkzaam zijn.”

28 september 2017

De Raad van State schorst het sluitingsbevel van Daniël Termont. Waarom? Omdat de sluiting de zaak een “financiële klap dreigt toe te brengen”, die zou kunnen leiden tot een faillissement. En omdat het volgens de Raad niet vaststaat dat de Stad de uitbater in het verleden al genoeg signalen heeft gegeven. Het sluitingsbevel heeft dus geen wettelijke grond.

De Raad van State schrijft in haar arrest dat het niet “genoegzaam vaststaat” dat de uitbater “herhaaldelijk is geconfronteerd met de grove schendingen op de drugswetgeving”, zoals in het sluitingsbevel staat.

“Voor zoveel verzoekers (de uitbater, nvdr) niet zelf de politie ervan hebben ingelicht en hebben getracht er op die manier wat aan te doen, lijkt het vooral om feiten te gaan waarvan op het eerste gezicht niet genoegzaam vaststaat dat zij er weet van hadden.”

De Raad vindt dat het sluitingsbevel “ten onrechte uitgaat van het herhaaldelijk confronteren van de zaakvoerder met grove schendingen van de drugswetgeving”. De Raad gaat er, zoals Decadance aanvoert, van uit dat de brief van 12 juli “de eerste confrontatie” was.

Faillissement

Ook een dreigende financiële klap voor de zaak speelt mee in het arrest. Decadance zegt dat ze door de sluiting haar “financiële verplichtingen niet meer kan nakomen”. “Hierdoor komen zeven personeelsleden op straat terecht en zullen vier zelfstandigen geen inkomsten meer genereren.” Iets wat de Stad Gent voor de Raad van State in twijfel trekt.

De Raad van State schrijft: “De Decadance is kennelijk goed voor de broodwinning van elf mensen. De sluiting van tien weken volgt op een traditionele vakantiesluiting van twee maanden (...) en valt samen met de start van het academiejaar. Dit is ‘een zeer drukke periode waarin het grootste deel van de jaarlijkse omzet wordt gerealiseerd’.”

Rekening houdend met een bedrag aan vaste kosten van meer dan 140.000 euro per kwartaal vindt de Raad van State het “niet ongeloofwaardig” dat de sluiting een faillissement zou kunnen veroorzaken. Het sluitingsbevel van Termont wordt vernietigd.

4 oktober 2017

Een week na het arrest van de Raad van State doet Decadance opnieuw de deuren open. De Gentse burgemeester steekt zijn frustratie niet onder stoelen of banken en verwijt de Raad van State dat “economische belangen voorgaan op de gezondheid van onze jeugd”.

Het zit Termont hoog dat de Raad van State in zijn arrest de nadruk legt op de economische gevolgen van een sluiting. “De Raad spreekt over de zeven mensen die er werken en over een eventueel faillissement. Met geen woord spreken de raadsheren over jongeren die worden aangezet tot druggebruik. Economische belangen zijn blijkbaar belangrijker dan de gezondheid van onze jeugd.”

“We hadden een ijzersterk dossier, maar de Raad van State heeft ons wandelen gestuurd. Ik weet echt niet meer hoe ik een drugscafé kan sluiten. Als verantwoordelijke van de stad ben ik verbolgen. Dit is een uitnodiging aan drugsdealers om hun gang maar te gaan.”

De vernietiging van het sluitingsbevel betekent overigens niet dat het gerechtelijke dossier tegen Decadance afgesloten is. Het onderzoek van het Gentse gerecht loopt gewoon verder. Als het parket beslist om Decadance te vervolgen voor de vastgestelde inbreuken - wat in het verleden nog al met Gentse cafés gebeurd is - dan kan het dat de zaakvoerder op een later moment voor de strafrechter moet verschijnen. Maar of het tot een effectieve vervolging zal komen, is nog niet bekend.

En nu?

Critici op de aanpak van Termont halen aan dat niet de Decadance, maar de gebruikers en dealers aangepakt moeten worden. En moeten andere Gentse cafés zich door de zaak Decadance nu geen zorgen maken of ze drugsfeiten in hun eigen zaak nog kunnen rapporteren aan de politie?

“Neen”, zegt Filip De Sager, drugscoördinator van stad Gent. “De stad sluit een café alleen als het echt niet anders kan, als we terugkerend een aantal zware inbreuken vaststellen. Cafébazen mogen gerust zijn: als ze inbreuken op de drugswet aangeven, worden die niet tegen hen gebruikt.”

Een van de initiatieven van het Gentse drugsbeleid is Quality Nights, een charter waarmee clubs en evenementen tonen dat ze begaan zijn met het welzijn en de veiligheid van hun klanten. “Decadance heeft dat nog niet ondertekend, maar een aantal personeelsleden hebben al een opleiding gevolgd. Ze waren zelf vragende partij.”

Termont benadrukt dat hij “een zaak nooit lichtzinnig sluit, maar op basis van informatie van de politie en de juridische dienst”. “Mijn enige bedoeling is om jongeren te beschermen.”

Drugsvrije maatschappij

En moet wie zelf al eens een lijntje snuift of een pilletje slikt zich nu plots meer zorgen maken? De Sager: “Neen. Bij de dienst Welzijn hebben we een zeer realistische kijk op druggebruik. We leven in ‘drug taking society’. Een drugsvrije maatschappij gaat niet en wij pleiten daar ook niet voor.”

“We gaan niet de ene na de andere razzia organiseren. Ons beleid is erop gericht horeca-uitbaters te ondersteunen en jongeren te leren op een verantwoordelijke manier uit te gaan. We zien dat het aanslaat in Vlaanderen.” Maar over het druggebruik in het Gentse nachtleven bestaan volgens De Sager weinig cijfers. Wel stelt hij vast dat verdovende drugs als GHB en ketamine in opmars zijn.

“Dat soort drugs zijn gevaarlijk omdat ze moeilijk te doseren zijn." Hij voegt eraan toe dat drugs als XTC en cocaïne nooit helemaal verdwenen zijn uit het Gentse nachtleven.

Tot slot benadrukken zowel De Sager als burgemeester Termont dat er in Gent geen war on drugs aan de gang is. “In Antwerpen voert burgemeester een drugsoorlog en daar schieten ze elkaar omver. Ik wil de jongeren die in aanraking komen met drugs beschermen”, zegt Termont.

De Sager relativeert de Antwerpse war on drugs. “De waarheid ligt in het midden. Op het terrein doet Bart De Wever ook aan preventie, maar daar pakt hij liever niet mee uit.”

Corrigeer

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio