Te traag rijden om sneller te kunnen vertrekken

Ongeziene eenmansactie: machinist wreekt zich op NMBS door traag te rijden

Ongeziene eenmansactie: machinist wreekt zich op NMBS door traag te rijden

Foto: Belga, Sudpresse

Een treinbestuurder heeft deze week met opzet met een slakkengangetje ge­reden om zijn twee treinen met flinke vertraging te ­laten aankomen. Hij doet dat om zo snel mogelijk ontslagen te worden, omdat hij aan de slag kan bij een privéspoorbedrijf. Het is het voorlopige dieptepunt in een oorlog om de machinist die woedt tussen de NMBS en de privé­sector. “Dubbel zo veel loon, een bedrijfswagen, een smartphone, een ­tablet. Ik zou zelf ook niet meer terugwillen”, zegt Bart Snyers (46), die eerder de overstap maakte.

“Opération Escargot” (Operatie Slak), noemt treinbestuurder Cedric Grumiaux uit Bergen het zelf. Dinsdag reed hij tijdens twee ritten met opzet veel trager dan normaal. Gevolg: hij arriveerde met 37 minuten vertraging in Luik, na zijn rit vanuit het station van Bergen. Eerder op de dag was hij ook al van Bergen naar Doornik geboemeld, en daar kwam hij aan met 13 minuten vertraging.

Een eenmansactie, zegt bestuurder Grumiaux. “Ik wil ontslagen worden, want ik heb al een contract bij een andere maatschappij. Daar zijn de voorwaarden veel beter. Maar de NMBS verplicht me om nog één jaar opzeg te doen. Dat is veel te lang, vandaar deze actie.” Grumiaux is niet de enige die weg wil bij de NMBS. “In ons depot zijn er wel zeventig die de overstap willen maken naar de privé.”

Voor heel België zijn er geen officiële cijfers, maar in vakbondskringen valt te horen dat één op de tien bestuurders op dit moment in zijn opzeg zit. Alles samen telt de NMBS iets meer dan 3.500 machinisten.

Waarom die leegloop? De ­bestuurders wordt het hof ­gemaakt door privéspelers als Lineas, Captrain Belgium, DB Cargo NL, Europorte, Railtraxx en Crossrail. Sinds het spoor in 2007 volledig werd open­gesteld voor binnenlands en internationaal goederenvervoer, hebben kleine en grote internationale privébedrijven zich op de markt gestort. En ze lokken treinbestuurders met een beter loon, een bedrijfs­wagen of andere voordelen.

“Je kan in de privé makkelijk anderhalve keer zo veel verdienen”, zegt Bart Snyers (46) uit het Limburgse Herk-de-Stad, die bij Lineas werkt. “Ik verdien nu zelf 4.000 euro netto per maand, het dubbele van wat ik bij de NMBS had. Je krijgt ook een dienstwagen, een tankkaart, een smartphone, een tablet. Ik zou nooit meer terug willen.”

“De markt boomt enorm”, zegt Veerle Van Mierlo, woordvoerster van Lineas. Dat bedrijf is gegroeid uit B Logistics, dat op zijn beurt uit B-Cargo was ontstaan, de vroegere vrachtvervoerspoot van de NMBS. De NMBS is nog voor 31 procent aandeel­houder van Lineas.

“In korte tijd gaat het heel snel. De economie zit vrij goed en de mobiliteit is bar slecht. Goederenvervoer per spoor heeft daar een antwoord op. Bedrijven merken dat, en vandaag spelen we in een groeimarkt. Lineas is uitgegroeid tot een van de grote spelers in Europa. De activiteiten breiden nog uit, de vraag neemt toe. Daarom werven we de komende jaren telkens zo’n honderd nieuwe treinbestuurders aan. Het is een knelpunt­beroep geworden.”

“Vooral voor jonge trein­bestuurders is het heel ver­leidelijk de overstap te maken van het personen- naar het goederenvervoer”, zegt Kris Van de Putte, nationaal secretaris van de onafhankelijke spoorbond OVS. “De NMBS zal toch met positieve maatregelen moeten komen die de job van treinbestuurder opwaarderen.”

Doel bereikt

Om een uittocht van NMBS-machinisten tegen te gaan, is het sinds 2016 zo dat ontslagnemers een jaar lang opzeg moeten doen. Ze moeten ook een rendementsvergoeding betalen: een terugbetaling van wat in hun opleiding van een jaar is geïnvesteerd, met een maximum van 10.000 euro, afhankelijk van hun dienstjaren.

“Wij hadden vorig jaar 400 vacatures voor treinbestuurders”, zegt woordvoerder ­Dimitri Temmerman van de NMBS. “Ik wil er wel op wijzen dat we die hebben kunnen invullen. We maken hun job zo aantrekkelijk mogelijk, en we zullen met de vakbonden de kwestie bespreken.”

Ook met Cedric Grumiaux van Operatie Slak volgt een gesprek. “Mijn doel is bereikt”, zegt hij. “Ik zal ontvangen worden door het management. Om over onze situatie te praten. Ik begrijp dat ik een sanctie riskeer. Ze kunnen me in theorie op staande voet ontslaan. U begrijpt dat ik dat niet erg zou vinden.”

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees